Hamshahri corpus document

DOC ID : H-810115-54602S1

Date of Document: 2002-04-04

كنكاشي تازه در زندگي جامعه عشايري استان كرمان ده درصد از كل جمعيت عشايري كشور در استان كرمان زندگي مي كنند جامعه عشايري استان كرمان با جمعيتي افزون بر 130 هزار نفر 10 درصد كل عشاير كشور و 6 درصد جمعيت استان را تشكيل مي دهد. اين كوچ نشينان شامل 13 ايل و 55 طايفه مستقل و داراي بيش از 3 ميليون راس دام هستند و براي دستيابي به علوفه مناسب با شيوه كوچ نشيني و جابجايي فصلي فعاليت مي كنند. محور و زمينه اصلي فعاليت هاي اقتصادي آنها دامداري و گونه غالب دام آنها بز كركي راييني است كه كرك مرغوب استان از آن به دست مي آيد. دومين فعاليت عشاير بعد از دامداري، صنايع دستي است كه بخشي از آن جنبه خود مصرفي دارد و مازاد آن جهت كمك به درآمد عشاير به بازار عرضه مي شود. قالي و قاليچه، پشتي، گليم، پلاس (سياه چادر ) و انواع بافت هاي حصيري عمده توليدات زنان هنرمند عشاير است. همچنين زراعت و باغداري از ديگر فعاليت هاي عشاير كوچ نشين در اين استان است. شيوه دامداري عشاير به گونه اي است كه دام آنها وابسته به مرتع بوده و به دليل فقر مراتع و بروز خشكساليهاي متعدد و نياز به تهيه آب شرب دام و تامين علوفه، ناگزير بخشي از منابع آبي قابل دسترسي در مناطق ييلاقي و قشلاقي را در اختيار گرفته اند و براساس اهداف طرح ساماندهي عشاير، تامين آب و زمين جهت فعاليت هاي كشاورزي و دامداري آنان مورد توجه قرار دارد كه آماده سازي اراضي مستعد و استحصال آب كشاورزي، احداث راههاي ارتباطي، تامين آب و برق و فراهم آوري زمينه اسكان عشاير در كانونهاي توسعه از آن جمله است. عمليات اجرايي اسكان عشاير نيز با چندين هدف تصويب و به عنوان طرح اعتباري به مورد اجرا گذاشته شده است. اين اهداف عبارتند از: سازماندهي به مديريت منابع طبيعي استان، برخوردار ساختن جامعه عشايري از امكانات رفاهي، بهداشتي و فرهنگي، ترويج و توسعه روشهاي نوين دامداري در ميان دامداران عشاير و افزايش توليدات دامي، كاهش وابستگي شديد دام به مرتع و توسعه كشت گياهان علوفه اي، قطع وابستگي دامداران عشاير به سوخت هاي گياهي، از بين بردن تسلط نظام پيله وري و جلوگيري از هدر رفتن سرمايه گذاريها در زمينه هاي آبخيزداري، احياء مراتع و احداث سدها به ويژه در حوزه آبخيز هليل رود. مديركل امور عشاير استان كرمان درخصوص اجراي طرح اسكان در اين استان مي گويد: ( (اين طرح از سال 69 در استان كرمان به مرحله اجرا درآمد كه بر اين اساس حدود 5 هزار خانوار عشايري در كانونهاي توسعه (كه عمدتا در مراتع قابل بهره برداري آنها بوده ) در حال ساماندهي هستند و براساس پيش بيني هاي انجام شده، اين عشاير با تلفيق كشاورزي و دامداري و كاهش تعداد دام خود، زندگي بهتري خواهند داشت. )) خواجه بهرامي در خصوص مشكلات و نارسايي هاي طرح مي گويد: ( (زندگي عشايري از ديرباز مبتني بر كوچ و نظام دامداري بوده است. در واقع اجراي طرح اسكان عشايربه نوعي موجب تغيير شيوه زندگي در عشاير است كه اين امر به راحتي امكان پذير نيست. از مشكلات ديگري كه وجود دارد ناآشنايي عشاير با كارهاي كشاورزي و امكاناتي است كه در اختيار آنها گذاشته شده است چرا كه در گذشته آنها صرفا به كار دامداري مشغول بوده اند و لازم است براي رفع اين معضل در بخش آموزش و ترويج، برنامه ريزيهاي اساسي انجام شود. ) ) وي در پاسخ اين پرسش كه اجراي طرح چه تغييراتي در سطح دامپروري پديد مي آورد، گفت: ((در بحث ساماندهي، تعداد دام عشاير كاهش پيدا خواهد اما كرد با اجراي طرح واحدهاي پرواربندي و واحدهاي دامداري صنعتي، از اين تعداد دام اندك، توليد بيشتري خواهيم داشت. )) خشكسالي از ديگر مشكلاتي است كه عشاير استان كرمان در سالهاي اخير با آن روبه رو بوده اند. خشكساليها باعث كاهش علوفه مراتع، گراني علوفه دستي، لاغر ماندن دام، كاهش توليدات دامي و كاهش آب شده است. يكي از عشاير در اين باره مي گويد: ((خشكسالي و مشكلات كوچ در سالهاي اخير تاثيرات زيانباري بر زندگي ما گذاشته است. از طرفي وام هايي كه به ما مي دهند علاوه بر بالا بودن بهره آن، جوابگوي نيازهاي ما نيست. با از بين رفتن مراتع ناچاريم هر 12 ماه يكبار علوفه دستي تهيه كنيم. به همين خاطر امسال دام هايمان را نصف كرديم كه اين تعداد دام نيازهاي ما را تامين نمي كند. )) با وجود كاهش جمعيت عشاير در دهه هاي اخير، هنوز اين جمعيت با اتكا به تجربيات طولاني و با كمترين سرمايه گذاري دولت، در مقايسه با جوامع شهري و روستايي، بيشترين توليد را در كشور داشته اند. طرح اسكان عشاير در واقع مي كوشد با وجود همه تنگناها و مسائلي كه پيش رو دارد، با گذشت زمان و بهره گيري از مطالعات و برنامه ريزيهاي اساسي، شناخت دقيق ويژگيهاي اجتماعي خانوارهاي عشايري و همچنين محدوديت ها و ظرفيت هاي توسعه در مناطق عشايري، نقش مهمي را در ساماندهي زندگي عشاير ايفا كند. تجربه چند ساله نشان داده است بسياري از عشاير به دليل محدوديت هاي زندگي از كوچ نشيني، آن استقبال مي كنند. خصوصا در بخش كشاورزي كه با كمترين آموزش و حمايت مالي، مشاغل جديد را مي پذيرند. ميزان پيشرفت اين طرح گوياي اين مطلب است كه با توجه به تنوع نيازها، ساماندهي به معناي واقعي، نيازمند مشاركت ساير دستگاههاي اجرايي نيز هست. آرزو شهبازي خبرنگار همشهري در كرمان