Hamshahri corpus document

DOC ID : H-801220-54457S7

Date of Document: 2002-03-11

پايان عصر بي طرفي در حاشيه ورود رسمي سوئيس به سازمان ملل متحد وزير خارجه در حضور رئيس جمهور سوئيس نتيجه همه پرسي را به كوفي عنان اطلاع مي دهد راي دهندگان سوئيسي پس از دهه ها انزواگرايي سياسي، موافقت خود را با پيوستن كشورشان به سازمان ملل متحداعلام اين كردند امر نتيجه حضور 58 درصد راي دهندگان واجد شرايط اين كشور در همه پرسي دوازدهم اسفند بر بود اساس آمار /54 6رسمي درصد از آرا به طرفداري از عضويت سوئيس در سازمان ملل به صندوقها انداخته شده بود. به علاوه از 23 كانتون ( ايالت ) اين كشور 12 كانتون نيز موافقت خود را بااين امر اعلام كردند. چنين اكثريت دوگانه - در اين مورد هر چند ضعيف - براساس نظام دموكراسي مستقيم سوئيس براي تصويب مسائل مهم كشوري الزامي است. به اين ترتيباكنون واتيكان تنها كشور جهان است كه عضو كامل سازمان ملل نيست. البته عضويت سوئيس در اجلاس آتي مجمع عمومي سازمان ملل محقق خواهد شد كه شهريور ماه سال آينده آغاز مي شود. در پي اعلام راي آوردن عضويت سوئيس دراين سازمان جهاني جوزف دايس وزير خارجه اين كشور گفت: اگر اين راي گيري برنده اي داشته باشد، همانا كشور ما است، چرا كه اكنون مي توانيم ارزشها، سنن وخدمات سودمند خود را به سازمان ملل عرضه كنيم. دولت چند حزبي سوئيس كه از طرح عضويت پشتيباني مي كرد، بر اين اعتقاد است كه در جهان امروز كه به سرعت در حال تغيير است، ديگر نقشي بين المللي براي يك بيرون مانده مستقل وجود ندارد. جامعه تجاري وسازمانهاي غيردولتي فعال سوئيس از اين موضع دولت حمايت مي كردند. آنهامطمئن بودند نتيجه همه پرسي دوازدهم اسفند هر چه باشد، به هر حال عضويت اين كشور در سازمان ملل قطعي است و فقط زمان آن ممكن است تغيير كند. اين طرح براي تصويبنيازمند موافقت اكثريت راي دهندگان و نيمي از 20 كانتون كامل و شش نيم كانتون تشكيل دهنده كشور بود. نظرسنجي هاي به عمل آمده قبل از راي گيري نيز حاكي از موافقت اكثريت راي دهندگان با اين امر بود، هر چندكه موافقت اكثريت كانتونها نامشخص بود. بيشتر راي دهندگان شهرنشين با آن موافق و بيشتر روستانشينان به خصوص در نقاط آلماني و ايتاليايي زبان با آن مخالف بودند. ضرورت كسب موافقت اكثريت كانتونها بدين منظور است كه كانتونها يا نيم كانتونهاي داراي فقط چند صد نفر راي دهنده وزن يكساني با كانتونهاي داراي چندصد هزار نفر راي دهنده مانند زوريخ و ژنو داشته باشند. مخالفت با عضويت شهر ژنو مقر اروپايي سازمان ملل و نيز چندين سازمان تخصصي و بشردوستانه وابسته به آن است كه سوئيس عضو آنهاست، از جمله سازمان بهداشت جهاني و كميسارياي عالي سازمان ملل در امور آوارگان. به اين ترتيب برن تا حد زيادي در فعاليتهاي سازمان ملل شركت دارد، بي آن كه رسماعضو آن باشد. پيگيري سرسختانه سياست بيطرفي و استقلال خواهي مانع از آن مي شد كه اين كشور مسندي بيش ازدر حد ناظر در سازمان ملل داشته باشد. همين سياست بيطرفي بود كه سوئيس را از گزندآتش دو جنگ جهانگستر جهاني در قرن گذشته در امان نگه داشت. به علاوه بسياري از سوئيسيهابر اين اعتقاد بودند كه سازمان ملل مهره بي اختياري در دست قدرتهاي بزرگ به خصوص آمريكاست. به همين علت بود كه در همه پرسي قبلي در 