Hamshahri corpus document

DOC ID : H-801224-54517S1

Date of Document: 2002-03-15

فرصت ها را به جهش تبديل كنيم صدها سال پيش كسي حتي جرات فكر كردن به اين مسايل را نداشت اما اگر اين جنبش نهادينه نشود و نخبگاني كه امثال اين جلسات را تشكيل مي دهند پيروان خود رااز تاتوي ابرو و جراحي بيني برحذر نكنند قطعا نمي توانند به ثمر برسانند مهتاب رحيمي هشتم مارس، روزي است كه در سراسر جهان به عنوان روز جهاني زن در نظر گرفته شده است، روز جهاني زن يادآور مبارزه و تلاش براي دستيابي به برابري و عدالت و كسب حقوق مساوي انساني و رفع تبعيض ها عليه زنان در است كشور ما نيز چون ساير كشورها، اين روز توسط نهادها و انجمن هاي گوناگون با برگزاري سمينارها، مراسم و جشنواره گرامي داشته شد. پنج شنبه 16 اسفند (هشتم مارس ) در تهران و شهرستان ها مراسمي به اين مناسبت بر پا شد. جمعي از زنان فعال در عرصه حقوق زنان در مراسم بزرگداشت روز جهاني زن، تريبوني آزاد را با موضوع ديدگاه هاي زنان پيرامون جنسيت خويش برگزار كردند. بخشي از سخنان شركت كنندگان در اين تريبون آزاد، را مي خوانيم: محمدعلي سپانلو شاعر و نويسنده سخنان خود را با اين جملات آغاز كرد: آنچه كه در تمام عمر خود با آن روبه رو بوده ام اين است مرداني كه عملا مخالف تساوي حقوق زن و مرد هستند، مردان حقيري هستند، در حقيقت آنها از زنان مي ترسند و در طول تاريخ سعي كرده اند با قوانين و استفاده از زور سروري و آقايي خود را تحميل كنند و حتي نمي توانم بفهمم چرا آنها پيروز شده اند، چون در تمام طول تاريخ هم مرداني بوده اند كه از زنان نمي ترسيده اند و لازم نبوده، توفق خود را توسط قوانين، سنت ها و مقررات اجتماعي تحميل كنند. مسئله ديگر اين كه، در ميان مبارزان اين راه و خانم هاي ايراني در سال هاي اخير، به خصوص در خارج از كشور كه تنگناها و مسايل حقوقي و قانوني در اين رابطه كمتر است، خانم هايي هستند كه سعي كرده اند همچون مرد باشند از همين زمان، بعد نفساني امر پيش مي آيد. چگونه مي توان به جامعه اي رسيد در عين حال كه اين دو جنس متضاد و آن ديالكتيكي كه انسانيت را پيش مي برد و از لحاظ حقوقي و قانوني با هم مساوي هستند، بتوانند استقلال جنسيت خود را حفظ كنند، اين چشم اندازي است كه در آينده به خصوص از طرف خانم هاي فعال در اين راه ديده مي شود. اما ايده آل هاي كوشش اصلاحي نبايد فراموش شود، بايد به زنان و مردان بزرگي بينديشيم كه در راه تساوي فرزندان انسان اعم از زن و مرد كوشش كرده اند و هر كدام به سهم خودشان اين كاروان را به طرف آينده اي كه امروز ماست پيش برده اند و مايي كه گذشته خواهيم شد، چيزي را به آينده اضافه خواهيم كرد. من فكر مي كنم بسيار هيجان انگيز است كه زنان ايراني در چارچوبسنت ها و پيشداوري هاي تاريخي مي توانند تفاوتي ايجاد كنند، جامعه ايراني و زن ايراني پيشرفته تر از زن پاكستاني است كه هم مي تواند دوچرخه سوار شود. پس زمان آن است كه به آرمان هاي اصلي بپردازيم. به اين بپردازيم كه شما اين مبارزه را با قلم و با قدم پيش خواهيد برد اما به خاطر داشته باشيد كه در كنار خود بايد با مردها همكاري كنيد، اين گرايش زن - مرد شدن و دشمني بين دو جنس راه را به جايي نخواهد برد. به همين دستاوردهاي كوچك قانع باشيد اما ايده آل هاي خود را فراموش نكنيد. بنفشه روزنامه سام گيس، نگار حاضر در اين جلسه نيز گفت: تاسف من از تبعيضي است كه خود ما زن ها نسبت به خود قايل هستيم در حالي كه هيچگاه به اين فكر نكرده ايم كه آن زن هايي كه نمي بينيم يا نمي خواهيم ببينيمشان، زناني كه چشم خود را به روي آنها مي بنديم و مادران ما معمولا ما را از نزديك شدن، صحبت كردن و حتي نام بردن از زناني كه معتاد هستند، خودفروشي مي كنند و زن هايي كه دچار آسيب اجتماعي هستند منع مي كنند چرا به اين وضعيت دچار شده اند. در خانه و حتي در نزد شوهرانمان هم حق نداريم حرفي در اين مورد به زبان بياوريم تا به تاييد اين زنان متهم نشويم، اما هيچگاه فكر نكرديم زني كه خودفروشي مي كند، يا معتاد است چرا خودفروشي مي كند و چرا معتاد ؟ است آيا اين زنان را نبايد از حقوق خود آگاه كنيم، آيا فكري شده زناني كه دچار آسيبهاي اجتماعي شده اند و زناني كه كارهاي سخت و طاقت فرسا انجام مي دهند از حقوق خود آگاه؟ كنيم به آن زني بينديشيم كه از شدت اعتياد نمي تواند روي پاي خود بايستد. ساناز اعتمادي فارغ التحصيل ادبيات و 30 ساله است او از موقعيت هاي زن و مرد در جامعه گفت: اگر روزي مردي كار مهمي انجام دهد وي را تشويق مي كنند و از همسرش مي خواهند وي را ياري كند. اما اگر زني در كنار وظيفه خانه فعاليت اجتماعي داشت و موفقيت كسب كرد و از همسرش پيشي گرفت، همه حتي زن ها از او مي خواهند ساكت باشد و اين برتري را ابراز نكند، بياييد به زناني بينديشيم كه از هدر رفتن زمان جلوگيري كرده و با استفاده از فرصت هايشان به موفقيت رسيده اند، آنها را تشويق كنيم و از آنها نخواهيم كه آن را پنهان كنند. بابك ترابي مقدم پزشك است و در اين تريبون آزاد چنين گفت: واقعيت اين است كه تبعيض عليه زنان كمابيش در سراسر نقاط جهان وجود در دارد، كشور ما مسايلي هست كه گام هاي ابتدايي اصلاح آن برداشته شده است. مسئله اطاله دادرسي هنگام طلاق، كه واقعا تبعيض آميز است. ما مي بينيم كه مردان راحت و آزادانه مي توانند همسر خود را در شرايط سردرگم و ظالمانه قرار دهند و حتي رها كنند. قوانين محدوديتي برايشان ايجاد نمي كند ولي زنان مجبورند گاه از بسياري حقوق قانوني خود نيز بگذرند. مسئله ديگر، حقوق زنان در قبال فرزندانشان است كه متاسفانه فرزندان مذكر بزرگ تر از 3 سال نمي توانند نزد مادر باشند، در مورد خودسوزي مخصوصا در استان هاي غربي آمارهاي وحشتناكي داريم كه اغلب به زنان جوان برمي گردد. البته با موارد مثبتي نيز در كشورمان مواجه بوديم و در سال هاي گذشته زنان فراواني به دانشگاه راه يافته اند و به مشاغل خوبي رسيده اند. اگر چه در كشور ما حق انتخاب كردن ميان زنان و مردان يكسان است، اما در هنگام انتخاب شدن تبعيض هايي وجود دارد و در برخي موارد محدوديت هايي براي دستيابي به مشاغل عالي اجتماعي و مديريتي وجود دارد. قطعا مسايل زنان در سياست نقش به سزايي دارد، دليلي وجود ندارد كه مسايل مذهبي را در منافات و مقابل مسايل زنان ببينيم، خوشبختانه برابري زنان و مردان در دين اسلام و بسياري از ديگر اديان ديده شده است. حضرت مريم در دين مسيح و آسيه زن فرعون در دين يهود از اين جمله هستند. بيژن عابديان، پزشك از احساس خود گفت: من مي خواستم با بيان احساس خودم به عنوان يك مرد، در رابطه با جنسيت خودم صحبت كنم. نمي توانم اعتراف نكنم كه اعتماد به نفس جنسي مردان بسيار بالا است و در ميان مردان كمتر مردي است كه از جنسيت خود بي زاري بجويد، از نظر نگاه غيرآماري من ممكن است عده قليلي در بين مردان باشند كه اين نگاه را انكار كنند اما تا آن جايي كه من مي دانم اين اعتماد به نفس اجتماعي در ميان مردان بسيار بالا است، و فكر مي كنم مهم ترين دلايلش اين است كه اگر بخواهم جمله منتقدانه اي در مورد جامعه زنان كه بسيار هم به آن احترام مي گذارم بگويم كارنامه اي است كه آنان در طول تاريخ از عملكرد خود ارايه داده اند. شايد آن قدر نبوده كه ما مردها با ديدن اين كارنامه به مرد بودن خود در صرف زاييده شدن و بودن در طول تاريخ افتخار كرديم. و اين كارنامه با شعار و نگاه