Hamshahri corpus document

DOC ID : H-810117-54621S1

Date of Document: 2002-04-06

معاون وزيرنيرودرامورآب: دستگاه هاي نظارتي عملكرد ما را ارزيابي كنند در آخرين روزهاي سال گذشته در كرج، مديران بخش آب وزارت نيرو به عنوان تامين كننده آب كشور و مديران آب و خاك وزارت جهاد كشاورزي به عنوان بزرگترين مصرف كننده آب كشور گردهم آمدند تا با بررسي بحران حاكم بر بخش آب به راهكار و اجماعي برسند كه از آب تامين شده حداكثر استفاده را ببرند. گفتني است بخش كشاورزي 94 درصد آب قابل استحصال كشور را با عملكرد 30 درصد مصرف مي كند. از سوي ديگر وزارت نيرو براي بيش از دو ميليون هكتار از اراضي كشاورزي از طريق احداث سد تامين آب كرده است، اما بيش از 500 هزار هكتار اين اراضي فاقد شبكه هاي اصلي انتقال آب هستند، ضمن آن كه بيش از يك ميليون هكتار از همين اراضي فاقد شبكه هاي فرعي آبياري هستند و عملا سدهاي ساخته شده براي كشاورزان حكم سراب را پيدا كرده اند. در حاشيه اين همايش و به منظور بررسي وضعيت موجود بخش آب، خبرنگار ما با دكتر رضا اردكانيان معاون وزير نيرو در امور آب گفت وگويي انجام داده است كه در ذيل با هم مي خوانيم: ساختن سد بدون شبكه هاي اصلي و فرعي انتقال آب و با صرف هزينه هاي سنگين چه مفهومي? دارد شكي نيست كه براي بهره برداري كامل از يك سازه مثل سد بايد تمام ضمائم ديگر آن نيز ساخته شود. اگر همزمان با ساخت سد شبكه هاي آن را نسازيم، نه تنها فاصله زيادي بين سد و شبكه هاي آن ايجاد مي شود بلكه عملا نمي توانيم از سرمايه گذاري خود درست بهره برداري كنيم. آيا بهتر نيست به جاي ساختن چندين سد ناقص و كم بازده دو سد كامل با حداكثر بازدهي? بسازيم وضعيت ما و آب مثل بيمار مبتلا به كم خوني است كه در عين حال دچار خونريزي داخلي نيز هست. اين اقليم خشك است و ما نمي توانيم اقليم كشورمان را تغيير دهيم. در اين كه ما نمي توانيم اقليم خشك ايران را تغيير دهيم شكي نيست. اما آيا نبايد برنامه ريزي هاي خود را در جهتي تنظيم كنيم كه نوعي سازگاري بين ما و اقليم خشك به وجود ?آيد هر زمان كه دچار بحران مي شويم دست به يك سري اقدامات مقطعي مي زنيم ولي به محض اين كه از بحران گذر كرديم تمام مسائل را فراموش مي كنيم. به هيچ وجه بنده و مجموعه همكارانم درصدد توجيه وضع موجود اما نيستيم دنياي امروز به اين نتيجه رسيده است كه آب، كليد توسعه پايدار است. در دي ماه گذشته در كشور آلمان ( بن ) كنفرانس بين المللي آب شيرين برگزار شد. در اين كنفرانس تمام كشورهاي كم آب و پرآب دنيا، پيشرفته و درحال توسعه حضور داشتند. اين كنفرانس در پايان يك ماده اي 88بيانيه صادر كرد كه همه مسائل آب دنيا در آن خلاصه شده است. اما نكته جالب اين است كه يك بند از اين بند 88 به مديريت سازه اي اختصاص نه ندارد به اين معنا كه كشورهايي كه اين بيانيه را امضا كرده اند تمام سدهايشان را ساخته اند و به مديريت غيرسازه اي پرداخته اند. كشورهاي زيادي در اين مجموعه بودند كه هنوز در سازه هاي آبي مشكل دارند. اما مشكل آب در تمام دنيا، حتي در كشورهاي صنعتي و توسعه يافته مربوط به مديريت غيرسازه اي است. مديريت غيرسازه اي (بهره برداري از منابع آبي، عملكرد، مشاركت مردم، الگوي كشت و قيمت آب و.. ) همان مسائلي است كه متاسفانه ما كمتر سراغ آنها البته رفته ايم اين قضايا را نمي توانيم به سرعت حل كنيم بلكه ابتدا بايد اهميت موضوع را براي خودمان و مردم روشن كنيم. آيا اگر سد و شبكه ها را ساختيم ولي به عملكرد آبياري در مزارع توجه نكرديم مشكل مان برطرف ?