Hamshahri corpus document

DOC ID : H-801217-54395S2

Date of Document: 2002-03-08

بحران تندرستي 26 تحرك تندرستي مي آورد دكتر محمود بهزاد يكي از دستگاه هاي بدن كه بايد در هر شبانه روز مدتي در فعاليت باشد دستگاه حركتي است، اين دستگاه شامل تعدادي استخوان است كه تكيه گاه ديگر اعضاي بدن اند و با يكديگر ارتباط دارند و مفصل هايي به وجود مي آورند كه مي توانند حركات گوناگون را امكان پذير سازند; عضلات كه بخش ديگر دستگاه حركتي را تشكيل مي دهند چنان به استخوان ها متصل اند كه مي توانند با انقباض خود آنها را نسبت به يكديگر دور و نزديك كنند و حركات اعضاي بدن را نسبت به هم يا حركت بدن انسان را نسبت به اجسام مجاور امكان پذير سازند. عضلاتي كه به استخوان ها متصل اند به عضلات مخطط معروف اند و عموما ارادي اند، يعني به خواست انسان منقبض مي شوند و حركات دلخواه اعضاي بدن را باعث مي گردند. آنچه از قصاب مي خريم عضلات مخططاند. عضله قلب ساختار مخطط مخصوص دارد و حركاتش بيرون از اراده انسان است. عضلاتي كه درون ديواره اعضاي داخلي بدن وجود دارند و به عضلات صاف موسوم اند غيرارادي اند. مانند عضلات ديواره معده و روده و ديواره رگ هاي خوني، آنچه در سيرابي هست عضله صاف است. ما عموما براي رفت و آمد از حركات پاها، براي غذاخوردن از دست ها، براي توجه به اين سو و آن سو از حركات سر استفاده مي كنيم. اما اين حركات فقط معدودي از حدود چهارصد عضله مخطط بدن را به فعاليت وامي دارند و بسياري از عضلات مخطط كوچك كه در ستون مهره ها، بين آنها وجود دارند به علت نياز كم به حركات آنها در زندگي روزمره وادار به فعاليت نمي شوند. از اين گذشته آن تعداد عضله مخططي كه در زندگي روزمره به حركت درمي آوريم، فعاليتشان آن قدر كم است كه به اندازه لازم به انقباض نمي افتند. تمام عضلات بدن بايد مدتي از شبانه روز در فعاليت كامل باشند تا بتوانند چنانكه بايد در سراسر عمر انسان سالم بمانند و به درستي انجام وظيفه نمايند. چنانكه مي دانيم در حال حاضر بيماري هاي قلبي عروقي عامل رديف اول مرگ و مير در جهانند. به طوري كه معلوم شده اين بيماري ها سه عامل مستعد كننده دارند: پرخوري، عدم تحرك و استرس، درباره پرخوري و استرس در شماره هاي قبل مطالبي به عرض رسيد. اكنون به سودهاي فعاليت بدني و زيان هاي عدم تحرك اشاره خواهد شد. فعاليت هاي بدني و شركت در فعاليت هاي ورزشي مختلف تغييرات سودمند فيزيولوژيكي و روانشناختي به بار مي آورند، سودهاي فيزيولوژيكي ورزش عبارتند از: افزايش توان انجام كارهاي بدني; افزايش استقامت عضلات; كاهش جمع شد چربي در بدن; تغيير نوع چربي و ليپوپروتئين خون. اين تغييرات فرد را تندرست تر مي سازند و كيفيت زندگي را بهتر مي كنند و به سال هاي عمر نشاط مي بخشند. سودهاي روانشناختي ورزش منظم عبارتند از: كاهش تنش عضلاني; احساس آرامش و خواب بهتر; افزايش هشداري انسان، كمك به بهبود عادات سالم مثل تغذيه درست و ترك عادات زيانبار مثل سيگار كشيدن. محدود بودن فعاليت بدني به عكس باعث تضعيف تدريجي عملكرد قلبي - عروقي عضلاني و كاهش كارآيي آنها و اختلال در سوخت و ساز مواد در بدن; دشواري حفظ وزن متعارف بدن مي شود. اگر وضع خودتان را در دو موقع زير با هم مقايسه كنيد به نكته جالبي توجه خواهيد يافت: اول پس از صرف ناهار يا شام دلپذير كه با لذت فراوان (و مسلما پرخوري ) همراه است، دوم بعد از يك پياده روي طولاني يا كوهنوردي يا يك مسابقه ورزشي كه كاملا احساس خستگي مي كنيد ولي شاد هستيد. فعاليت بدني مناسب شادي آفرين است، علت آن اين است كه در موقع فعاليت بدني دو ماده افيون مانند به نام هاي انكفالين و اندورفين در مغز ترشح مي شوند كه نشاط آورند. اين دو ماده همواره ترشح مي شوند و از عوامل كاهش ادراك درداند. جالب اين است كه اعتياد به مواد مخدر (به خصوص ترياك و مشتقات آن ) مانع ترشح اين دو ماده به طور طبيعي مي شوند. اين دو ماده علاوه بر كاهش ادراك درد، در خلق و خوي، رفتار و تنظيم فعاليت هاي عصبي - هورموني موثرند و علاوه بر مغز در نخاع و شبكه هاي عصبي و غده هاي گوارشي نيز وجود دارند. حركات و فعاليت هاي بدني به وسيله عضلات، زردپي ها و رباطها، با تكيه به استخوان ها انجام مي گيرند. استخوان ها در حركات و فعاليت هاي بدني فعال نيستند بلكه منفعل اند اما تمامي حركات را عضلات و زردپي ها و رباطها انجام مي دهند و برخلاف استخوان ها از بافت هاي نرم بدن اند كه درصد 70حدود تركيب آنها آب است. ساختار عضلات و زردپي ها و رباطها در عين حال كه شباهت اساسي دارد، تفاوت هايي نيز دارند ولي تفاوت آنها با ديگر بافت هاي نرم بدن بسيار زياد است.