Hamshahri corpus document

DOC ID : H-801225-54537S8

Date of Document: 2002-03-16

سرزمين زخم هاي كهنه در حاشيه جدال هندوها و مسلمانان هند * دولت هند در آستانه انتخابات محلي در اوتارپرادش، براي احداث معبد در كنار مسجد بابري چراغ سبز نشان داد، اما اين راهبرد نتيجه اي نداد و شكست خورد * توصيف شاهدان عيني از زدوخوردهاي احمدآباد كه شديدترين درگيري طي يك دهه گذشته در هند به شمار مي آيد تكان دهنده است * در سال 1992 در پي تخريب مسجد بابري توسط شبه نظاميان هندو يكي از خونين ترين درگيريهاي مذهبي ميان اكثريت هندوو اقليت مسلمان درگرفت كه طي آن بيش از 2000 نفر كشته شدند * هندوها، شهر آيوديا را محل تولد ارباب راما مي دانند و احداث مسجد در محلي كه گفته مي شود معبد راما ست، را نوعي تحقير به شمار مي آورند هند در طول تاريخ چه پيش از استقلال و چه بعد از آن اختلافات و درگيريهاي قومي و مذهبي كم به خود نديده است. دو هفته پيش نيز بار ديگر يك زخم كهنه سر باز كرد و آتشي را برافروخت كه بيش از 700 مسلمان و هندو در آن زنده زنده سوختند يا خونشان به تيغ همسايگان و همشهريانشان ريخته شد. زد و خورد مسلمانان و هندوها از وقتي آغاز شد كه سرنشينان يك قطار حامل گروهي هندو كه از شهر آيوديا در شمال ايالت اوتارپرداش به غرب هند بازمي گشتند در منطقه اي با مسلمانان درگير شدند. اين گروه از بازديد محل ساخت معبدي بازمي گشتند كه قرار است هندوها بر ويرانه هاي مسجد بابري بنا كنند. مسلمانان هند با اين كار به شدت مخالف هستند. بعد از اين درگيري كه بيش از 50 كشته به جا گذاشت درگيريهاي شديد ميان مسلمانان و هندوها در شهر احمدآباد در غرب هند درگرفت. هندوها كه از حادثه قطار و حمله مسلمانان خشمگين بودند حتي به نزديكترين دوستان و همسايگان مسلمان خود رحم نكرده و بسياري از آنها را كشتند و آتش زدند. توصيف شاهدان عيني از حوادث خونين آن چند روز كه شديدترين درگيري طي يك دهه گذشته در هند به شمار مي آيد تكان دهنده است. يك دختر 18 ساله به نام افسانه كه در چند كيلومتري شهر احمدآباد زندگي مي كند، بعد از شنيدن خبر آتش زدن قطار حامل هندوها حوادث خشونت بار بعدي را پيش بيني كرده و در حالي كه براي فرار به همراه خانواده اش آماده مي شد، گروهي از هندوها را ديد كه به طرف محله آنها مي آمدند. دختر به همراه برادر 5 ساله اش از خانه فرار كرد و به منزل يكي از همسايگان هندو رفت. از روي بام آن خانه مي ديد كه پدر و مادر و دو برادر بزرگترش توسط آن گروه مهاجم موردضرب وشتم قرارگرفته و آتش زده شدند. بعد از مدتي همسايگان به او گفتند كه اوضاع آرام شده و مي تواند خارج شود، اما اين طور نبود. دختر به همراه برادرش در حال بازگشت به خانه بود كه آن مردان دوباره رسيدند. او مي گويد: آنها همسايگان خودمان بودند و چند خانه آن طرف تر از ما زندگي مي كردند. آنها اين دختر و برادرش را آتش زدند اما او با پاره كردن لباسهاي خود و برادر 5 ساله اش جان خود و برادر را از آتش او رهاند در حالي كه دست برادرش را در دست داشت سعي مي كرد از ديوار بالا رفته و از بام خانه فرار كند، اما ناگهان دست برادر از دستان او رها شد و در آتش سوخت. اين زد و خوردها براي مردم هند تازگي نداشت. در سال نيزبعد 1992 از تخريب مسجد بابري