Hamshahri corpus document

DOC ID : H-801219-54430S4

Date of Document: 2002-03-10

كويرهاي جنوبتهران داراي ويژگي هايي كويرهاباوجودشرايطنامناسبزيستي، بي مانندند. هريك ازاين ويژگي هادرصورت برنامه ريزي وبهينه سازي ارزش هاي نهفته آن مي توانندكويرهارا جذابتركنند. آبوهواي كويردست كم درنيمي ازسال دلپذيراست. آسمان درشبكويربه راستي براي شهرنشينان وطالبان ديدني وشگفت است چشم اندازهاي نو.شبهاآسمان پر، ستاره ديدني ترازآن است كه به تصوردرآيد. سكوت محض و سرابهاي اغواكننده، چشم اندازهاي بديع، آرامش كامل، موزائيك هاي خاك هاي برآمده، زمين هاي سياه وسفيد، لايه هاي نمكي برخاسته اززمين وساير تشكيل شده ازنمك، مناظرطبيعي وزيباراتنهامي توان دركويرهاديد. كويرآثارتاريخي وباستاني علاوه براين زيبايي ها، آبانبارها، كاخ ها، پرشماري مشتمل بركاروانسراها، مراكززيارتي ومذهبي رادرخودجاي داده است قنات ها.، اين نشانگرديرينگي زيست انسان دركناره هاي كويراست. ميان قوس هاي جنوبي البرزدرشرق تهران وبلندي هاي آتشفشاني خرقان وساوه وتفرش درجنوبغربي پايتخت، منطقه اي بزرگ ومثلث ماننداست كه قاعده آن درشرق كوه هاي طبس تاكوه هاي سبزوارواقع شده است. دوضلع ديگرآن ازيك سوبه كوه هاي تفرش وكاشان وانارك و جندق وازسويي ديگربه ارتفاعات جنوبي البرزوسمنان و كوه هاي ته رودتاسبزوارمي انجامند. اين منطقه رادشت كويرمي نامند. يك ضلع اين مثلث درجهت شمال غربي به جنوب شرقي وضلع ديگرآن درجهت جنوبغربي به شمال شرقي است. سمت شمال غربي به جنوبشرقي مربوطبه چين هاي البرزشرقي تاكوه هاي خراسان است. حوزه هاي داخل اين مثلث را ارتفاعاتي ازهم جدامي كند. درمركزاين مثلث ارتفاعات خوروجندق ودرمغربآن ارتفاعات دوازده امام و سياه كوه وسفيدآبوكوشك كوه واقع شده وبين آنها چاله هاوحوزه هايي قراردارد. دراين بخش ازكويرايران كه درمحدوده استان تهران ودر نزديكي بااستان قم قرارگرفته است جاذبه هاي بالقوه براي برنامه ريزي تورهاي سياحت كويري فراهم است. مهمترين اين جاذبه هاكه درپيوندبازيبايي هاي طبيعي كوير مي تواننددرخدمت تشكيل وتوسعه تورهاي كويري قرار عبارتنداز گيرند:، راه هاي ارتباطي تهران به قم راه شوسه كنوني تهران قم; ميلادي توسطاتابك ساخته شدوانگيزه 1883درسال پي ريزي آن پيدايش درياچه حوض سلطان بود. درمسيراين پل هاي تاريخي وكاروانسراهايي قرارداشت راه ارتباطي، كه به مرورزمان ياتخريبشديابه كلي ازميان رفتند. ازقم رودبه سوي شمال شرقي وبه موازات دره قم رود، پل دلاك قرارداشت كه پس ازاتصال قم رودبه قره چاي ايجادشدومنزل اول نيزبه نام پل دلاك بود. اين پل 16 دهنه داشت كه چنددهنه آن ويران شده است. بناي پل ازآجر ومربوطبه دوره صفويه است وبراي برقراري ارتباطميان قم ومشهدساخته شده بود. يك راه قديمي ازپل دلاك به طورمستقيم ازحاشيه غربي مسيله به سوي ورامين و گرمسارمي رود. نام پل برگرفته ازاسم يكي ازشخصيت هاي دوره صفوي است. دوساختمان ويرانه قرار درشمال اين پل، اولي ازخشت و داردكه سابقااقامتگاه كاروان هابود، گل وشبيه به كاروانسراست ودومي ازآجربناشده ومانند قلعه است. پس از كاروانسراي ديردرمسيرراه تهران به قم;، راهي به سمت چپ جدامي شودكه به بندعلي خان حسن آباد، وورامين مي رود. اين راه درجهت شمال غربي به جنوبشرقي ودرشمال رودشورقراردارد. كيلومترپيش ازبندرعلي خان راهي ديگرازجنوببه 12 شمال آن راقطع مي كند. اگرراه رابه سوي جنوبدنبال كنيم به كاروانسراي ديرمي رسيم وامتدادآن به طرف شمال ازطريق دولت آبادبه ورامين مي رسداين همان راه قديمي; ساساني است كه اصفهان رابه ري وصل مي كرد. كاروانسراي كنوني ديرروي ويرانه هاي ديرالجص ياديرگجين ساخته شده است ياديركردشيركه درتاريخ معروف است.، قديمي به نظرنمي رسد ظاهرساختمان. دركناره هاي، دوبرج دوطبقه قراردارد دروازه ورودي كاروانسرا.، كاروانسراي حوض اين كاروانسراازاقامتگاه هاي بين راهي; قلعه مسيرتهران قم محسوبمي شدكه علاوه بركاروانسرا، محكمي نيزدرآنجاقرارداشت. بقاياي درشمال كاروانسرا، وجوددارد قلعه ديگري كه ازگل ساخته شده است.، قلعه اربابي وقلعه روستايي به نام مجموعه كاروانسرا، درگذشته به دليل آمدوشدزيادبين تهران قم و حوض، اصفهان ازرونق بسياربرخورداربود. امروزه كاروانسراو قلعه حوض به علت اين كه درمحل خروج ازمسيرراه اصلي كاركردسابق خودراازدست داده است قراردارد.، كاروانسراي پل دلاك اين كاروانسرانزديك پلي كه روي; رودخانه قره چاي درمحل اتصال آن به قم رودساخته شده كيلومتري 35ازجندق به سوي شمال در است قراردارد نخستين كاروانسراديده مي شودكه خرابه هاي منطقه، آبانبارآن هنوزباقي است. راه هاي قديمي وپل هاراه هاوپل هاي قديمي اين منطقه;، عموماازسه دوره تاريخي برجاي مانده اند. هرچندكه بيشتراين راه هادردوره هاي بعدي روي همان مسيرهاي اماهنوزشواهدو قبلي بازسازي ومرمت شده اند، نشانه هاي بارزاين راه هابرجاي مانده است. قديمي ترين نشانه هاي برجاي مانده ازراه هاي گذشته، راه هاوپل هاي متعلق به دوره ساساني است. اينها، راه هايي بوده اندكه اصفهان رابه ري وصل مي كردند