Hamshahri corpus document

DOC ID : H-810114-54587S1

Date of Document: 2002-04-03

حيوان، همدم انسان زيبايي جهان اشاره: حيوانات اعم از حيات وحش و يا جانوران اهلي بخشي از مخلوقات خداوند مي باشند و بدون آنها زنجيره حيات در كره زمين ناقص مي شود. در وضعيت كنوني جهان از يك سو بر اثر گسترش شهر و شهرنشيني و از ميان رفتن ذخيره گاههاي طبيعي شاهد نابودي روزافزون حيوانات و انقراض گونه هاي زيستي هستيم و از سوي ديگر وجدان جهاني در زمينه مراقبت حيوانات و حفظ حيات وحش بيدار شده، و اين اميدواري وجود دارد كه تلاش هاي جهاني به ويژه تشكل هاي زيست محيطي براي مراقبت از حيوانات به مثابه بخشي از چرخه جدايي ناپذير زندگي در جهان هستي به ثمر برسد. در قرن نوزدهم هنگامي كه سرگرمي هاي خونين و وحشيانه اي مثل جنگ سگها و كشتي گرفتن با خرس رايج و عمومي شده بود و در شرايطي كه حيوانات به شدت مورد آزار و اذيت انسانها قرار مي گرفتند مردي به نام هانري برگ باعث تغيير كلي اين اوضاع شد. وي در1886 10 آوريل موسسه ASPCA را تاسيس و 9 روز بعد با كمك حقوقدانان اولين قانون ضد خشونت در مورد حيوانات را تصويب كرد. طبق اين قانون ايراد ضرب و جرح و خشونت به حيوانات به منزله يك جرم محسوب مي شد. كشتار ظالمانه، آسيب رساندن، زجر و شكنجه و آزار دادن هر نوع حيواني در رديف جرايم قرار گرفت داراي ASPCAو قدرت قانوني شد. از جمله وظايف اين موسسه ممانعت از خشونت نسبت به حيوانات، تاسيس بيمارستان حيوانات، در اختيار قرار دادن سرويس آمبولانس دائمي، ايجاد كلينيك سيار، حمايت از حيوانات مطرود و رانده شده، آموزش محبت ورزيدن به حيوانات و سرويس حمل و نقل حيوانات است. در ايران نيز از ابتداي زمستان 1377 انجمن دوستداران حيوانات با هدف كلي دفاع از حقوق حيوانات و با استعانت از فرهنگ غني اسلامي و ملي كشور عزيزمان تشكيل شد كه اين انجمن به توسعه معلومات و تشويق افراد به كمك تعليمات انساني و شرافتمندانه درباره حيوانات و ايجاد مسئوليت هاي فردي در قبال حقوق حيوانات مي پردازد. امروزه نگهداري از حيوانات خانگي ازجمله سگ، گربه، خرگوش، سنجاب و.. بيشتر به دليل سست شدن نظام اجتماعي و خانواده، دوري از طبيعت و زندگي شهري، هسته اي شدن خانواده ها، احساس تنهايي و عدم اعتماد به همنوع بيش از پيش رواج يافته است. نياز به همدم و مونس براي پر كردن خلاهاي عاطفي باعث شده كه تعداد بي شماري از مردم بتوانند رابطه بهتر و نزديكتري با موجودات برقرار كنند. با وجود اين كه بايد قوانيني در زمينه نگهداري، خريد و فروش، قرنطينه، شكار، حمل و نقل حيوانات و... وجود داشته باشد تا برخورد منطقي با اين مساله صورت گيرد اما در كشور ما هيچ قانون و مقرراتي در اين خصوص وجود ندارد و همين بي قانوني باعث ايجاد افراط و تفريطهايي در جامعه شده است به طوري كه عده اي موافق با اين پديده هستند و گروه ديگري كاملا مخالف آن. دكتر شيراني سخنگوي انجمن حمايت از حقوق حيوانات و دكتراي تخصصي دامهاي كوچك در اين باره مي گويد: از آن جا كه ايراني ها انسانهاي بسيار پرعاطفه اي هستند حس