1986 75 سال درصد راي دهندگان مخالفت خود را با پيوستن به سازمان ملل اعلام كردند. مخالفان بر اين اعتقاد بودند كه پيوستن به سازمان ملل حاكميت سوئيس را خدشه دار مي كند و اين كشور /7ميليون 3نفري را آلت دست قدرتهاي بزرگ مي سازد. در واقع اهميت اين طرح نه فقط در ارتباط با سياست خارجي سوئيس و اعتباراين دولت بود، بلكه ارتباط تام و تمامي با تعريف هويت كشور و جايگاه آن در جهان داشت. رهبري مخالفت با اين طرح با كريستف بلوشربازرگان ثروتمند و عضو حزب خلق سوئيس (SPP) يعني تنهاحزبي بود كه علنابا آن مخالفت كرد. به اعتقاد هويت بلوشر، ملي سوئيس تا حد زيادي نشات گرفته از سابقه بيطرفي است كه قدمت آن به كنگره وين در سال 1815 در مي رسد آن زمان با پايان جنگهاي ناپلئون نقشه اروپا از نو ترسيم شد. بلوشر بهترين موضع سوئيس را استقلال، آزادي، دموكراسي مستقيم و بيطرفي مي دانست كامل. اين سياستمدار دست راستي راي دهندگان را از كاري كه سربازان سوئيسي را زيرپرچم سازمان ملل قرار دهد و اختيارات كشور را به شوراي امنيت منتقل برحذر كند، مي داشت. همفكران وي اظهار مي داشتند پيوستن به سازمان ملل سياسي كه در سيطره شوراي امنيت است و پنج عضو دائمي داراي حق وتوي آن همه كاره اش هستند، اشتباه است. اما نتيجه همه پرسي اخير در قياس با همه پرسي 16 سال پيش كه در آن حتي يك كانتون هم باعضويت موافقت نكرد، نشان دهنده ميزان تغييري است كه هم جهان و هم روابط سوئيس با آن به خود ديده است. در آن زمان ديوار برلين هنوز پابرجا بود وآمريكاو اتحاد شوروي دشمنان ايدئولوژيك هم بودند. سابقه فعاليتهاي بشردوستانه سوئيس - ژنومقر كميته بين المللي صليب سرخ است - و تجربه آن در ايفاي نقش ميانجي درستكار در امور سياسي بين المللي اين تصور را به مردم داده بود كه سازمان ملل فايده اي برايشان ندارد. موافق با طرح در قرن بيست ويكم و با پايان جنگ سرد به نظر مي رسد، مخاطرات امنيت بين المللي شكلي ديگر به خود گرفته است. اكنون تهديد اصلي شايد نه از جانب رقابت بين ابرقدرتها بلكه گروههاي افراطي ناپيدا باشد كه به طور بالقوه مي توانند به سلاحهاي ويرانگر دست يابند. در نتيجه چنين دركي از وضع جهان، نگاهي ساده انگارانه به موضوع بيطرفي معتبر نيست. موافقان حضورسوئيس در سازمان ملل با اشاره به مطالب بالا اظهار مي داشتند وقتي موضوع تحريم كشوري همچون عراق پيش مي آيد كه مقررات سازمان ملل را نقض كرده است، سوئيس چاره اي جز قرار گرفتن در كنار جامعه بين المللي ندارد، هر چند كه از نظر بشردوستانه نگرانيهايي داشته باشد. پاسكال كوشپن در پاسخ به انتقاداتي در مورد تاثير تحريم سازمان ملل بر مردم عراق گفته بود: اگر سوئيس خارج از سازمان ملل باشد، توهمي بيش نيست اگر تصور كنيم مي توانيم به تنهايي در مورد نوع تحريم مورد نظر تصميم بگيريم. دولت سوئيس با حمايت جامعه تجاري و سازمانهاي غير دولتي پرچمدار حمايت از حضور در سازمان ملل بود. برن اظهار مي داشت: در دوره اي كه كشورهاي منفرد قدرت چنداني براي پرداختن به مسائل مهم جهاني همچون مبارزه با فقر، دفاع از حقوق بشر و حفظ محيطزيست ندارند، موضع خشك اين كشور منسوخ شده با است اين حال برن معتقد است به رغم عضويت مي تواند بيطرفي خود را حفظ كند. شركتهاي بزرگ سوئيسي همچون نستله معتقد بودند كه تناقض فزاينده