Hamshahri corpus document

DOC ID : H-801223-54494S1

Date of Document: 2002-03-14

آسيبهاي اجتماعي بيم ها و اميدها گفت وگو با دكتر راه چمني رئيس سازمان بهزيستي كشور ما بنا داريم مراكز بازتواني معتادين را از طريق بخش دولتي و غيردولتي گسترش دهيم و با تسهيلاتي كه از طريق بخش دولتي در اختيار آنها قرار مي دهيم گسترش آسيبهاي اجتماعي از مشكلاتي است كه جوامع توسعه نيافته ودرحال توسعه روز به روز به شكل حادتري با آن مواجه كشور مي شوند، ما هم با توجه به جمعيت فوق العاده جوان آن بيشتربا چنين مساله اي دست به گريبان است. به همين دليل نيز سازمانهاو نهادهاي مختلفي در ايران با هدف كاهش آسيبهاي اجتماعي مشغول فعاليت هستند، كه چنانچه برنامه ريزي دقيق و هماهنگي داشته باشند به نتايجي قابل توجه دست خواهند يافت، در غير اين صورت خطر بحراني شدن اين معضلات جامعه ايران را تهديد مي كند. در اين زمينه گفت وگويي با دكتر راه چمني رياست سازمان بهزيستي كشور انجام داده ايم كه مي خوانيد. * بهزيستي از جمله سازمان هايي است كه هدف مقابله با آسيبهاي اجتماعي و ساماندهي اين نوع از معضلات را دنبال مي كند و طرح هاي مختلفي را نيز از گذشته در اين جهت تدوين كرده است، بفرماييداين طرح ها در چه مرحله اي است وتاكنون به چه نتايجي دست؟ يافته ايد سازمان بهزيستي برنامه هاي خود را به چهار محور تقسيم بندي كرده است كه مي توان آنها را بدين شكل مطرح كرد: رسيدگي به معلولين و ارائه خدمات به آنها رسيدگي به آسيبديدگان اجتماعي پيشگيري ازآسيبهاي اجتماعي تلاش براي ارتقا و بهبود كيفيت زندگي افراد. در ارتباطبا بحث آسيبهاي اجتماعي بعضي از نهادها دركشور به طور پراكنده فعاليتهايي دارند كه عمده اين فعاليتها در سازمان بهزيستي متمركز است و ما براي اين كه اين خدمات را نظام بندي كنيم، كميته اي را مامور شبكه جامع خدماتدهي به آسيبديدگان و پيشگيري از آنها كرده ايم تا بتوانيم نظام بهتري براي خدماتدهي به آنها طراحي كنيم. به طور كلي براي ساماندهي اين آسيبهادو كار بايد انجام يكي شود، اينكه اطلاعات و آمار دقيقي از آسيبها وجرائم اجتماعي داشته باشيم و ديگر اينكه پراكندگي اينها را در استانها و مناطق مختلف به دست آوريم و پس از بدست آوردن اين اطلاعات بايد مشخص شود كه چه برنامه هايي بايد براساس نيازهاي مناطق طراحي شود. مرحله اول شناسايي نيازها وتوزيع جغرافيايي در سطح كشور است كه اين در دفاتر آسيبهاي سازمان موجود است. در حال حاضر شبكه جامع خدماتدهي به آسيبديدگان اجتماعي در حال تدوين است و علاوه بر اين به صورت غيرنظام مند در سطح بهزيستي شهرستانهاي مختلف خدماتدهي مي شود. * چه نوع خدماتي در اين مركز ارائه؟ مي شود تعداد قابل توجهي مراكز بازپروري زنان آسيبديده وجود دارد. مراكز نگهداري دختران فراري، مراكزي براي پوشش دادن كودكان تعدادي خياباني، مراكز پيشگيري از طلاق و مراكز اورژانسهاي مداخله در بحرانهاي اجتماعي مثل صداي مشاور همچنين خطتلفن 148 و خط تلفن مقابله با كودك آزاري در چند استان درحال راه اندازي است. پناهگاههاي موقت زنان وكودكان در چند استان به صورت آزمايشي شروع به كار كرده اند كه به عنوان پناهگاههاي موقت از آنها استفاده مي شود. طرحي نيز با همكاري شهرداري تهران براي جمع آوري متكديان درحال اجرا است. همچنين طرح استقرارمددكاران اجتماعي به منظور پيشگيري از جرم در سطح دادگاهها و پاسگاههاي نيروي انتظامي داريم وتيمهاي سياري اعزام شده و در حال توسعه است كه مي تواند با اقدام به موقع از وقوع بسياري جرايم پيشگيري كند. * به نظر مي رسد اعتياد به عنوان يكي از مهمترين آسيبهاي اجتماعي روند روبه افزايشي دارد. برنامه هاي سازمان براي مواجهه با اين مشكل؟ چيست اعتياد پايه و اساس بسياري از آسيبها در سطح كشور است. در حال حاضر بهزيستي با توجه به امكاناتي كه دارد حدود مركز 200 مشاوره حضوري و تلفني براي پيشگيري از اعتياد دارد. تعداد زيادي كارگاههاي آموزشي براي دست اندركاران آموزش نظير معلمين گذاشته شده كه مي توانند نقش قابل توجهي در پيشگيري داشته باشند. براي كارگران كارخانجات و كارشناسان مختلف هر يك با توجه به آموزشهايي كه در نظر گرفته شده است همچنين در حال حاضر 88 مركز درمان و بازتواني معتادين خود معرف وجود دارد كه سالانه 50 هزار معتاد به اين مراكز مراجعه مي كنند. * اجازه بدهيد قبل از ادامه اين بحث سوالي را مطرح كنم، براساس اطلاعاتي كه وجود دارد بسياري از افرادي كه در اين مراكز بازپروري مي شوند پس از مدتي دوباره به اعتياد بازمي گردند. اين نتيجه ترديد نسبت به ضريب تاثير برنامه ها را به شدت افزايش؟ مي دهد مراحل درماني معتادين به اين شكل است كه يك هفته تا 10 روز مرحله سم زدايي است و پس از آن رفتار درماني و آموزشهاي مهارتهاي زندگي صورت مي گيرد. گروه درماني و تشكيل كلاسهاي آموزشي براي خانواده معتادان و خود آنها به صورت جداگانه و مشترك، اعزام مددكار و روانشناس به خانواده آنها و پيگيري كار بازتواني در داخل خانه و حرفه آموزي به آنها از ديگر مراحل اين دوره است. * بسياري از اين افراد با مشكل عدم اشتغال روبه رو هستند آيا بهزيستي، فكري براي اين مساله كرده؟ است از سال آينده قرار شده افرادي كه هيچ منبع درآمدي ندارند و بيكار هستند مبالغي را به عنوان اشتغال دريافت كنند و يا اينكه واحدهايي كه حاضر باشند به اينها كار بدهند مبلغي به عنوان يارانه دريافت خواهند كرد. در حال حاضر هم به افرادي كه در مراكز ما پاك شده اند وام تعلق مي گيرد. نكته اي كه در اين جا لازم است گفته شود در مورد علت بازگشت اين افراد به اعتياد است. بسياري از كساني كه مشكل عود دارند در مرحله سم زدايي هستند كه مدت آن 10 روز است. اگر پس از سم زدايي، بقيه مراحل و آموزشهاي لازم صورت نگيرد آمار نشان مي دهد كه 98 درصد اينها عود مجدد افرادي دارند هم كه در مطب پزشكان ترك اعتياد انجام مي دهند اگر در مرحله سم زدايي باشند دوباره بازمي گردند. آنهايي كه تحت درمان سه ماهه قرار مي گيرند، تجربه نشان داده كه حدود 62 درصد بازگشت ندارند و تنها در 38 درصد احتمال برگشت وجود دارد. اگر ما در بحث اعتياد برنامه دقيق و جدي و جامع علمي بكار گيريم و اگر در مطب پزشكان و بخش هاي خصوصي نيز روش درماني و الگوي سازمان بهزيستي رعايت شود، تسهيلات اعتباري تا سقف 30 ميليون تومان براي خريد يا احداث ساختمان 7 ميليون تومان بابت وديعه يا اجاره و 4 ميليون تومان بابت تجهيز ساختمان به اين مراكز مي دهيم. حتي سازمان حاضر است مبالغي را به عنوان يارانه بابت ترك هر نفر معتاد به آنها پرداخت كند، به شرط اينكه الگوي سازمان بهزيستي براي ترك اعتياد رعايت شود. مراكز * بهزيستي سالانه چند نفر را مي توانند تحت پوشش چنين خدماتي قرار؟ دهند سالانه 50 هزار معتاد خودمعرف تحت پوشش قرار مي گيرند و اين در شرايطي است كه اعتياد در حال حاضر از نظر قانوني جرم است. اما معتادي كه خودش را جهت درمان معرفي كند، مجرم تلقي نمي شود. از نظر ما اعتياد يك بيماري است كه بايد تحت درمان قرار گيرد. البته آنهايي كه قاچاقچي هستند طبيعتا بايد با آنها برخورد قضايي صورت گيرد. ما بنا داريم مراكز بازتواني معتادين را از طريق بخش دولتي و غيردولتي گسترش دهيم و با تسهيلاتي كه از طريق بخش دولتي در اختيار آنها قرار مي دهيم، قصد توسعه اين مراكز را داريم تا بتوانيم تعداد بيشتري را تحت پوشش نيز مي باشد، به طوري كه براساس قانون مصوب مجلس در برنامه سوم سازمان بهزيستي موظف شده كه اين بيماران را ساماندهي كند. براساس آيين نامه اجرايي مصوبه هيات وزيران 40 درصد اين ساماندهي از طريق بخش دولتي با ايجاد تختهاي بستري و مراكز درماني دولتي و همچنين 60 درصد از طريق بخش غيردولتي تحت مراقبت قرار مي گيرند. سازمان بهزيستي براي فعال كردن بخش خصوصي در اين زمينه بهزيستي براي جلوگيري از اين بحران؟ چيست قضيه نبايد به اين شكل مطرح شود، اما آمارهايي كه به ما رسيده حاكي از اين است كه آسيبهاي اجتماعي روبه رشد است، دلايل مختلفي هم دارد از قبيل هرم سني جمعيت كشور، افزايش جمعيت جوان، بيكاري و اضطرابها و استرسهاي مختلفي كه زمينه ساز آسيبهاست. مشكلات و مسائل اقتصادي مردم از لحاظ تامين مايحتاج زندگي و اعتياد نيز نقش موثري در آسيبهاي اجتماعي دارند. با توجه به اين دلايل، طبيعتا بايد گفت آسيبهاي اجتماعي بايد به اين افراد آسيب ديده خدماتي ارائه شود و مراكز دولتي و غيردولتي در سطح كشور بايد وجود داشته باشد، تا افراد آسيب ديده را بازتوان و به جامعه برگرداند. براي پيشگيري از اين مسائل ما نياز به يك برنامه ريزي مدون داشتيم بر همين اساس طرح شبكه جامع خدمت دهي به آسيبديدگان براساس توزيع جغرافيايي در حال تدوين است و همچنين طرحهايي براي پيشگيري از اين آسيبها در حال اجراست. به عنوان نمونه مي توان مراكز پيشگيري از طلاق را اجتماعي كمك مي كند. خوشبختانه شوراي اجتماعي كشور نيز اخيرا در جلسه اي كه يك ماه پيش در وزارت كشور ترتيب داد 4 كميته در اين زمينه تشكيل داده كه يكي از آنها كميته ناهنجاري و آسيبهاي اجتماعي است كه رياست آن به عهده سازمان بهزيستي كشور است و اين سازمان علاوه بر دفاتر پيشگيري از آسيبها و مشاوره و خدماتي كه تحت پوشش دارد از اين طريق نيز در اين زمينه فعاليت خواهد كرد. سازمانها * و نهادهايي وجود دارند كه به صورت موازي با سازمان بهزيستي در حال فعاليت هستند آيا وجود چنين سازمانهايي مشكلي در مسير برنامه ريزي بهزيستي براي حل آسيبهاي اجتماعي ايجاد نمي كند، در غير اين صورت ضرورت وجودي چنين دستگاههايي را توضيح؟ دهيد بعضي از دستگاهها مثل كميته امداد امام خميني ( ره ) در رسيدگي به خانواده هاي مستضعف فعال هستند، اما اين تداخلات چيزي نيست كه قابل حل نباشد. زيرا در كشور ما افراد آسيبپذير آنقدر زياد هستند كه اگر همه دستگاهها هم بخواهند براي حل مشكلات اينها كار كنند باز هم جا دارد. بنابر اين از نظر من اين مسائل هيچگونه مشكلي ايجاد نمي كند. منتها مشكل زماني ايجاد مي شود كه آنها يك سياست و ما سياستي ديگر اجرا كنيم. به عنوان مثال كميته امداد به خانواده اي 50 هزار تومان كمك كند بهزيستي 10 هزار تومان تا آنجايي كه من با مسئولين كميته امداد صحبت كرده ام آنها هم همين سياستهاي ما را دنبال مي كنند. بحث ما سراين است كه روشها و سياست هاي يكسان اعمال بشود، به عنوان مثال براي يك زن سرپرست خانوار بايد بودجه مشخص دولتي در نظر گرفته شود و دستگاه دولتي ديگر بودجه ديگري به او اختصاص ندهد. در اين زمينه اولين جلسه هماهنگي با ساير نهادها تشكيل شده است در اين، جلسات مبنا گسترش نظام جامع رفاه اجتماعي است تا جمعيت بيشتري تحت پوشش قرار بگيرند. علاوه بر اينها امسال با پيگيري هاي به عمل آمده خوشبختانه كميسيون تلفيق بودجه موافقت كرده كه يك رديف اعتباري براي بيمه هاي اجتماعي زنان خانه دار درنظر گرفته شود. در حال حاضر زناني كه شاغل هستند به نوعي بيمه شده اند ولي زنان خانه دار هيچگونه بيمه اي ندارند و اگر اتفاقي براي آنها بيفتد، هيچ جايي از آنها حمايت براي نمي كند شروع اين طرح كه در 23 استان به شكل پايلوت اجرا مي شود اگر موفقيت آميز بود در تمام استانها گسترش داده خواهد شد، تا تمام زنان خانه دار به تدريج بيمه شوند و احساس امنيت شغلي كنند. * از فرصتي كه دراختيار ما قرار داديد، متشكرم. ليلا خاكسار