Hamshahri corpus document

DOC ID : H-801210-54307S1

Date of Document: 2002-03-01

ميلياردها تومان هزينه فقط براي گپ زدن شهلا محصل در آرشيو دي ماه تلكس خبرگزاري جمهوري اسلامي ايران، خبر افتتاح بيش از 550 همايش در طول يك ماه ثبت شده است. همايش هاي يك روزه تا هفت روزه اي كه درصد قابل توجهي از آن ها در مناطق خوش آب و هوا و مناطق آزاد قشم، كيش و چابهار برگزار شده است. اگر چه سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور از تعداد همايش هاي برگزار شده و هزينه هاي مرتبط با آن ابراز بي اطلاعي كرده اما با يك نگاه گذرا به آن چه در تك تك همايش ها اتفاق مي افتد، به سادگي مي توان ميزان كاربري و درجه اهميت برگزاري همايش مربوطه را سنجيد و براساس تعداد مدعوين، محل برگزاري همايش و چگونگي پذيرايي و قدرداني از مدعوين، حداقل هزينه هاي برگزاري اين همايش ها را ارزيابي كرد. همايش هايي كه شايد از لحاظ كاركرد و درجه اهميت در حد يك جلسه معمولي درون سازماني محسوب شود اما برگزار كنندگان برخي از اين همايش ها كه تعدادشان نيز كم نيست با تقديم هدايايي از قبيل كيف هاي چرمي 30 هزارتوماني كه درون هر كدام از اين كيف ها مبلغي حدود 50 هزار تومان بن خريد قرارداده شده و يا حواله هاي خريد كت و شلوار و گاهي كامپيوترهاي جيبي 100 هزارتوماني ميزان اهميت و درجه اعتبار اين گونه همايش ها را به مدعوين و احتمالا نمايندگان رسانه هاي خبري گوشزد مي كنند. اما اين كه اين همايش ها با اين تعداد و اين وسعت چقدر اهميت داشته و برگزاري آن تا چه ميزان از مشكلات و مسئله هاي جامعه را در ابعاد مختلف فرهنگي، اجتماعي، علمي و.. حل مي كنند، نيازمند تحقيقي گسترده و همه جانبه است. تحقيقي كه شايد نتيجه اش از پيش معلوم باشد. درصد قابل توجهي از اين همايش ها فقط يك نمايش است. يك نمايش پرهزينه و پرزرق و برق. تجمل گرايي در عرصه فرهنگي به اعتقاد يكي از كارشناسان علوم ارتباطات اجتماعي، همايش ها مي توانند يكي از ابزارهاي وسايل ارتباطات جمعي به حساب آيند، به شرط آن كه به درستي هدفگذاري شوند، مخاطبان مشخصي داشته باشند، با سازماندهي صحيح و در قالبي دو سويه و نه يك طرفه و آمرانه برگزار شوند و در نهايت از تشريفات غيرضروري و تجملي دور بمانند. در اين ميان آن چه كه موجب نگراني شده روند برگزاري همايش ها و انتقال آن به بعضي شهرهاي بزرگ است. هوشمند سفيدي، نايب رئيس انجمن متخصصان روابط عمومي ايران با انتقاد از برگزاري برخي همايش ها در شهرهاي بزرگ و به ويژه مناطق آزاد مي گويد: هر چند بنا به دلايل و ضرورت هايي ممكن است برخي همايش ها در شهرستان ها و يا مناطق آزاد تجاري برگزار شوند اما چه لزومي دارد همايشي كه همه افراد آن در تهران هستند و در خود اين شهر مي تواند برگزار شود در قشم، كيش يا چابهار برپا؟ شود اما متاسفانه اين روند همچنان در حال افزايش است. وي اين شيوه را در برپايي همايش ها، نوعي تجمل گرايي در عرصه فرهنگي دانسته و مي گويد: متاسفانه روابط عمومي ها نيز به اين مسئله دامن مي زنند و اين ناشي از آن است كه فرم در همايش ها بر محتوا غالب شده و اين موضوع با اصول اخلاقي روابط عمومي نيز سازگار نيست چون طبق اصول اخلاقي روابط عمومي بايد سعي كنيم كه در عين انجام امور، از افزايش هزينه هاي سازمان جلوگيري شود. اما يك همايش معمولي و ساده كه به راحتي در تهران ظرف دو يا سه ساعت قابل برگزاري است چنان چه برپايي آن به شهرستان منتقل شود هزينه هايي از قبيل بليط، اسكان، پذيرايي، هدايا و مهم تر از همه زمان از دست رفته را در پي خواهد داشت. به طور مثال جشنواره روابط عمومي هاي برتر 108 اسفندماه سال جاري در چابهار برگزار مي شود كه در اين جشنواره حدود 100 روابط عمومي دعوت شده اند. بر اساس يك حساب سرانگشتي ساده هزينه رفت و برگشت هر نفر 70 هزار تومان است اما اگر به فرض هر ساعت زمان كاري از دست رفته هريك از مديران روابط