توسط شبه نظاميان هندو و تلاش آنها براي ساخت معبد يادبودي براي راما از خدايان هندو، يكي از خونين ترين درگيريهاي مذهبي ميان اكثريت هندو و اقليت مسلمان در سراسر هند درگرفت كه طي آن بيش از 2000 نفر كشته شدند. اين درگيري خونين جدي ترين تهديد و بحران بعد از استقلال در هند به شمار مي آيد. اما ريشه اين درگيريها چيست و از كجا آغاز شده است و چه عواملي به آن دامن مي زنند. شهر آيوديا يكي از هفت مكان مقدس هندوهاست. بزرگان هندو معتقدند كه آيوديا درست مانند شهر ست ساكتا. ساكتا جايي كه گفته مي شود بودا مدتي در آن اقامت داشته اما است آيوديا از نظر ديگري هم براي هندوها اهميت دارد و آن اشاره اي است كه در رامايانا اثر بزرگ ادبي هندوستان به اين شهر شده است، در اين اثر گفته شده كه آيوديا محل تولد ارباب ست راما. درسال 1528 يكي از امپراطوران هندوستان در نقطه اي از آيوديا كه به عقيده هندوها، سالها قبل محل معبد يادبود راما بوده است، مسجدي بنا كرد به نام بابري. نخستين اختلافات و درگيريهاي مذهبي كه در اين مورد در تاريخ آمده است به سال 1853 باز مي گردد. دو سال بعد از اين تاريخ، درگيري مسلمانان و هندوها در آيوديا 75 كشته به جا گذاشت. در سال 1857 يكي از روحانيون هندو در بخشي از ساختمان محوطه مسجد بابري، مكاني براي عبادت هندوها ساخت. از آن زمان، مسلمانان و هندوها براي دعا و نيايش به همان منطقه مي رفتند. در سال 1859 دولت استعماري انگليس ديواري ميان اين دو مكان بنا كرد تا دو محل عبادت مسلمانان و هندوها را از هم جدا كند. اما حتي اين كار هم، درگيريهاي مذهبي را پايان نداد و در سال 1934 در جريان زد و خورد ميان دو طرف هندوها بخشي از ديوار مسجدبابري را تخريب كرده و به آن آسيب رساندند. در سال 1949 يكي از تنديس هاي راما در درون مسجد ظاهر شد كه بعدها گفته شد هندوها اين كار را كرده اند. مسلمانان به اين اقدام اعتراض كردند و هر دو طرف به دادگاه شكايت دولت بردند اين منطقه را محل مورد مناقشه اعلام و آن را مهر و موم كرد. زمزمه احداث يك معبد هندو در محل اين مسجد از سال توسط 1983 حزب ويشوا آغاز هندوپاريشاد شد. آنها كميته اي براي آزادسازي محل تولد راماو احداث يك معبد يادبود جديد براي تشكيل او، دادند. لعل كريشنا وزير ادواني كشور كنوني هند و رهبر حزب بهاراتيا جاناتا در آن زمان مسئوليت و در حقيقت رهبري اين كار را برعهده گرفت. او از ملي گرايان تندرو هند است. مسلمانان هم بيكار ننشستند و كميته اي براي دفاع از بناي مسجد بابري تشكيل دادند. حزب ويشوا برتلاش هاي خود افزود و باحمايت دولت در زمين مجاور مسجد كلنگ احداث معبد راما در سال 1989 به زمين زده شد. دولت راجيو گاندي در اين سال اجازه داد هندوها مراسم آغازبه كار احداث اين معبد را در نزديكي مسجد برگزار كنند. در جريان درگيريهاي حاشيه اين مراسم 600 نفر كشته شدند و بناي معبد نيمه كاره ماند. يك سال بعد، عده اي از مبارزان داوطلب هندو كه تعداد آنها در برخي اسناد تاريخي 100 هزار نفر ذكر شده جمع شدند تا به تحريك رهبران تندرويي چون ادواني كاري، براي تخريب مسجد انجام برخي دهند از آنها به مسجد حمله بردند كه با دخالت پليس 30 نفر آنها كشته شدند. درگيريهاي قومي بعد از اين واقعه نيز صدها كشته به جا گذاشت. نخست وزير