Hamshahri corpus document

DOC ID : H-810116-54614S2

Date of Document: 2002-04-05

چشم انداز دادگاه زمين فرهاد رضائي سرانجام سال نو از راه رسيد و چتر بهاري اش را بر ايران و ايراني افكند. سال 81 از منظر زيست محيطي سال بسيار مهمي براي جهانيان به شمار مي رود، چرا كه امسال سران ملت ها، نمايندگان سازمان هاي دولتي و غيردولتي و آژانس هاي بين المللي محيط زيست و نيز متخصصان، فعالان و خبرنگاران در ژوهانسبورگ گردهم خواهند آمد تا بر اصلاح كج روي هاي زيست محيطي بشر و پايه گذاري آينده اي سالم تر چاره اي انديشند. نشست سال جاري يك دهه پس از ((اجلاس زمين ) ) كه در سال در 1992 شهر ريودو ژانيرو كشور برزيل برپا شد در اواخر ماه آگوست و اوايل سپتامبر در شهر ژوهانسبورگ آفريقاي جنوبي برگزار خواهد شد و از اين رو آن را ( (اجلاس ريو + ) ) 10 ناميده اند. نمايندگان مردم جهان بار ديگر گردهم مي آيند تا آيندگان را از سرنوشت شومي كه در انتظارشان است، رهايي بخشند. اگرچه اجلاس ژوهانسبورگ گذرگاه رسيدن به آينده اي مطمئن را ترسيم خواهد كرد، اما اين نشست به يقين محلي براي سنجش اعمال ملت ها خواهد بود. يك دهه از اجلاس ريو مي گذرد; نشستي كه در آن نمايندگان زمينيان يكي پس از ديگري دم از ايجاد آينده پايدار و توسعه علمي و حفظ محيط زيست ما و فرزندانمان زدند، اما اينك مجال سنجش كرده هاي ملل و تميز دادن سخنوران بي عمل از عملگران بي ادعا فرارسيده است. در دهه گذشته ملل جهان و از جمله ميهن ما به انواع كنوانسيون ها و ديگر تعهدات زيست محيطي بين المللي متعهد شده اند، اما آيا امضا و تصويب اين معاهدات به تنهايي گره گشاي ذره اي از مشكلات عديده بشر امروز و گرفتاران فردا خواهد? بود اگر چه معاهدات به وجود آمده را بايد به عنوان اولين گام صحيح به فال نيك گرفت، اما بسياري از اين پيمان ها يا به وضوح شاهد خروج آشكار برخي از متعاهدين خود بوده اند و يا از فقدان عملكرد متناسب امضاكنندگان خويش در رنج فراوان افتاده اند. ( (ريو +) ) 10 در پيش است و ايران نيز بدون شك يكي از كشورهاي شركت كننده در اين اجلاس خواهد بود، اما بهتر آن است كه پيش از تدوين متوني بي عيب و نقص و مملو از اصطلاحات جهان پسند براي سخنراني هاي درخشان در اين نشست، كمي نيز نگاهي به گذشته خويش افكنيم; گذشته اي كه سرشار از سخنوري هاي به ظاهر روشنفكرانه و كارشناسانه، اما تهي از عملكردهاي متناسب با شعارها و پيشرفت در مسيرهاي توصيف شده اي است كه به آن متعهد شده ايم. ما در كداميك از ابعاد زيست محيطي دستاورد درخشاني براي ارايه در ژوهانسبورگ خواهيم داشت. جز آن كه هم رنگ و هم صدا با جمع، سخنان و اصطلاحاتي را تكرار كنيم كه به واسطه تكرار فراوان حتي معناي روشني را نيز ديگر در اذهان تصوير نخواهد كرد. ((توسعه پايدار )) يكي از همين اصطلاحات است; وسيله اي كه با آن مي توان رنگ و بوي زيبايي به گفته ها و شعارها بخشيد، اما آيا در عمل نيز مي توان از آن نشاني? يافت ايران امروز ما با انواع معضلات زيست محيطي كوچك و بزرگ دست به گريبان است; معضلاتي كه يقينا زندگي يكايك ما و فرزندان ما را تحت تاثير خود قرار داده و خواهد داد و كساني كه هنوز اين قبيل مسايل را فراسوي زندگي روزمره و پرمشغله خويش مي پندارند، ساده لوحاني هستند كه آيندگان جهل و سادگي آنها را نخواهند بخشيد. در كجاي اين طيف مي توان نشاني از پايداري توسعه? يافت در رشد ترسناك و افسار گسيخته جمعيت كه سايه گسترده آن به طور فزاينده اي بر تمامي جهات افكنده مي شود; در قتل عام منابعي نظير جنگل، مرتع، ته مانده سوخت هاي فسيلي، تالابها و انواع آبهاي جاري در پهنه اين كشور; در هواي آلوده اي كه هر لحظه آن را فرو مي بريم; در بهره برداري هاي بي رويه و سودجويانه; در حيات وحشي كه براي نابودي هر چه مطمئن تر آن به شكارچيان بيگانه متوسل شده ايم; در سدهاي نابجايي كه لحظه به لحظه شيره تالابها و درياچه ها را بيشتر مي مكد; در كشاورزي سنتي و ناپايداري كه از گذشته اي دور به بن بست رسيده است و يا در انواع اجلاس و نشست هايي كه سخنان زيباي خود را با بياني شيوا نثار شنوندگان ارجمند? مي كنيم! گسترش روزافزون اجلاس هاي بين المللي در خصوص تدوين راهكارهاي مناسب براي خلق جهاني امن و پايدار، ما را از هدف اصلي دور كرده است. به نظر مي رسد كه امروز هدف اصلي اين نشست ها كه همانا بهبود اوضاع زيست محيطي مناطق و بخش هاي مختلف اين سياره است، جاي خود را به آماده سازي هر چه بهتر شركت كنندگان دولتي و غيردولتي و مجهز شدن آنان به متون سخنراني درخشان براي برگزاري جلوه انگيزتر اين مراسم داده و برجسته ساختن حضور نمايندگان در اين همايش ها به هر وسيله ممكن در صدر اهداف ملل قرار گرفته است. سياره ما در آغاز هزاره سوم شايد بيش از برگزاري ( (اجلاس زمين )) نيازمند برپايي ( (دادگاه زمين )) باشد; دادگاهي كه در آن به تخلفات ملل مختلف در تخريب منابع حياتي اين كره رسيدگي شود، چرا كه اين تخلفات سايه خود را بر تمام زيستمندان زمين خواهد افكند. هنگامي كه فراسوي سخنان شيوا كردار واقعي متعاهدين پيمان هاي جهاني آشكار شد، شايد بتوان تصوير واقع گرايانه تري از آينده تصوير كرد و به تناسب آن در فكر چاره بود.