اي بين الگوي تجاري آنها و گرايش مردم كشور به انزوا وجود دارد. موافقان عضويت يادآوري مي كردند: عضويت در سازمان ملل بار مالي اضافي زيادي براي اين كشور ندارد. در حال حاضر سوئيس چهاردهمين كمك دهنده مالي به سازمان ملل است كه ساليانه حدود 500 ميليون فرانك سوئيس /294 5معادل ميليون دلار به موسسات وابسته به اين سازمان پرداخت مي كند. براساس برآورد دولت هزينه اضافي ناشي از عضويت فقط 70 ميليون فرانك سوئيس در سال است. موافقان خاطرنشان مي كردند پس از عضويت، سوئيس بهتر مي تواند در نحوه هزينه كردن اين پول تصميم گيري كند. پيامدهاي همه پرسي /1ميليون 489نفر از راي دهندگان در همه پرسي دوازدهم اسفند به عضويت سوئيس در سازمان ملل راي مثبت دادند و /1ميليون 238نفر يعني /45درصد 4حدود كانتون 11و راي منفي. ميزان حضور راي دهندگان واجد شرايط 58 درصد بود كه در مقايسه با معيارهاي سوئيسي حد بالايي است. با اين راي سوئيس به عنوان صد و نودمين يا صد و نود و يكمين عضو سازمان ملل، بسته به امكان عضويت تيمورشرقي تا آن زمان، پذيرفته خواهد شد. دولت سوئيس در بيانيه اي پس از اعلام نتايج همه پرسي گفت: عضويت يك ابزار سياست خارجي ديگر نيست، بلكه بيش از هر چيز نشان دهنده همبستگي سوئيس با جهان است. كاسپار ويليجر رئيس جمهوري سوئيس كه همزمان وزير اقتصاد نيز است، اعلام كرد: دولت نگرانيهاي ابراز شده از سوي راي دهندگان و مناطقي را كه با اين پيشنهاد مخالفت كردند، جدي مي گيرد. اما مقامات كشور مي دانند اختلاف اندك موافقان و مخالفان در همه پرسي به اين معناست كه راي دهندگان سوئيسي هنوز آمادگي لازم را براي اجراي طرحهاي بلند پروازانه ديگر همچون پيوستن به اتحاديه ندارند. در اين حال، كوفي عنان دبيركل سازمان ملل كه فعاليت كاري خود را در اين سازمان از ژنو آغاز كرد، گفت از نتيجه راي گيري خشنود است و آن را بيان ايمان و پايبندي به كار و اهداف اين سازمان خواند. وي افزود سوئيس از جهات زيادي نمونه روشني از آنچه است كه سازمان ملل متحد نماينده آن است، يعني جامعه اي روادار، مسالمت آميز و چند فرهنگي مبتني بر ارزشهاي دموكراتيك. شماري از كشورهاي اروپايي از جمله آلمان و انگلستان نيز از پيوستن سوئيس به سازمان ملل متحد استقبال كردند. با اين حال، با وجودي كه به نظر مي رسد با اين راي، سوئيسيها تصميم گرفته اند آوازه خود را به انزواگرايي رها كنند، تحليلگران معتقدند اين تحول در واقع نوعي اقدام رواني است كه تاثير اندكي بر جايگاه اين كشور در جهان دارد. آنان خاطرنشان مي كنند پيامدهاي عملي ورود به سازمان ملل زياد نيست. ديپلماتهاي اين كشور اميدوارند از اين پس بتوانند بهتر ديدگاه خود را در بزرگترين سازمان بين المللي بيان كنند. فرانسوا نوردمان نماينده ارشد سوئيس در مقر اروپايي سازمان ملل گفت: ما مي خواهيم در بده بستانهايي كه از ويژگيهاي مجمع عمومي است، شركت كنيم و عقايد و ارزشهاي خود را براساس قطعنامه ها بيان كنيم. دولت سوئيس ضمن تاكيد بر حفظ بيطرفي، پايبندي خود را نسبت به بيطرفي مشاركت پذيرانه اعلام كرده است. با اين حال به نظر مي رسد اين تحول نمايانگر تغيير در مفاهيمي همچون استقلال و بيطرفي در عرصه جهاني است كه هر روز به طور فزاينده اي از جنبه هاي گوناگون روبه يكپارچگي مي رود. ترجمه و تنظيم: وحيدرضا نعيمي