حيوان دوستي تقريبا در همه افراد جامعه وجود دارد و اين حس به تربيت افراد عده اي بازمي گردد از كودكي ياد گرفته اند كه حيوانات را آزار و اذيت گروهي كنند ديگر به كودكانشان ياد داده اند كه با حيوانات مهربان باشند در هر حال از ديد اسلامي نيز بايد يادآور شد كه نگهداري از حيوانات خانگي و حتي سگ به عنوان نگهبان گله از سالها قبل در بين مسلمانان وجود داشته است. در دستورات دين اسلام مرتبا تاكيد شده است كه با حيوانات مهربان باشيم. ما احاديث و آيات فرواني در اين زمينه داريم. با توجه به مشكل تنهايي انسانها در اين دوره و سست شدن روابط اجتماعي و خانوادگي انگيزه مردم براي نگهداري از حيوانات خانگي بيشتر شده است. ما نمي توانيم جلوي اين انگيزه را ولي بگيريم بايد حد و اعتدال را نيز رعايت كنيم. نگهداري از حيوانات به شرط مراقبتهاي بهداشتي، واكسينه شدن، تامين كردن غذا و مكان حيوان و ابراز محبت به آنها هيچ ايرادي ندارد. بايد سگها شناسنامه دار شوند و نكات بهداشتي دقيقا رعايت شود. اينها همگي از حق و حقوق حيوانات است اگر اين حق و حقوق را از حيوانات بگيريم به آنها ستم كرده ايم و خداوند ستمكاران را دوست در ندارد حال حاضر ما حيوان درماني داريم كه در كشورهاي اروپايي در حال انجام است و جواب مثبت داده است. جلوي بسياري از خودكشي ها و افسردگيها با نگهداري از حيوانات خانگي گرفته شده است. درجامعه كساني كه از حيوانات سوءاستفاده مي كنند و باعث مزاحمت ديگران مي شوند محدودند اكثر صاحبان دام افراد با عاطفه و مسئولي هستند. بزرگترين حق حيوان گرچه حيوانات مسخر انسان هستند ولي مايملك انسان نيستند بنابراين بزرگترين حق حيوانات بعد از زندگي حق احترام است اين كه به عنوان موجودي از طبيعت مورد آزار و اذيت قرار نگيرند. در اسلام در مورد رعايت حقوق حيوانات تاكيد زيادي شده است. به طوري كه در مرصاد نجم الدين رازي ( ق ) 654573 از پيامبر (ص ) نقل شده: هر كس زراعتي بكارد يا درخت ميوه اي بنشاند هرچه از آن پرندگان و چهارپايان بخورند در نامه نيكوكاريهاي او درج خواهد شد. و در جايي ديگر ايشان مي فرمايند: چهارپا را بر صاحبش شش حق است; بايد وقتي از آن پياده شد اول آب و علف بدهد، به آب كه رسيد حيوان را براي نوشيدن نگه دارد، بر روي آن نزند كه تسبيح خداوند مي گويد، حيوان را خسته نكند و بر روي آن نايستد. بهمن كشاورز حقوقدان مي گويد: درصورتي كه مالكان حيوانات اهلي در نگهداري آنها كوتاهي كنند و اين كوتاهي باعث توجه ضرر شود برحسب مورد، طبق آئين نامه امور خلافي و قانون ديات مسئول جبران خسارت افراد متضرر خواهند بود همچنين نگهداري حيوانات اهلي در اماكن از نظر ضوابط بهداشتي تابع قواعد و مقرراتي است كه بايد رعايت شود. اما نفس نگهداري حيواناتي از قبيل سگ و ميمون و يا همراه داشتن آنها در معابر و اماكن تا آنجا كه بنده مي دانم جرم محسوب نمي شود و قابل مجازات نيست. سگ سگ از هزاران سال پيش با انسان ارتباط نزديكي داشته است. از سگ در نگهداري گله و نگبهاني مواقع بروز حوادثي مثل زلزله، بمباران، سيل، برف و بهمن و همچنين