Hamshahri corpus document

DOC ID : H-801226-54542S5

Date of Document: 2002-03-17

گزارش نخستين نشست پژوهشي طليعه حضور موثر نمايشنامه نويسان زن در تئاتر ايران نخستين نشست پژوهشي طليعه حضور موثر نمايشنامه نويسان زن در تئاتر ايران در، فرهنگسراي بانو، با حضور دكتر قطبالدين صادقي چيستا، يثربي و نغمه ثميني برگزار شد. به گزارش ايسنا در اين جلسه دكتر، قطب الدين صادقي استاد دانشگاه و پژوهشگر، با اشاره به قلت حضور زنان به عنوان يكي از كمبودهاي موجود در زمينه نمايشنامه نويسي گفت: به دليل شكل زندگي سياسي، اجتماعي و فرهنگي كشورمان براي پذيرش زنان در تئاتر مشكل داشته ايم و البته اين موضوع تا اواخر قرن نوزدهم در اروپا و غرب هم وجود داشت. وي افزود: نخستين زنان ايراني در عرصه تئاتر از ميان اقليت هاي مذهبي برخاستند و بعدا با توجه به فضاي تجددگرايانه به وجود آمده در پيش از انقلاب برخي، از زنان جسارت و شهامت ورود به اين عرصه را يافتند. دكتر صادقي در بخش ديگري از سخنان خود گفت: در زمان ورود زنان به اين عرصه هم، آنها به خود حق دخالت در امور فكري و فلسفي تئاتر را نمي دادند و بيشتر در عرصه بازيگري حضور داشتند. آنهايي هم كه شروع به نوشتن كردند، لاجرم در چارچوبهاي مرد سالاري مي نوشتند و نوشته هاي آنها عاري از فضيلت ها و مطالبات زنانه بود. وي اضافه كرد: به نظر مي رسد، اكثر متون آنها تجربي و آوانگارد بود و در آنها خبري از جهان بيني زنان نبود. صادقي با تاكيد بر نابرابري هاي جامعه ما در تقسيم قدرت و حضور فعال زنان و مردان گفت: به همين جهت بخشي، از زندگي اجتماعي ما از تفكر، خلاقيت و حساسيت هاي زنان به دور است و اين همان چيزي است كه ما عميقا به آن احتياج داريم. دكتر صادقي يادآور شد: اين مسايل خوشبختانه پس از انقلاب تا حدودي رفع شد، اما واقعيت اين است كه هنوز حضور زنان نمايشنامه نويس ايراني باعث ايجاد يك جريان جدي در جامعه نشده و هنوز پراكنده است. چيستا يثربي نيز با تاكيد بر حضور فعال زنان در عرصه هنر گفت: به عرصه نمايشنامه نويسي، زنان زيادي وارد نشده اند، چون نمايشنامه ها به سختي به نمايش درآمده و فرصت و قابليت نقد و بررسي و شناخته شدن ندارند. وي گفت: من به عنوان يك زن نمايشنامه نويس، درگير جنسيت نيستم، بلكه در پي يافتن كمال انساني به عنوان يك انسان هستم. وي افزود: اين براي يك زن نمايشنامه نويس كه بايد خودش را به اثبات برساند با توجه به اينكه همواره فرصت كمي براي ابراز وجود داشته است بسيار مشكل است. يثربي با تصريح اين نكته كه يك زن نمي تواند مشخصه هاي خاص خود را در اثرش نمايان نكند، گفت: اين يكي از دغدغه هاي من به عنوان يك زن است و يك نويسنده صادق براساس تجربيات خودش مي نويسد، در نتيجه اين موضوع گريزناپذير است. نغمه ثميني نمايشنامه نويس نيز با اشاره به نقش مكمل زن و مرد در رسيدن به كمال انساني گفت: به عقيده من از اين نظر بين زن و مرد هيچ تفاوتي وجود ندارد و من به عنوان نمايشنامه نويس زن، معتقدم نوشتن در مقام يك زن بيشتر به يك بيانيه ژورناليستي در دفاع از حقوق زنان تشبيه مي شود. در ادامه اين نشست مجددا دكتر صادقي با اشاره به آماري كه اخيرا توسط يكي از مسئولين خانه تئاتر در جلسه اي عنوان شد و تعداد 2000 نمايشنامه نويس را در حال حاضر معرفي مي كرده راه افتادن چنين موجي را براساس يكي خودآگاهي سنجيده دوباره و تاريخي خصوصا با توجه به ارتباط با خارج از كشور كه طي دوران اخير با توجه به شرايط سياسي و اجتماعي كشور كه دگرگون شده; دانست و آن را حاصل شرايط به وجود آمده پس از انقلاب تلقي كرد. وي در ادامه به شكل گرفتن يك نسل جوان، خصوصا بعد از انقلاب، كه گذشته از يك نياز اقتصادي بيشتر به يك نياز فرهنگي و هنري گرايش داشت اشاره كرد و گفت: تعداد دانشجويان علاقمند در رشته هنر و بخصوص نمايش كه اتفاقا بيشتر دختران و زنان هستند افزايش يافته است. دكتر صادقي در ادامه با اشاره به كارهاي خانم ثميني كه نشان از يك تفكر فمينيستي دارد نمايشنامه خاله سوسكه اين نويسنده را برداشتي مدرن از خاله سوسكه به عنوان يك متن و قصه كهن عنوان كرد و گفت نمايشنامه افسون معبد سوخته كه ظاهرا يك رنگ و بوي عرفاني دارد، هنگامي كه از قلم يك نويسنده زن جاري مي شود، انسان در پشت آن مطالبات زنانه را درمي يابد كه اين مساله كاملا هم درست است و شرم و اعتراضي ندارد. وي گفت واقعيت زنان اگر از زبان يك زن بيان شود بسيار تاثيرگذارتر خواهد بود تا اينكه از زبان يك مرد. صادقي در همين راستا با اشاره به آثار بهرام بيضايي و دفاع اين نويسنده از هويت زن مستقل، آثار اين نويسنده را آرماني و اسطوره اي ناميد و افزود: بيان همين مسايل و معضلات از طرف يك نويسنده زن طبعا زيباتر و ملموس تر خواهد بود. البته بيضايي در طي اين سالها به تنهايي جاي دو نويسنده زن را پر كرده و از شخصيت والاي زن ايراني به گونه اي دفاع كرده كه بسياري از ابعاد و مسايل پيچيده زنان را معرفي كرده كه بايد قبل از ايشان به آن پرداخته مي شد. در پايان اين نشست ثميني با اشاره به بحث فمينيسم در ادبيات امروزه كشور، با بيان اين مطلب كه فمينيسم را راهي براي دستيابي به تساوي حقوق زن و مرد مي دانم و نه يك نوع فحاشي و توهين، گفت: تا زماني كه زنان خودشان با خودشان چالش ندارند، بايد بحث فمينيسم ادامه پيدا كند. در پايان اين جلسه نيز سخنرانان به سئوالات حضار در سالن پاسخ گفتند.