Hamshahri corpus document

DOC ID : H-801224-54514S8

Date of Document: 2002-03-15

نبود نظارت مشكل اساسي صدا وسيما است صبح روز شنبه 18 اسفند هنگامي كه نفر دوم سفارت ايران از پله هاي سفارت ايران در كابل بالا مي رفت تا خود را به اتاق كارش برساند منشي سفارت از احضار او به وزارت كشور افغانستان خبر داد. ديپلمات ارشد جمهوري اسلامي در كابل به دليل پخش يك خبر از صدا و سيما به وزارت كشور افغانستان احضار شده بود. شب گذشته تلويزيون جمهوري اسلامي ايران در يكي از بخش هاي پربيننده خبري خود خبر داده بود كه در مقابل سفارت آمريكا در كابل انفجاري رخ داده است. افغانستان از شنيدن اين خبر به شك افتاده بود كه آيا عمليات خرابكارانه اي در دست اجراست. از آنچه كه در ديدار نفر دوم سفارت ايران در كابل با نماينده وزارت كشور افغانستان گذشته خبري در دست نيست اما آنچه كه مسلم است اين است كه دولت موقت افغانستان اينك نظر ويژه اي به صدا و سيماي ايران دارد. صدا و سيمايي كه در جنگ افغانستان سعي كرد اخبار را از زاويه ديگري پوشش دهد به طوري كه به نظر مي رسيد مسئولان صدا و سيما در آن روزها تعريف ديگري از وظايف منطقه اي اين رسانه ملي در دستور كار خود قرار دادند. اين تعاريف جديد در زمان شكل گيري دولت موقت افغانستان جنبه هاي ديگر نيز به خود گرفت چنان كه سفر 3 روزه حامد كرزاي به ايران در رتبه دوم به بعد گزينش اخبار قرار گرفت و آنچه نيز از اين رسانه ملي پخش شد گويي فقط اداي تكليف بود و نه پوشش كامل خبري. با اين حال به نظر مي رسد گلايه مسئولان وزارت خارجه از وجود دستگاه هاي موازي با اين وزارت كه در شكل گيري ديپلماسي خارجي ايران تاثير گذارند، يكي همين سياست خارجي صدا و سيما باشد كه با ابزار قوي رسانه اي كه در دست دارند. رجبعلي مزروعي يكي از نمايندگان مجلس شوراي اسلامي درباره عملكرد صدا و سيما در حوزه سياست خارجي مي گويد اگر صدا و سيما يك رسانه خصوصي بود طبعا در انعكاس اخبار، تحليل ها و مواضع اش در هر حوزه اي كاملا آزاد بود و الزامي نداشت كه آنچه اعلام مي كند با سياست رسمي حكومت هماهنگ باشد. همان طور كه از مطبوعات و رسانه هاي داخلي خصوصي اين انتظار وجود ندارد كه الزاما ديدگاه رسمي حكومت و دولت را انعكاس دهند. مزروعي مي گويد از آنجايي كه صدا و سيماي ايران يك رسانه ملي و حكومتي شناخته شده است طبيعتا نمي تواند ادعا كند كه هر آنچه منتشر مي كند موضع خودش است و هيچ ارتباطي با سياست حكومت ندارد، زيرا هيچ كس اين استدلال را نمي پذيرد. نماينده مردم اصفهان در مجلس به همشهري جمعه گفت كه اشكال فعلي آن است كه عملكرد صدا و سيما در بسياري از موارد هماهنگي لازم را ندارد. به هرحال تناقضات اين عملكرد در حوزه داخلي را يك جوري مي توان حل و فصل كرد اما در حوزه سياست خارجي اين گونه عملكردها هزينه زاست. مزروعي با اشاره به ضعف هاي موجود در قانون اداره صدا و سيما اضافه كرد علي رغم اين كه قانون اساسي صراحت دارد كه عملكرد صدا و سيما بايد از سوي قواي سه گانه تحت نظارت مستمر قرار گيرد، اما متاسفانه اين نظارت اعمال نمي شود. وي به تلاش مجلس شوراي اسلامي براي اصلاح قانون اداره صدا و سيما اشاره كرد و گفت: بايد به دنبال راهكاري باشيم تا در موارد مشابه مداخله صدا و سيما در سياست خارجي در مواضع ايران اخلال ايجاد نشود و اگر قرار است كه صدا و سيما به عنوان يك رسانه مستقل