كشف مواد مخدر، رديابي افراد شرور، پيدا كردن مين در ميادين جنگ و كمك به مسيريابي افراد نابينا استفاده هاي فراواني شده است. سگها به دسته هاي مختلفي از جمله سگهاي نگهبان، شكاري، خانگي، عروسكي و تازي تقسيم مي شوند. مريم گرجي 20 ساله مي گويد: در كشورهاي اروپايي پليس مخصوص حيوانات وجود دارد اما در ايران حيوانات ملعبه و بازيچه خود پسندي و خودخواهي بعضي افراد قرارگرفته اند. در كوچه وخيابان ديده مي شود كه كودكان با سنگ و چوب دنبال مرغ و خروس و سگ و گربه مي كنند و والدينشان ياسكوت كرده اند يا مي خندند. فقدان آموزش درست در بين ما باعث شده كه سطحي نگر باشيم. گربه، اهلي ترين وحشي وحشي ترين اهلي گربه حيواني عموما مستبد، خودپسند، راحت طلب، فضول، مغرور، زودآشنا و نمك نشناس توصيف مي شود. در راحت ترين جاها استراحت مي كند و مي خوابد و علي رغم محبتي كه از انسان مي بيند بعضي اوقات در كمال بي چشم و رويي به او چنگ زده و گاز مي گيرد. گربه به قول يك محقق، وحشي ترين حيوان اهلي و اهلي ترين حيوان وحشي است. اين حيوان مرموز و اسرارآميز علي رغم معروفيت به بي صفتي از حيوانات مفيد به شمار مي رود زيرا موش را كه نابودكننده آذوقه و ناقل بيماري طاعون است از بين همچنين مي برد اين حيوان زيبا و ملوس قادر است با حركات و سكنات دلنشين، مايه انبساط خاطر صاحب خود شود. گربه ايراني به عنوان بهترين گربه، در تمام دنيا مشهور از است نژادهاي گربه مي توان به گربه موبلند سياه ايراني، گربه موبلند سفيدايراني با چشمان آبي، گربه موبلند ايراني باخطوط قرمز، تورتوايس شل موبلند، گربه چين چيلاي ايراني، گربه موكوتاه انگليسي، گربه برمه اي و. اشاره كرد. سعيد منصوري از دو گربه ايراني مراقبت مي كند وي معتقد است: اگر انسانها ياد بگيرند كه چگونه با حيوانات ارتباط برقرار كنند، حيوانها بهترين دوست براي آنها خواهند بود. آنها هرگز خيانت نمي كنند و به صاحبانشان علاقه زيادي دارند. هم مهلت، هم فرصت دكتر شهرام جمشيدي استاديار دانشگاه تهران ودكتراي تخصصي در زمينه دامهاي كوچك مي گويد: اولا بايد به خود بقبولانيم كه عده اي هستند كه بنا به حس حيوان دوستي از سگ، گربه، موش، خرگوش و... نگهداري مي كنند. مساله بعدي اين است كه دريابيم علت و انگيزه انسانها براي نگهداري از حيوانات؟ چيست و سوم اين كه با تلاشي بنيادي براي افزايش احساسات و عواطف مردم نسبت به حيوانات به منظور اقدامي ريشه اي فعاليت آموزشي خود را بيشتر بر كودكان متمركز كنيم تا درآينده شاهد نسلي باعطفه تر ومهربانتر باشيم. وقتي قناري با ساز مي خواند محمد اردكان 23 ساله مي گويد: پدرم هر شب براي قناري هايمان سه تار مي زند. قناري ها هم از شنيدن صداي سه تار به وجد مي آيند و با سروصدايشان پدر را همراهي مي كنند. من كساني را مي شناسم كه از پرندگان نگهداري مي كنند اما خارج از قفس بدون آنكه بيم فرار آنهارا داشته باشند. اولين مساله اي كه ما را در زمينه نگهداري پرندگان مي ترساند اين است كه پنجره اي ناغافل باز بماند و اين پرندگان از خانه خارج شده و در نهايت خوراك كلاغ ها و گربه