Hamshahri corpus document

DOC ID : H-801225-54528S3

Date of Document: 2002-03-16

كوچ ايل بختياري يكي از جاذبه هاي گردشگري استان چهارمحال و بختياري آداب و رسوم، الگوي سكونت و شيوه زندگي ايل بختياري و به ويژه كوچ اين ايل يكي از جاذبه هاي بي نظير استان چهارمحال و بختياري است كه اگرچه از چند دهه پيش شمار بسياري از خانوارهاي اين ايل، چون ديگر ايلات و عشاير ايران يك جانشيني اختيار كرده اند، اما هنوز بيش از ده هزار خانوار كوچ رو باقي مانده است كه زمستان ها به دشت هاي شرق خوزستان به قشلاق مي روند. جايي كه آثار و بقاياي تمدن هزار ساله شوش و ايلام و تمدن تقريبا ناشناخته ماليمر به چشم مي خورد. تابستان ها هم براي ييلاق به دامنه هاي زيباي زاگرس در غرب استان كوچ مي كنند و در كنار تالابها و چشمه ساران، رمه هاشان را در مراتع سرسبز به چرا مي برند. ايل راه هايي را به هم مي پيوندد كه هر يك با جاذبه هاي طبيعي كم نظير، بس دل انگيز و ديدني است. بختياري ها به هنگام كوچ كه هرسال اواخر ارديبهشت ماه آغاز مي شود، در جريان مبارزه اي خستگي ناپذير با طبيعت، شبها در جنگل ها و كوهستان ها اتراق مي كنند و روزها در مسير كوچ يكي از چوپانان به عنوان جلودار، پيشاپيش همه حركت مي كند. به دنبال او گوسفندان و احشام و از پي چهارپايان افراد ايل با اثاثه شان زنان روانند باردار، سالمندان و كودكان خردسال سوار بر چهار پايان و بقيه افراد ايل با پاي پياده طي طريق مي كنند. بدينسان رودخانه ها، دره ها و بلندي هاي زردكوه را پشت سر مي نهند. گفتني است كه زنان را بر ماديان سوار مي كنند و اگر زني بر اسب سوار شود، پسنديده نيست. امروز ديگر آداب و سنن ايلي در ميان بختياري ها، چون گذشته جايگاهي ندارد، آن عده از بختياري ها كه اسكان يافته اند، بسياري از رسوم ايلي را از ياد برده اند. كوچ نشينان نيز به ناگزير، در تطبيق خود با زندگي امروز، به تغييراتي تن داده اند. شماري از آنان مسير كوچ را با وسايل نقليه موتوري طي مي كنند و موتورسيكلت در بسياري موارد، جاي اسب را گرفته است. در نزد برخي از خانوارهاي نسبتا مرفه بختياري در مراسم شيريني اشكنون در عروسي ها، باشلق (شيربها ) كه در گذشته عبارت بود از تعدادي گوسفند و ماديان و ديگر چهارپايان، جاي خود را به وانت تويوتا داده است. بختياري هاي كوچ رو عموما در سياه چادرها يا بهون زندگي مي كنند و اين سياه چادرها به دست زنان عشاير از موي بز بافته در مي شود داخل هر بهون تنوري به قطر 50 و به عمق 40 سانتي متر حفر مي كنند كه در آن آتش مي افروزند تا بر رويش نان بپزند و چاي آماده كنند. زندگي در سياه چادر كه در كوتاه زماني با همكاري يك زن و يك مرد بختياري برپا مي شود، ساده است با ظروفي براي پخت و پز، رختخواب، مشك، خورجين، گوني، طناب، تيشه، تبر، اره و مقداري مواد غذايي. ايل سه ماه تابستان را در دامنه هاي زاگرس بارمه داري روزگار مي گذراند و آنگاه كه تابستان به آخر مي رسد، آهنگ بازگشت مي كند و از راه رفته بازمي گردد تا در نيمه بهاري ديگر كوچي دوباره را آغاز كند.