و آزاد هرگونه تحليل و ديدگاهش را انتشار دهد، بايد رسما وجهه حكومتي بودن اين رسانه از آن گرفته شود. در روزهاي پاياني سال درحالي كه افكار عمومي منتظر اعلام نتايج تحقيق و تفحص از صدا و سيما بود داوود سليماني نماينده مردم تهران در مجلس نيز گفت كه صدا و سيما با هيات تحقيق و تفحص مجلس از اين سازمان همكاري نمي كند. طبق ماده 199 آيين نامه داخلي مجلس پس از تصويب طرح تحقيق و تفحص از صدا و سيما اين گروه بايد كار خود را آغاز مي كرد. هرچند كه معاون پارلماني صدا و سيما براي ادامه تحقيق و تفحص به مجلس اطمينان داده اما يكي از اعضاي هيات تحقيق و تفحص دي ماه 80 به همشهري جمعه گفته بود كه تنها تا 2 ماه ديگر _ يعني اسفند ماه 80 _ نتايج اوليه اعلام اما مي شود يك ناظر سياسي معتقد است كه مهمتر از تحقيق و تفحص از صدا و سيما هماهنگ شدن اين سازمان با موضع رسمي دولت لازم و ضروري است. علي تاجرنيا عضو كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس نيز در همين زمينه به همشهري جمعه گفت كه در مورد مسائل مختلف سياست خارجي، صدا و سيما مشي جداگانه اي را در قالب انتشار اخبار، تحليل و تفسيرهاي مختلف اتخاذ كرده است. اين درحالي است كه صدا و سيما به عنوان يك رسانه ملي بايد مطرح كننده سياست هاي مجموعه نظام در حوزه سياست خارجي باشد كه همان همراهي و هماهنگي با دولت است. تاجرنيا در ادامه اين گفت وگو افزود: از عملكرد صدا و سيما چنين برداشت مي شود كه موضع آنها موضع صاحبنظري در امر سياست خارجي مبتني بر ذائقه خودشان است. وي با اشاره به ضعف هاي موجود در عملكرد صدا و سيما در انعكاس اخبار مربوط به دولت موقت افغانستان اضافه كرد: در اين باره نگاه صدا و سيما بيش از آن كه مبتني بر سياست همراهي و حمايت از دولت موقت افغانستان _ طبق سياست رسمي ايران _ باشد، مبتني بر هم صدايي با مطبوعات منتقد دولت موقت بود و حتي اخبار و مطالبي در اين زمينه از رسانه ملي منعكس شد كه با سياست خارجي ايران مغايرت داشت. تاجرنيا علت بروز چنين مشكلاتي را ناشي از ضعف نظارت بر صدا و سيما مي داند و معتقد است كه نظارت بر صدا و سيما به شكل اساسي صورت نمي گيرد. تاجرنيا مي گويد: اين هيات جنبه فرسايشي و صوري يافته، مضاف بر آن كه اگر هم برخي از اعضا ديدگاه خود را مطرح كنند اعتنايي به آنها نمي شود. عضو كميسيون سياست خارجي و امنيت ملي مجلس تاكيد دارد كه با توجه به بازتابهاي مختلفي كه عملكرد صدا و سيما در حوزه مسائل سياست خارجي در عرصه بين المللي داشته است، ضرورت دارد كه راهكارهاي لازم جهت هماهنگي اين دستگاه با اصول سياست خارجي كشور تدبير شود تا جلوي ضربات و لطمات اين ناهماهنگي هرچه زودتر گرفته شود. يك كارشناس علوم ارتباطات نيز درباره رفتار حرفه اي صدا و سيما گفت كه اين رسانه مي تواند ضمن اعلام موضع خودش از نظرات و ديدگاه هاي كارشناسان در زمينه مسائل گوناگون استفاده كند تا در كنار موضع گيري جدا از سياست هاي دولت دست كم اين امكان را به مردم ايران بدهد كه از ساير نظرات نيز آگاهي اين يابند سخن استاد ارتباطات كه نخواست نام اش آورده شود حرف هاي يكي از اعضاي فراكسيون دوم خرداد را به ياد مي آورد. آيا رئيس سازمان صدا و سيما در آستانه سال جديد در حالي كه تنها 2 سال از زمان رياست 10 ساله اش بر اين دستگاه عريض و طويل باقي است مي تواند اين ديدگاه درباره رسانه ملي ايران را تغيير؟ دهد