ها شوند. ولي بايد گفت كه پرواز چيزي نيست كه بتوان براحتي آن را از پرنده ها گرفت. لذتي نيست ازصداي پرنده در داخل قفس. بزرگترين حق پرندگان بعد از زندگي حق پرواز است وچه بسا حق پرواز بر حق زندگي رجحان داشته باشد سهره، قناري، مرغ عشق، طوطي، كلاغ و... همه پرنده اند. زيبايي و صداي خوش موجودي نبايد وسيله حبس آن يكي باشد از ويژگي هاي ضد اجتماعي براي افراد قانون شكن و بزهكار، بي رحمي نسبت به حيوانات است. دكتر فربد فدايي كارشناس روان شناسي مي گويد: اصولا انسان از بدو آفرينش با جانوران مانوس بوده است. جانوران نيروي كار، وسيله حركت، غذا واوج تخيل او را تشكيل مي دادند و در بسياري از مواقع همدم آنها بودند. در سالهاي اخيربا تمدن صنعتي از كاركرد حيوانات به عنوان وسيله كار و حركت كم شد و تنهايي بر ميزان پناه بردن مردم به سمت حيوانات به عنوان همدم افزود. جانوران در زندگي واقعي اسطوره ها و حكايتهاي مذهبي نقش عمده اي را بازي مي كنند. ما سگ اصحاب كهف، خرعيسي - شبديز، بزاخفش، گربه ابوحريره و... داريم. كودكان با مراقبت از حيوانات خانگي و دوست داشتن آنها و قبول زحمت نگهداري بتدريج مسئوليت پذير مي شوند و حس اعتماد به نفس و مهرباني را در وجودشان رشد مي دهند. يكي از ويژگي هاي ضد اجتماعي براي افراد قانون شكن و بزهكار بي رحمي نسبت به حيوانات است. در بسياري از موارد كودكاني كه حيوان آزاري مي كردند تحت شرايطي به افراد شرور و جاني تبديل شدند. حيوانات، آيات الهي حيوانات آيات الهي هستند. در قرآن كريم مرتبا به حيوانات مختلف اشاره شده است. سوره غاشيه آيه 17 مي فرمايد: آيا به شتر نمي نگرند كه چگونه آفريده شده است سوره جاثيه آيه 4 مي فرمايد: در خلقت خود شما آدميان وانواع بي شمار حيوانات كه روي زمين پراكنده اند آيات حق براي اهل يقين آشكار است سوره انعام آيه 38 مي فرمايد: محققا بدانيد كه هر جنبنده اي در روي زمين و هر پرنده اي كه به دوبال در هوا پرواز مي كند، همگي طايفه اي مانند شما بني نوع بشر هستند ما در كتاب آفرينش هيچ چيز را فروگذار نكرديم. سپس همه به سوي پروردگار خود محشور مي شوند. علامه طباطبايي در جلد هفتم تفسيرالميزان در ارتباط با اين آيه بحث مفصلي دارد و در بخشي مي گويد: حيوانات هم مانند انسان داراي آرا وعقايد فردي هستند و حركات و سكناتي كه در راه بقا و جلوگيري از نابود شدن از خود نشان مي دهند همه بر مبناي عقايد است. اين آيات و آيات مشابه ديگر بيانگر اين مطلب هستند كه مالك حقيقي خداوند است و هيچ كس جز او نمي تواند حق زندگي را از موجود زنده ديگري بگيرد. خلقت اين جهان با همه موجودات در آن هدف دار بوده يكي است از اين اهداف مساوات است. اين كه همه دربرابر خدا مساوي اند. هنوز قفسي هست هنوز سنگهايي هستند كه محكم بر بدن سگها و گربه ها كوبيده شود. هنوز قلاده هاي مرگي هست كه گريبان زندگي آزاد را گرفته است. هنوز تير و كمانهايي هستند كه سرگنجشكان را قطع كنند. هنوز قفسي هست و بال و پر پريدن نيست وقتي كه هنوز قفسي هست. معصومه موسي وند منبع: پيش نويس طرح قانون حمايت از حيوانات