Hamshahri corpus document

DOC ID : H-801218-54416S2

Date of Document: 2002-03-09

افزايش جمعيت مسئله عمده كشورهاي روبه رشد دويست سال قبل، توماس مالتوس دانشمند انگليسي هشدار داد كه رشد بي رويه و مهار نشده جمعيت ممكن است به قحطي، بيماري، جنگ و نزاع منجر شود. استدلال وي ساده بود: رشدجمعيت سريع تر از رشد منابع غذايي است. از آن زمان تاكنون، كشاورزان جهان موفق شده اند بر منابع اندك آب مستولي شوند و زمين هاي كشاورزي را به منظور تغذيه جمعيتي كه در نيم قرن اخير دو برابر شده است تحليل برند. جمعيت شناسان سازمان ملل متحد پيش بيني مي كنند كه جمعيت كل جهان از رقم ميليارد 6 نفر كنوني /11 2به ميليارد نفر در سال 2050 افزايش خواهد اما يافت اكنون دست كم يك كارشناس جمعيت جهان علايمي را دال بر تحقق فاجعه پيش بيني شده مالتوس - با رشد غيرمنتظره - مشاهده نموده است. ليستر براون، رئيس يك موسسه پژوهشي در گزارش تهيه شده از سوي محققان اين موسسه پيرامون روندهاي جمعيتي، خبر از علايم رشد ترديدآميز در برخي كشورها داد كه انتظار مي رفت بيشترين رشد جمعيت را داشته باشند. به دليل كاهش نرخ زادو ولد رشد جمعيت در 32 كشور - همگي در جهان صنعتي - ثابت باقي مانده است. برخي از اين كشورها، از جمله روسيه، ايتاليا وآلمان، حتي با كاهش جمعيت مواجه اند. اما كاهش رشد جمعيت در معدودي از كشورهاي در حال توسعه به هيچ وجه جاي افتخار ندارد: زيرا علت آن، نه ناشي از گسترش آموزش يا برنامه هاي تنظيم خانواده، بلكه به علت افزايش ميزان مرگ و مير است. اين روند خوفناك خستگي را جمعيتي مي نامند. اين رونددر بسياري از كشورهاي در حال توسعه كه در چند دهه اخير شاهد نرخ هاي زادوولد و رشد جمعيت سرسام آور بودند، از جمله هند، اتيوپي، پاكستان و نيجريه شروع شده است. دولت هاي اين كشورها با مسايل تغذيه، مسكن و آموزش تعداد روزافزون كودكان دست و پنجه نرم مي كنند و در عين حال با مشكلات مربوط به نابودي سفره هاي آبهاي زيرزميني، تخريب جنگل ها و فرسايش خاك بر اثر رشد سريع جمعيت مواجه اند. دراين شرايط، هر گونه تهديد جديد - از قبيل بيماري هاي عفوني، خشكسالي يا قحطي - مي تواند به يك بحران تمام عيار تبديل شود. بيماري ايدز يك نمونه از معضلات بحران رشد سريع جمعيت است. بر اساس برآوردهاي سازمان جهاني بهداشت ( WHO)يك چهارم جمعيت بالغ زيمبابوه و بوتسوانا به ويروس ايدز آلوده اند و ميزان آلودگي به ويروس ايدز در زامبيا، ناميبيا و سوازيلند نيز در همين حدود است. به عبارت ديگر، اين كشورها در دهه آينده تنها بر اثر بيماري ايدز دست كم يك چهارم از جمعيت بالغ شان را از دست خواهند داد، وضعيت اسفباري كه از زمان شيوع طاعون در اروپا در قرن چهاردهم ميلادي تاكنون بي سابقه بوده است. بيماري تنها تهديدي نيست كه بر اين جوامع سنگيني مي كند. برآوردهاي سازمان ملل متحد نشان مي دهد كه تا سال 2050 حدود 600 ميليون نفر به جمعيت هند افزوده خواهد شد وجمعيت اين كشور ازجمعيت چين، پرجمعيت ترين كشور جهان، بيشتر خواهد شد. اما هند هم اكنون با كمبود جدي آب مواجه است. گزارش موسسه اخير بين المللي مديريت كسب نشان مي دهد كه رشد اخير هند در توليد غذا و جمعيت مبتني بر استفاده بي رويه از آب بوده است و تاكنون دولت هند هيچ گامي در جهت كنترل منابع طبيعي اين كشور برنداشته است. همچنين ناآرامي هاي اجتماعي نيز در اين گوشه از جهان در حال افزايش است. يك نمونه بارز آن درگيري طولاني مدت بين اقوام توتسي و هوتوس در رواندا است، جايي كه فشارهاي جمعيتي چنان زمين هاي كشاورزي را تقليل داده است كه ديگر حتي كفاف تامين غذايي كساني را نمي كند كه روي اين زمين ها زندگي مي كنند. رقابت روزافزون در زمينه صيادي و منابع آب مشترك نيز احتمالاآتش جنگ هاي مشابهي را در آينده شعله ور خواهد ساخت. هم اكنون، بهره برداري بي رويه از آبهاي رودخانه نيل به حدي شديد است كه مقدار اندكي ازآب به درياي مديترانه مي ريزد. لذا هر گونه افزايش تقاضا يا تغيير در سهميه آب كشورهاي حاشيه اين رودخانه نيز به افزايش تنش در اين منطقه از جهان منجر خواهد شد. به عقيده پژوهشگران، پيامد اين رويدادها اين است كه رشد جمعيت جهان در آينده نزديك كند خواهد شد. كشورهاي در حال توسعه نيز به عينه اين گونه مسايل را درك خواهند كرد و اقدام به اجراي سياست هاي تشويقي در جهت كم شمارتر كردن خانواده ها خواهند نمود. در غير اين صورت، بهاي زاد و ولدهاي كنترل نشده را بايد با افزايش مرگ و مير پرداخت. منبع: نيوزويك ترجمه: غلامرضا آتش فروز