مي شود مگر ما نمي گوييم يك كشور خشك هستيم كه نمي توانيم اقليم آن را تغيير? دهيم ما همان بيمار كم خوني هستيم كه ضمنا دچار خونريزي داخلي نيز هست. ما بايد قبل از درمان كم خوني جلو خونريزي اين بيمار را بگيريم تا با مرگ مواجه نشود. ميلياردها مترمكعب آب كشور بدون استفاده و مهار نشده به درياهاي آزاد مي ريزد. ما ناچار هستيم در يك فرصت زماني كوتاه يك سرمايه گذاري متمركز انجام دهيم كه به آن دوره ساخت و ساز مي گويند. البته هنر ما بايد اين باشد كه تا جايي كه امكان دارد زمان اين دوره را كوتاه كنيم. سدها را بسازيم تا از اين طريق جلو خونريزي را گرفته باشيم تا بيمار كم خون ما از خونريزي داخلي نميرد. طبعا بعد از اين دوره بايد شبكه ها ساخته شود و مهمتر از آن بايد روش هاي آبياري اصلاح و الگوهاي مناسب براي كشت انتخاب شود. الان دولت و مجلس همه بسيج شده اند تا منابع مالي تامين كنند، چرا كه مي خواهيم زودتر 30 ميليارد مترمكعب آب قابل استحصال كه هدر مي رود را استحصال كنيم. حالا اگر اين 30 ميليارد مترمكعب را هم استحصال كنيم و مطابق نسبت هاي موجود 94 درصد آن را به اصلي ترين مصرف كننده كه بخش كشاورزي است بدهيم يعني حدود 28 ميليارد مترمكعب از اين 30 ميليارد مترمكعب را بخش كشاورزي در اختيار مي گيرد و اگر به همين روش موجود از اين آب استفاده شود (با عملكرد درصد ) 2520 هيچ فايده اي براي كشور ندارد جز اين كه منابع و سرمايه ها را از دست داده ايم. چرا مديريت آب بيشترين تمركز و سرمايه گذاري را درجهت تامين منابع آب? مي كند اما براي مصرف آبي كه با صرف هزينه هاي هنگفت استحصال شده است كمترين سرمايه گذاري صورت? مي گيرد يك سد با صرف ميلياردها تومان هزينه ساخته مي شود اما براي اين كه چگونه از اين آب حداكثر بهره را ببريم هيچ برنامه اي? نداريم كاملا سوال به جايي براي است اين كه اين مشكل حل شود به كمك رسانه ها نياز داريم تا اين قضيه و اين سوال شايع شود. دستگاه هاي ارزيابي كننده در برطرف كردن نقص ها نقش كليدي دارند. البته ما سعي خودمان را مي كنيم اما زماني روند حركتي ما مثبت تر و پربازده تر خواهد شد كه دستگاه نظارتي هم به درستي عملكردما را ارزيابي كنند و نواقص را آشكار سازند. يعني بگويند آقاي وزارت نيرو، امسال ما كاري كرديم كارستان و منابع مالي شما را در بخش آب 100 درصد افزايش داديم. حالا برنامه شما براي تامين منابع و استفاده بهينه? چيست اما در پاسخ به سوال كاملا به جاي شما براي سال 81 معادل 784 ميليارد تومان بودجه به صورت متمركز در لايحه بودجه براي بخش آب ديده شده البته است اين رقم كل بودجه بخش آب چرا نيست كه سال 81 بودجه بخش آب به حدود 1050 ميليارد تومان مي رسد. اما از 784 ميليارد توماني كه به صورت متمركز در لايحه بودجه آمده 81سال تنها 30 ميليارد تومان براي بهره برداري از منابع و حفاظت از منابع آب هزينه خواهد شد. دستگاه مديريت و برنامه ريزي كشور بايد اين را از دستگاه هاي اجرايي بخواهد كه در تامين و مصرف منابع تعادل برقرار كنند. البته ما در تصميم سازي دخيل هستيم ولي نهايتا يك دستگاه اجرايي هستيم. اطلاعات را مي دهيم و در تصميم سازي مشاركت مي كنيم. ولي برنامه ريز و مقنن كسان ديگري هستند. ما بايد اين موضوع را شايع كنيم كه بين تامين منابعابو مصرف منابع هيچ تعادلي وجود ندارد. بدون آن كه بخواهيم خودمان را پشت ديوارهاي من چه كردم و تو چه كردي پنهان كنيم. يك دستگاه بگويد آنها سد نساخته اند و شبكه و دستگاه ديگر بگويد شما از آب استحصال شده خوب استفاده نكرده ايد. اين بحث ها جز اين كه فرصت ها را از كشور بگيرد و منابع را تلف كند هيچ فايده ديگري ندارد. ما نياز داريم كه در يك دوره كوتاه تمام مشكلاتمان را عرضه كنيم و نگران اين هم نباشيم كه نسبت به گذشته متفاوت صحبت كنيم. ما از بيان واقعيت ها نبايد نااميد و مايوس شويم. ما بايد نقاط ضعف را بگوييم. از عقبماندگي ها صحبت كنيم. بايد بگوييم كه فاصله مان با دنيا چقدر است. اگر اين اتفاق افتاد مي توانيم اميدوار باشيم كه وضعيت مان يك مقدار بهتر شود و در غير اين صورت اميد به آينده بهتر نمي توان داشت.