احساسي و دعوت مردان به عدالت پربار نخواهد شد. مهم ترين چيزي كه مي تواند اين كارنامه را تغيير دهد عملكرد زنان در طول تاريخ از گذشته تا حال و امتداد اين حركت است. دكتر زيبا كلام در مورد علل عقبماندگي ما ايرانيان سوالات بسيار اساسي را مطرح مي كند، كه من فكر مي كنم پاسخ دادن به اين سوالات براي جامعه زنان هم مفيد واقع شود. در كتابي به اسم ما چگونه ما شده ايم نخستين سوال اين است كه علت عقبماندگي جامعه ما به عنوان جامعه جهان سومي در اين منطقه از جهان پيشرفت ساير كشورها؟ است اين سوال بسيار بنيادين است و در مورد تئوري عقب نگاه داشته شدن هم انتقاد مي كنند و مي گويند اگر كشورهاي ديگر به ما به ديد يك كشور مستعمره نگاه كرده و ما را استعمار كردند چرا ما نرفتيم و آن ها را استعمار نكرديم. چرا ما به اين رشد و كمال در درون خود نرسيديم كه ببينيم اين جوامع چه برتري هايي دارند، از آن ها استفاده كنيم. همچنين سهم ما (به عنوان يك ايراني ) در كاروان علم و پيشرفت و تكنولوژي جهان چقدر؟ است اگر علل ضعف ايران و نقش ايران در عرصه هاي مختلف را بررسي كنيم با پاسخ و تعميم آن به مسايل جامعه زنان به برخي از مسايلي كه به جامعه زنان براي رشد در آينده كمك مي كند، مي توان ياري رساند. اگر خواهان برابري باشيم _ كه قلب من اين برابري را تصديق مي كند _ و فكر كنم كه لزومي ندارد در مورد برابري انساني اين دو جنس صحبت كنيم مسلم است كه اين دو جنس در سير تكاملي برابرند و با امكانات متفاوت و ابزارهاي مختلفي آفريده شده اند و بايد بتوانند خود را بشناسند و به تعالي خود بپردازند. به نظر من يك مشكل در جنس زن اين است كه برترين هاي خود را مرد ناميده اند و گفته اند مثل يك مرد عمل كرده اند. اگر من به عنوان يك مرد چنين مي انديشم به دليل آن است كه شما مادرها به ما اين طور آموخته ايد، من فرزند يك زن هستم و او به من يادداد كه تو با يك دختر فرق داري و اگر اين نسل و نسل هاي آينده اين نگاه را در جامعه خود اصلاح كنند، قطعا فرزندان پسر شما هم كه مردان آينده جامعه ما خواهند بود اين نگاه را نخواهند داشت. نكته ديگر، بازي بزرگي است كه در عرصه سياسي جهان آغاز شده و هيچ كس هم نمي تواند انكار كند، مردم در عرصه سياست علاقه مندند و اگر اين رقابت ايجاد شود كه به عنوان صفحه شطرنج چه كسي زن يا مرد، پيروز مي شود بزرگ ترين اشتباه جامعه ما خواهد بود. دو قطبي كردن جامعه به زن و مرد و رودررو قراردادن آن ها مي تواند مصيبت بزرگي باشد و آثار زيان آوري را به وجود اكنون آورد آرزو مي كنم اي كاش امروز زن بودم و اين انتقاد را در جامعه زنان باهمشكلي و همرنگي كامل ابراز مي كردم تا تصور نكنند من از جنس مخالفي هستم كه مي خواهد، محدوديت يا خط قرمز ايجاد كند و صداقت مرا احساس كنند. من اين بازي بزرگ را مي بينم و آغازش را مي نگرم در زمانه اي كه اجازه دارم به آن فكر كنم و مي دانم صدها سال پيش كسي حتي جرات فكر كردن به اين مسايل را نداشت، اما اگر اين جنبش نهادينه نشود، و نخبگاني كه امثال اين جلسات را تشكيل مي دهندپيروان خود را از تاتوي ابرو و جراحي بيني برحذر نكنند قطعا نمي توانند به ثمر برسانند. چون هر جنبشي در سطح نخبگان تا نهادينه نشود و به سطح عوام نرسد اثرگذار نخواهد بود. اگر جنبش كارگران آمريكايي، اروپايي يا پاريس را مي بينيم آن ها واقعا حق خود را مي خواستند و برچسبي نبود كه از جامعه ديگري به عاريت گرفته باشند و خواسته باشند به جامعه خود تزريق كنند. بلكه حقوق زنان خودشان را ديدند، زناني كه به واسطه زندگي صنعتي مجبور شده بودند از خانه بيرون بيايند و مورد هزار محروميت قرار گيرند و زنان نخبه و دليري كه در آن جا وجود داشتند اين