Hamshahri corpus document

DOC ID : H-801216-54385S1

Date of Document: 2002-03-07

خجير و سرخه حصار گنجينه هاي بي جانشين استان تهران با وسعت 42912 كيلومترمربع در دامنه جنوبي رشته كوههاي البرز جاي دارد و داراي شرايط خشك و نيمه خشك آب و هوايي اين مي باشد استان با تمركز بيش از حد جمعيت و انواع فعاليتهاي انساني مخرب و آلوده كننده روبه رو است و همين وضعيت سبب گرديده است كه اراضي استان تهران با تخريب اكوسيستمهاو انواع آلودگيهاي محيطزيستي روبه رو شود. براي رفع اين مشكل همچون كشورهاي ديگر انتخاب و حفاظت اكوسيستمهاي نمونه از سرزمين به عنوان يكي از اصلي ترين شيوه هاي حفظ تنوع زيستي و مديريت اصولي محيطزيست طبيعي تلقي مي گردد كه از اين رهگذر نه تنها بخشهايي از سرزمين به مثابه الگوهايي از شرايط طبيعي محيطزيست به نسلهاي آتي سپرده مي شود بلكه درعين حال عرصه هايي مطلوب براي بهره گيري هاي چندجانبه تفرجي و آموزشي و پژوهشي براي نسل كنوني فراهم مي آيد. از جمله مناطقي كه در تهران به عنوان پارك ملي معرفي شده است و حفاظت از آن صورت مي گيرد پارك ملي خجير و سرخه حصار مي باشد كه پارك ملي سرخه حصار با مساحت 9380 هكتار در همسايگي با محدوده شرقي تهران قرار دارد و پارك ملي خجير با وسعتي معادل 11570 هكتار در فاصله اي نه چندان دور از شرق پارك ملي سرخه حصار واقع است و اين دو پارك ملي انواعي از بكرترين، نادرترين و ارزشمندترين اكوسيستمهاي طبيعي استپي، بيشه اي، كوهستاني و دشتي كشور را كه در عين حال الگويي تمام عيار از شرايط ايده آل اكولوژيك مربوط به اراضي استان تهران به حساب مي آيند را در خود جاي وجود داده اند چنين گنجينه هاي طبيعي منحصر به فردي در مجاورت يكي از بزرگترين و آلوده ترين شهرهاي جهان، موقعيتي بسيار استثنايي براي دو پارك خجير و سرخه حصار فراهم آورده است. تنوع چشم اندازها و تغييرات قابل ملاحظه موجود در پستي و بلنديها و همچنين حفظ و حراست طولاني مدت از اين پاركهاي ملي، سبب پيدايش پوشش بسيار غني و متنوع از جامعه ها و گونه هاي گياهي شده است و يك بانك ژن طبيعي از منابع گونه اي و ژنتيك بومي استان تهران و حتي فلات مركزي كشور تلقي مي گردد كه با دارا بودن ارزشهاي اكولوژيك، اقتصادي، دارويي و زينتي پاركهاي ملي خجير و سرخه حصار را به مجموعه اي از گياهان مختلف تبديل نموده است. از لحاظ حيات وحش نير پاركهاي ملي خجير و سرخه حصار داراي دهها گونه پستاندار و بيش از 110 گونه پرنده بومي يا مهاجر در منطقه مي باشد و جمعيت قابل ملاحظه اي از انواع خزندگان در پاركهاي ملي خجير و سرخه حصار زندگي مي كنند و انواع آبزيان نيز در پارك ملي خجير وجود دارد كه در مجموع يكي از گنجينه هاي شاخص و پراهميت حيات وحش جانوري ايران محسوب مي گردد. در پارك ملي سرخه حصار تاسيسات و تسهيلات زيادي براي گروههاي بازديدكننده فراهم شده است كه از اين طريق علاقه مندان مي توانند علاوه بر آشنايي با گونه هاي گياهي خشك شده و جانوران تاكسيدرمي شده با نقش و اهميت حفاظت محيطزيست و پاركهاي ملي آشنايي بيشتري پيدا كنند. جاذبه هاي طبيعي اين مناطق علاوه بر حفظ تعادل زيستي نقش مهمي در توسعه اكوتوريسم و تقويت اقتصاد ملي كشور دارند. به اين ترتيب پارك هاي ملي خجير و سرخه حصار مكان مناسبي براي جذب توريست و علاقه مندان به طبيعت مي باشد. علاوه بر اين پارك ملي خجير و سرخه حصار با داشتن 35 كيلومتر مرز مشترك با تهران تاثير ژرفي در پالايش طبيعي هواي تهران دارند و مي توان از آنها به عنوان ريه هاي تنفسي شهر تهران نام برد. قابل دسترس بودن منطقه براي پژوهشگران و توريستها و تنوع زيستي كم نظير و زيستگاهي مناسب جهت مهاجرت گونه هاي جانوري بين كوهستان البرز و دشت كوير، مجموعه عواملي هستند كه با سرمايه گذاري معقول و با در نظر گرفتن ضوابط و مناسبات زيست محيطي مي توانند به عنوان مراكز علمي و آموزشي و تحقيقاتي مورد بهره برداري قرار گيرند. متاسفانه توسعه دامنه فعاليتهاي انساني، اين دو منطقه را نيز دربرگرفته و تاثيرات خود را بر جاي گذاشت و اين مناطق طبيعي را نيز با مشكل روبه رو ساخت و به دليل عدم برنامه ريزي و كنترل كافي تخريب همچنان ادامه دارد وبا تصرف بخشهاي ارزشمند از اين مناطق، فعاليتهاي صنعتي و خدماتي و احداث جاده ها و بزرگراه ها اين مجموعه پرارزش و مرجع طبيعي منحصر به فرد كشور را در معرض تخريب قرار داده است و سوالي كه ذهن بسياري از دلسوزان محيطزيست را به خود مشغول داشته، آن است كه اين دو منطقه با داشتن كاربري بالا در زمينه هاي آموزشي و تحقيقاتي و تفرجگاهي و منابع بسياري از علوم طبيعي و محيطزيست كه مي تواند در افزايش سطح اطلاعات و دانش و فرهنگ زيست محيطي اقشار مختلف جامعه نقش ارزنده اي ايفا نمايد آيا بايد اين چنين مورد تخريب قرار؟ گيرد در خاتمه اميد است كه در بهره برداري از اين پاركها مقررات و قوانين مربوط به مناطق حفاظت شده و پاركهاي ملي مورد توجه بيشتري قرار گيرد و احداث جاده و بزرگراه و ساير فعاليتهاي صنعتي و خدماتي در آن متوقف گردد و قبل از آن كه تخريب اين مناطق به يك فاجعه زيست محيطي مبدل گردد; حفاظت موثرتري از اين مناطق به عمل آوريم و به اين باور برسيم كه در صورت از بين رفتن اين مناطق ارزشهاي آن غيرقابل جانشين خواهد بود و از داشتن اين گنجينه هاي طبيعي تا ابد محروم خواهيم ماند و اين خسارت متوجه نسل هاي آينده نيز خواهد شد. لادن نصيري - دانشجوي رشته مهندسي محيطزيست منبع: پاركهاي ملي خجير و سرخه حصار انتشارات سازمان حفاظت محيطزيست