Hamshahri corpus document

DOC ID : H-801222-54474S6

Date of Document: 2002-03-13

طي دهه گذشته تعداد تراكتورهاي مزارع كشور 62 درصد كاهش يافته است طي دهه 70 تعداد تراكتورهاي مزارع كشور از 220 هزار و دستگاه 947 به 84 هزار و 578 دستگاه كاهش يافته است. به گزارش مركز توسعه مكانيزاسيون كشاورزي در بيش 70سال از 220 هزار دستگاه تراكتور در مزارع كشور مشغول به كار بوده است اما اين تعداد تراكتور در پايان سال 79 به 84 هزار دستگاه كاهش يافته است. ضمن آن كه در همين دوره زماني تعداد كمباين هاي فعال كشور از 5554 دستگاه در سال 4763 70 به دستگاه در سال 79 كاهش يافته است. عدم تامين نيروي محركه لازم، سبب شده است كه بسياري از عمليات كشاورزي در خارج از زمان مناسب و با كيفيت پايين صورت پذيرد و در نتيجه عملكرد محصول در مزارع با افت مواجه شده است. آثار كمبود ماشين هاي كشاورزي در مراحل توليد محصولات و همچنين ضايعات و تلفات وارده از كافي و به موقع نبودن عمليات كشاوزري ناشي مي شود. بررسي هاي موردي و آماري نشان مي دهد در تمام نقاط كشور، كشاورزاني هستند كه متوسط عملكرد آنها در واحد سطح بيش از دو برابر متوسط عملكرد كشور است. مثلا متوسط عملكرد چغندر قند در كشور 27 تن است. اما كشاورزان زيادي وجود دارند كه اين محصول را با عملكرد بالاي 50 تن توليد مي كنند كه باتوجه به يكساني بالنسبه عوامل توليد نظير كود، بذر و.. مي توان علت را در ميزان نيروي محركه (اسب بخار ) در اختيار اين قبيل زارعان جست وجو كرد. اين واقعيت درمورد زراعت هاي اساسي نظير گندم، حبوبات، پنبه و... نيز وجود دارد. در واقع توان توليد بستگي مستقيمي به چگونگي هر يك از مراحل توليد (تهيه زمين، كاشت، داشت و برداشت به موقع ) دارد كه اين عمليات به صورت اجتنابناپذيري به در اختيار داشتن ماشين آلات توسط بهره بردار بستگي دارد. متاسفانه علي رغم تمام اهميتي كه ماشين آلات كشاورزي در يك كشاورزي با توجيه اقتصادي دارند و تمامي كارشناسان و صاحبنظران نيز بر اين عقيده هستند كه بدون ضريب مكانيزاسيون بالاي يك نمي توان كشاورزي اقتصادي داشت شاهد هستيم كه شاخص اسب بخار در هكتار كشور به طور مداوم در دهه 70 از يك سير نزولي برخوردار بوده است. به طوري كه اين شاخص در سال 77 /0 65به رسيد و در سال 79 رقم آن /0 51به كاهش يافته است. به گفته يكي از مسوولان ارشد مركز توسعه مكانيزاسيون كشاورزي اين رقم در سال 80 /به 4 تنزل 0 يافته است. اين درحالي است كه طبق برنامه سوم ضريب مكانيزاسيون مزارع كشور بايد /1 05به برسد. البته باتوجه به وضعيت موجود مكانيزاسيون بسيار بعيد است كه نيمي از هدف برنامه سوم هم محقق همچنان شود كه ميزان تحقق اهداف مكانيزاسيون در برنامه دوم در هيچ زمينه اي از 20 درصد فراتر نرفته است. كارشناسان مهمترين دلايل افت ضريب مكانيزاسيون در مزارع كشور را طي سال هاي اخير در اين عوامل خلاصه مي كنند: انحصاري بودن كارخانه هاي تراكتورسازي و كمباين سازي و در نتيجه فقدان يك رقابت مبتني بر قوانين عرضه و تقاضا درزمينه ساخت، توليد، بهبود كيفيت و تعديل قيمت ها. دولتي بودن كارخانه هاي تراكتورسازي و كمباين سازي و در نتيجه وجود عوارض ناشي از نظام هاي دولتي نظير مسائل استخدامي و اشتغال آفريني كاذب كه نهايتا بر روي قيمت و هزينه توليد تاثيرگذار بوده است. عدم تناسب قيمت ماشين هاي كشاورزي با قيمت محصولات كشاورزي كه ناشي از سياست قيمت گذاري محصولات اساسي در كشور است و به منظور حمايت از مصرف كنندگان شهري است. در واقع اتخاذ اين سياست موجب كاهش قدرت مالي كشاورزان شده است. تعداد تراكتورهاي توزيعي و موجودي كشور به تفكيك سال (با احتساب عمر مفيد 13 سال و كسر استهلاك ) تعدادتراكتورهاي موجود تعدادتراكتورهاي توزيعي سال 220947 12469 1370 214653 8246 1371 207294 7321 1372 196084 4217 1373 167423 5250 1374 136337 4715 1375 114095 3093 1376 91991 3917 1377 82130 4378 1378 84578 7474 1379 تعداد كمباين هاي توزيعي و موجودي كشور به تفكيك سال (با احتساب عمر مفيد 13 سال و كسر استهلاك ) تعدادكمباين هاي موجود تعدادكمباين هاي توزيعي سال 5554 578 1370 6024 534 1371 5918 480 1372 5806 113 1373 5558 179 1374 5253 220 1375 4809 191 1376 4533 280 1377 4509 298 1378 4763 363 1379 مقايسه ماشين هاي خودگردان مورد نياز برنامه دوم و تامين شده - 3436 113 4217 نياز برنامه سال هاي برنامه 4260 11830 1390 32479 تامين شده 73 - 2218 179 5250 نياز برنامه - 4590 11972 1440 35308 تامين شده 74 57 1562 220 4615 نياز برنامه - 4920 12114 1480 51650 تامين شده 75 167 1033 191 2893 نياز برنامه - 5250 12256 1550 55055 تامين شده 76 592 2266 280 3917 نياز برنامه - %/3 % /17 6 % /12 6 % /10 3 تامين شده 77