Hamshahri corpus document

DOC ID : H-810116-54609S3

Date of Document: 2002-04-05

بحران تندرستي 28 چپ دستي دكتر محمود بهزاد هشت تا ده درصد كودكان با دست چپ مي نويسند. در قديم گمان مي كردند كه چپ دست ها با شياطين سروكار دارند و تا سال 50 پيش آنها را افرادي غيرعادي و كندذهن و نافرمان به حساب مي آوردند و مي پنداشتند كه بايد به راه راست هدايت در شوند خانه همواره با آنها در ستيز بودند: ( (با دست راست غذا بخور! )). در مدرسه هم در صورت لزوم با زدن ضربات خطكش بر انگشتان وادارشان مي كردند كه با دست راست بنويسند. اما امروز اين خصوصيت يك امر طبيعي شناخته و معلوم شده است كه مجبور كردن كودك چپ دست به استفاده از دست راست كاري بي فايده است. اكنون چپ دستي، بيماري به حساب نمي آيد و چپ دست ها الزاما بي استعداد نيستند، اگر كودك شما با دست چپ مي نويسد و حسابي چپ دست است به هيچ روي نگران نشويد; كودك شما ناقص نيست بلكه احتمالا شانس آورده است. آيا توجه كرده ايد كه در ورزش هايي كه مهارت زياد لازم دارند، مثل شمشيربازي و تنيس روي ميز، تعداد چپ دست ها زياد ?است اين را بدانيد كه احساس هاي نيمه راست بدن به نيمكره چپ مخ مي روند و فرامين حركات نيمه راست بدن نيز از نيمكره چپ مخ صادر مي شوند. احساس هاي نيمه چپ بدن نيز به نيمكره راست مخ مي رسند و فرامين و حركات نيمه چپ بدن از نيمكره راست مخ صادر مي شوند. دانشمندان چپ دستي را اين طور توضيح مي دهند: ورزشكاران چپ دست، صحنه را با نيمكره راست مخ ادراك مي كنند ولي تصميمي را كه از اطلاعات رسيده به مخ، در اينجا گرفته مي شود، بايد به دست چپ، كه در كنترل همان نيمكره راست مخ است انتقال دهند. راست دست ها به عكس صحنه را با نيمكره راست مخ درك مي كنند ولي بايد تصميمي را كه از اطلاعات رسيده به مخ در اينجا گرفته مي شود، به نيمكره چپ، كه راست تحت كنترل آنجاست انتقال دهند. بنابراين بايد اطلاعات رسيده از محيط از يك نيمكره مخ به نيمكره ديگر آن برود و راهي را كه طي مي كند الزاما درازتر از راهي است كه در چپ دست ها طي مي شود. نتيجه آنكه سرعت عمل چپ دست ها بيشتر مي شود. اين فرضيه پذيرفتني به نظر مي رسد ولي بايد مورد پژوهش قرار گيرد. به هر صورت سازمان مغز در اين زمينه نقشي ايفا مي كند، زيرا در جهان هنر نيز چپ دست ها پرشمارند، مانند ( (لئوناردو داوينچي ) ) و ((ميكل آنژ ) ). بچه هاي كوچك عموما از هر دو دست استفاده مي كنند. كودك در 6 يا 7 ماهگي كه كنترل حركات دست ها را شروع مي كند و دستش را به خواست خود باز و بسته مي كند، اگر دست راست يا چپش را براي دستيابي به يك چيز پيش ببرد و بعدا به كمك دست ديگر آن را به راحتي به دهان ببرد، برايش تفاوت نمي كند. اگر چه كودك ظاهرا از يكي از دست هايش در اين سن استفاده كند، براي آينده اش بي تاثير است. پيش از 3 سالگي دانستن اينكه كودك چپ يا راست دست خواهد شد عموما غيرممكن است، در اين سن كودك عمدتا از هر دو دست به خوبي استفاده مي كند اگر چه از 2 /2 5تا سالگي مي تواند از يكي از دو دست براي گرفتن چيزهايي مثل قاشق يا مداد استفاده كند ولي در حدود 4 سالگي مي توان به درستي پنداشت و از 5 تا 6 سالگي اطمينان يافت كه استفاده ترجيحي از يكي از دو دست كاملا عملي شده است. اگر كودك شما چپ دست است آزادش منطقي بگذاريد نيست در نتيجه معكوس كردن آن او را با خطر لكنت زبان، تيك عصبي (تشنج و به هم كشيدگي كوتاه مدت عضلات چهره ) و ناتواني در نوشتن و خواندن لغات روبه رو سازيد. اگر با دست چپ بهتر و راحت تر مي نويسد و بدين كار تمايل دارد او را وادار نكنيد از دست راست استفاده كند. اين را بپذيريد كه دست خوب و بد وجود ندارد. جالب است همه چيز براي راست دست ها ساخته شده است: از دستگيره در و جهت گردش شماره تلفن گرفته تا ديگر ابزارهايي كه در زندگي روزمره به كار مي بريم ( قيچي، پيچ، بازكننده چوبپنبه در بطري ) و چپ دست ها ناگزيرند خود را با آنها سازگار كنند. از نظر كالبدشناسي و فيزيولوژي فقط مسئله چپ دستي در دو نيمكره مخ اين افراد معكوس شده است. نيمكره راست آنها مانند راست دست ها، مسئول سخن گفتن و عملكردهاي عمده و مسلط است، نه نيمكره چپ بنابراين مخ با بودن چنين تسلطي، مخالفت با آن مي تواند اختلالات شديد در آموختن ( خواندن، نوشتن بخصوص سخن گفتن ) به بار آورد. عاقلانه تر اين است كه آن را محترم شماريم. اين درست. اما اينكه چرا سازمان مغزي معكوس شده، مسئله اي است كه هنوز روشن نشده است. شك نيست كه وراثت نقشي در آن ايفا مي كند زيرا خانواده هاي چپ دست وجود دارند ولي آموزش، محيط و تقليد نيز احتمالا موثرند. اگر كودك شما در حدود 5 سالگي كاملا چپ دست نيست و از هر دو دست استفاده مي كند ولي رشد بدني، هوشي و هيجاني اش طبيعي است حالتش ((چپ دستي عوضي است ) ). سعي كنيد او را به راست دستي هدايت كنيد، حتي اگر مختصرا چپ دستي داشته باشد. به زودي عادت خواهد كرد كه چاقو را به دست راست بگيرد و با دست راست از چكش استفاده كند. بار ديگر يادآوري مي شود كه اگر بچه شما كاملا چپ دست است دخالتي نكنيد. يك چپ دست ماهر بهتر از راست دستي است كه گاه از دست چپ استفاده مي كند.