را درك كردند و متناسب با زمان خود نهادينه كرده و جنبش شان را به ثمر هم رساندند. اما امروز، ما با يك الگوي غربي مواجه هستيم و مي خواهيم آن را متناسب با سرزمين خود و گاه بدون تغيير وارد جامعه خود بكنيم و با مقاومت هاي بسياري مواجه مي شويم، من به عنوان كسي كه خواهان اين برابري هستم خواهان آنم اين بازي درست انجام شود. پيشنهاداتي كه بايد در نظر گرفته شود، آن است كه زنان در اين صحنه سياسي و اصول لاتغيير آن در شناخت آن واقع بين باشند و با درست شناختن ابزارهاي خود وارد اين صحنه شوند. مشكلات جنس خود را صرفا در قدرت گرايي جنس مخالف خود جست وجو نكنند. اگر در فيزيولوژي اين دو جنس مي بينيم دقت كنيم بعضي از چيزها در ذات زن و بعضي چيزها در ذات مرد است، و انكار آن ها هيچ دردي را دوا نمي كند. نگاهي كه من دارم، حركت جهشي مي تواند صورت بگيرد. اگر در اين فرصت تدريجي كه براي ما پيش آمده، با استفاده مناسب و درست حركت كردن اين را به يك جهش تبديل كنيم. و اميدوارم عقبماندگي هاي تاريخي خود را به اين وسيله اصلاح كنيم. مريم حقي نيز در اين تريبون شركت داشت و چنين گفت: سهم من كاشتن دانه اي است كه روزي از محكم ترين شاخه آن آويزانم خواهند كرد. ما زن ها بايد به جايي برسيم كه اينك گستاخي بيان آن را پيدا در كرده ام كرج روز 14 اسفند سمينار خشونت و خانواده برگزار شد، چيزي كه جاي گفتن دارد، در حين مصاحبه ها و دادگاه و پزشك قانوني مسئله اي توجه من را جلب كرد اين بود كه پس از رفع كبودي ها، اعتيادها و تجاوزها به مسئله ديگري پي برديم مي دانستم زني كه با او صحبت مي كنم جاي زخم صورتش خوب مي شود و حتما اين قدر نان است كه شب گرسنگي اش را رفع كند اما با توهيني كه روح اش را مي آزرد چه بايد؟ بكند با عاطفه اي كه لگدمال شده، چگونه بايد كنار؟ آيد خلا روحي كه ايجاد گشته را چگونه بايد پر كند. در اين ميان اغلب زن هاي ما به اين نتيجه مي رسند كه براي بچه هايشان زندگي مي كنند پس يك عمر تحمل مي كنند و صبر پيشه مي كنند. اما اگر غير از اين بود ما و جامعه اين حق را براي آقايان قايل است، راه ها باز شد و قوانين بسياري نيز وجود دارد كه ضرر و خدشه اي بر مردها وارد نشود اما آيا به عنوان يك زن و انسان براي زن ها چنين حقي قايل هستيم به اين زن ها فكر كنيد، چون با مسئله جدي بيماري هاي روحي و رواني درگيرند با پزشكان مشورت كنيد و ببينيد مسايل عمده زنان چيست و چگونه مي توان آن ها را رفع كرد. احمد قوي دل مدير اجرايي انجمن هموفيلي هاي ايران نيز پشت تريبون قرار گرفت و گفت: در رابطه با ديدگاه زنان در مورد جنسيت خود ترديدي نيست كه چنين ديدگاهي منبعث از شرايط سياسي، اجتماعي، فرهنگي است كه زنان در آن زندگي مي كنند، اگر ما در يك جامعه بسته و محدودي حركت كنيم، همان طور كه خبرنگار يا روزنامه دچار خودسانسوري مي شود زنان نيز به چنين وضعيتي دچار مي شوند. نگرش به جنسيت دقيقا به ديدگاه هاي فرهنگي آن جامعه برمي گردد. امروز روندي آغاز شده كه همه مي توانند با شجاعت بيشتري به اظهارنظر بپردازند. من به عنوان يك مرد زنان را دعوت مي كنم، بياييد به آن چه كه جامعه به شما باور داده تجديدنظر كنيد و آقايان را نيز به تجديدنظر در اين زمينه فرا مي خوانم چرا كه هم عرصه بين المللي آن باز است و هم همه ما به يك منبع بيكران از نيرو دست مي يابيم. اگر زنان سهم واقعي خود را در جامعه پيدا كنند، مجموعه جامعه از توان بيشتري براي رسيدن به اهداف خود برخوردار خواهد شد. اگر زنان و مردان ما در جامعه باور كنند، كساني كه فرهنگ ساز هستند مادر يا پدر هستند و مي توانند در سرنوشت فرزندان و سيستم جامعه نقش ايفا كرده مي توانيم آزادانه تر صحبت و عمل كنيم.