وقت هند تلاش كرد اين مناقشه را از راه گفت وگو حل كند اما يك سال بعد يعني در با سال 1991 به قدرت رسيدن حزب بهاراتيا جاناتا در ايالت اوتارپرادش اين تلاش ها با شكست روبه رو شد. در سال 1992 بالاخره هواداران حزب و ويشوا بهاراتيا جاناتا مسجد را تخريب كردند و آن درگيريهاي خونين با صدها كشته در سراسر كشور آغاز شد. شش سال بعد از اين واقعه، حزب بهاراتيا جاناتا به رهبري آتال بيهاري واجپايي يك دولت ائتلافي تشكيل داد. به قدرت رسيدن آنها با شكست سنگين حزب كنگره در سال ممكن 1996 شد. سال گذشته در سالگرد تخريب مسجد بابري، بار ديگر زخم كهنه سر باز كرد. همزمان با سالگرد اين واقعه، شركاي ائتلافي دولت واجپايي و بويژه حزب ويشوا وعده احداث معبد هندو در محل مسجدبابري را دادند. دولت اين وعده را جدي گرفت و واجپايي بخشي ويژه ساخت معبد در آيوديا در دفتر خود ايجاد كرد و يك مقام عاليرتبه را مسئول گفت وگو با هندوها و مسلمانان كرد تا مقدمات ساخت معبد آماده شود. آن قطاري هم كه در 27 فوريه ( اسفند ) 8 توسط مسلمانان مورد حمله قرار گرفته و آتش زده شد، حامل هندوهايي بود كه از بازديد محل ساخت معبد ديروز بازمي گشتند ( 24 اسفند )پايان ضربالاجل اعلام شده توسط هندوها و حزب ويشوا براي آغاز كار ساخت معبد بود. حزب حاكم در هند اكنون با بحران جدي روبه روست. متحدان آن در ميان ملي گرايان هندو براي ساخت اين معبد اصرار فراوان دارند. حزب بهاراتيا جاناتا بعد از به قدرت رسيدن در سال 1998 مانند گذشته در تب و تاب انجام اين كار وعده نيست ساخت بناي يادبود راما در محل مسجد تخريب شده يك استراتژي تبليغاتي در آستانه انتخابات در ايالت اوتارپرادش بود. حزب بهاراتيا جاناتا با اين كار مي خواست راي جمع اما كند اين راهبرد نتيجه اي نداد، بهاراتيا جاناتا شكست سختي خورد و اكنون براي ادامه حيات خود بايد توجه بيشتري به خواسته هاي شركاي ائتلافي خود نشان دهد. در حالي كه واجپايي و حتي وزير كشور تندرو او گفته اند اجازه نخواهند داد كه اين معبد يادبوددر محل مسجد بنا شود، اما ارتش در شهر آيوديا مستقر شده و اين نشان مي دهد كه دولت احتمال مي دهد هندوها بناي معبد را آغاز كنند. ملي گرايان هندو مي گويند اين معبد نه در محل خود مسجد بابري و بر بناي تخريب شده آن بلكه در محوطه اطراف آن احداث شود. براي آنها، اين معبد فقط جنبه عبادت و اهميت سنتي ندارد. احداث اين معبد يادبود مقابله با تحقيري است كه مي گويند توسط مسلمانان متحمل شده اند. مسلمانان مخالف احداث اين معبد هم هند را وطن سكولار 130 ميليون مسلمان و 800 ميليون هندو دانسته و مي گويند دولت چنين كشوري بايد به وظايف قانوني خود عمل كرده و به حقوق مذهبي اقليت ها احترام بگذارد. شهر احمدآباد هنوز وضعيت عادي نيافته است و نزديك به دو هزار نيروي پليس و ارتش در شهر مستقر هستند. كشتارها پايان يافته اما مسلمانان هنوز از بيم خشم و خشونت هندوها توان خارج شدن از خانه هايشان را ندارند. از يكي از رهبران هند بعد از اين درگيريها نقل شد كه مسلمانان بايد هند را ترك كرده و به پاكستان بروند. اين جمله نشان مي دهد كه مناقشه اي كه ريشه آن به چند قرن پيش بازگشته و در 50 سال اخير اوج گرفته است ممكن است تا سالها بعد به طول انجامد. ترجمه و تنظيم: نيلوفر قديري