عمومي را به طور ميانگين 10 هزار تومان محاسبه كنيم اين ميزان براي مدت سه روز يا 72 ساعت مبلغي حدود 72 ميليون تومان هزينه زماني از دست رفته است كه اگر حق ماموريت هر يك از اين مديران را نيز 15 هزارتومان در نظر بگيريم براي حداقل مدير 100 روابط عمومي حدود يك ميليون و 500 هزار تومان حق ماموريت هزينه شده است. تنها اين دو هزينه به علاوه 7 ميليون تومان هزينه بليط رفت و برگشت به چابهار، در مجموع 81 ميليون تومان هزينه هاي اوليه و غيرقابل حذف برگزاري يك همايش است. سفيدي در اين زمينه مي گويد: اگر اين مبلغ صرف احداث يك كتابخانه تخصصي روابط عمومي شود خدمت بزرگي به جامعه روابط عمومي و نيز فرهنگي كشور شده است زيرا در حال حاضر در كشورمان فاقد كتابخانه تخصصي روابط عمومي هستيم و به طور قطع احداث يك چنين كتابخانه اي از صرف هزينه هايي از اين قبيل و براي برپايي همايش هايي بدين گونه مفيدتر خواهد بود. همايش يا پاتوق حرف هايي است كه كمتر به صورت رسمي درباره نتايج حاصله از بسياري از همايش ها مطرح مي شود و بيشتر به صورت واگويه ها بين افراد ردوبدل مي شود. در ميان اين واگويه ها هزينه هاي بي حساب و كتاب و اشتباهات محاسباتي در كسب نتايج و... به وفور مشاهده مي شود. همواره در اين تبادل اطلاعات غيررسمي از ناقص بودن برگزاري فلان همايش و... صحبت مي شود و اين كه شايد سال ديگر در همايش ديگر بتوان نتيجه اي را كسب كرد. براي مثال فقط اجاره سالني براي برپايي يك همايش دو ساعته در تهران بين 700 هزار تا 5 ميليون تومان هزينه دربردارد. همچنين برگزاري برخي همايش هاي بين المللي نيز حداقل 70 تا 100 ميليون تومان هزينه اين دارد هزينه ها جدا از هزينه هاي جاومكان، تبليغات مربوطه، اياب و ذهاب، پذيرايي، اهداي هدايا و جوايز و... است. يكي از مديران كل روابط عمومي ها در مورد هزينه هاي مربوط به برگزاري همايش ها در سازمان محل كار خود مي گويد: به طور كلي در اغلب همايش ها هزينه هاي مربوط به مكان برگزاري و همچنين چگونگي توزيع هدايا و جوايز بيشترين هزينه ها را شامل مي شوند. وي اضافه مي كند: در مجموع در ميزان هزينه هاي مربوط به برگزاري همايش هاي تخصصي با همايش هاي عمومي تفاوت وجود دارد. از سوي ديگر هوشمند سفيدي كارشناس ارشد روابط عمومي معتقد است برگزاري همايش ها و سمينارها از اشكال ضروري تجمعات هستند و در صورتي كه ضابطه مند شوند فوايد زيادي در پي دارند به نحوي كه فرصت تبادل اطلاعات و گفت وگو را فراهم مي سازند ولي اگر بدون كار كارشناسي لازم برگزار شوند مطابق فرهنگ عامه به جاي سمينار تبديل به پاتوق شده، اين نشان دهنده آن است كه افكار عمومي بسياري از سمينارها رابدون محتوا و غيرضروري مي دانند. وي در خصوص علت كثرت همايش هاي علمي در اين وزارتخانه مي گويد: بسياري از همايش هاي علمي واقعا ضروري هستند و به طور كلي همايش هاي علمي از نوع همايش هاي خوب، با كاربرد مناسب و هزينه كم هستند اما اگر همين همايش ها تبديل به يك سري همايش هاي تبليغاتي نيز شوند به همايش هاي پرهزينه تبدل خواهند شد. وي تصريح مي كند: در حوزه روابط عمومي وزارت بهداشت يكي از برنامه هاي در دست اجراي ما اين است كه به نحوه برگزاري سمينارها سامان دهيم و در اين زمينه كميته اي را مامور خواهيم كرد كه در مورد برگزاري هر همايش و ميزان هزينه هاي آن بررسي كند و در صورت تاييد و تصويب آن همايش برگزار خواهد شد. همايش هاي بين المللي تابع چه قانون و ضابطه اي؟ هستند از سويي ديگر بسياري از همايش ها تا پيش از اين به عنوان همايش هاي بين المللي برگزار مي شود كه تحت اين عنوان بودجه هاي كلاني به منظور برپايي اين گونه همايش ها دريافت مي شد اما هيات دولت مصوبه اي در اين زمينه تدوين كرده كه براساس آن برپايي همايش هاي بين المللي تابع قواعد و قوانين خاصي شده اند. هوشمند سفيدي در مورد اين قواعد و قوانين مي گويد: اخيرا كميسيون فرهنگي هيات دولت آيين نامه اي را به منظور ضابطه مندي همايش هاي بين المللي تصويب كرد كه براساس آن در همايش هاي بين المللي حتما بايد چند كشور حضور داشته باشند و صرف اين كه يك كشور خارجي را دعوت كنيم و نام آن را همايش بين المللي بگذاريم نمي تواند دليلي براي برپايي اين همايش باشد. همچنين محل برگزاري و شركت كنندگان در اين همايش نيز تابع قواعد خاص خود هستند وي مي افزايد: براساس اين آيين نامه فرم هايي در اختيار روابط عمومي هاي هر سازمان، نهاد و ارگاني قرار مي گيرد كه در صورت لزوم برپايي اين گونه همايش هاي بين المللي پس از پركردن اين فرم ها و ارسال آن به كميسيون فرهنگي دولت در صورت تاييد و تصويب هيات دولت همايش هاي بين المللي مجوز و قابليت برگزاري خواهند داشت. از سوي ديگر نكته اي كه درباره چگونگي برگزاري همايش ها مورد سوال است جدا از هزينه هاي نامعقول اجراي آن، چگونگي اجرا و موازي كاري بسياري از اين همايش ها است. به عنوان مثال هيچ گونه تقويمي براي برگزاري همايش ها وجود ندارد در حالي كه گفته مي شود در ساير كشورها از ابتداي سال تعداد زمان، تعداد مدعوين، اهداف برگزاري همايش و.. با جزييات كامل ثبت و درج شده است. عدم وجود چنين تقويمي و نبود نظارت و كنترل برآن چه كه در اين همايش ها اتفاق مي افتد منجر شده تا به سادگي در طول يك ماه بيش از 550 همايش در سراسر كشور برگزار شود بدون اين كه كوچك ترين نتيجه اي از اغلب اين همايش ها حاصل شود. اما از سوي ديگر دكتر جعفرممي زاده، استاد دانشگاه با برپايي سمينارها را به عنوان يكي از ساختارها و اشكال آموزشي مديران برشمرده و مي گويد: سمينارها طرفداران زيادي دارند زيرا در اين همايش ها يافته هاي علمي برخي استادان به اختصار و در مدت زمان كوتاهي به شركت كنندگان ارايه مي شود و افراد از اين آموزش ها بهره مند مي شوند. وي شركت در اين سمينارها را جزء پاداش هاي معنوي و فرصتي براي ارتقاء و رشد مديران سازمان هاي مختلف دانسته و مي افزايد: ولي متاسفانه در هنگام برگزاري اين همايش ها هماهنگي كامل با استاد به عمل نمي آيد و معمولا استادان مباحث تئوريك و كاربرديشان را در مدت زمان كوتاهي كه براي برپايي اين سمينار در نظر گرفته شده نمي توانند به شكلي ارايه دهند كه حلال مشكلات آن سازمان ويژه باشد و بعضا تبديل به يك كلي گويي مي شود كه كاربرد چنداني ندارد. وي كه دكتراي مديريت دولتي دارد تصريح مي كند: برگزاري يك سمينار بايد با هدف، برنامه و روش خاص و در عين حال با هدايت دقيق اخلاقي باشد ولي متاسفانه در اين سمينارها نظم و قاعده وجود ندارد و حتي از ساده ترين امكانات اوليه كه بايد در يك دوره آموزشي فراهم باشد، بي بهره اند. وي سپس به مشكل عدم طبقه بندي و دسته بندي در همايش ها اشاره كرده و مي گويد: اگر سمينارها طبقه بندي شده باشند از اثر بخشي بيشتري برخوردار خواهند شد اما متاسفانه در سمينارها شاهديم كه رده هاي مختلف شركت كرده و هيچ نظم و طبقه بندي در آن ها مشاهده نمي شود كه اين مي تواند اثر بخشي همايش ها را خدشه دار كند. نكته انكارناپذير اين است كه در برخي از اين همايش ها يكسري يافته هاي علمي منتقل شده و اين يافته هاي علمي با مباحث كاربردي عجين گشته و نگرش مقايسه اي به افراد مي دهند از اين رو بايد به بار مثبت علمي اين گونه همايش ها نيز توجه كرد. اما واقعا براي اين كه اين سمينارها و همايش ها اثربخش و سودمند شوند چه بايد؟ كرد اگرچه برخي كارشناسان پيشنهاد مي كنند يك نهاد تصميم گير و هماهنگ كننده بر فعاليت اين همايش ها نظارت، كنترل، سازماندهي و برنامه ريزي كند و تمام دستگاه ها نيز مكلف شوند كه در زمينه برگزاري همايش ها به ويژه همايش هاي بين المللي با اين نهاد عالي تصميم گير هماهنگ باشند همچنين به منظور جلوگيري از هزينه هاي اضافي و اسراف كاري هاي آنچناني مديريت اقتصادي بر اين همايش ها حاكم شود و علاوه بر اين تقويم همايش هاي سالانه تدوين شود. در همين رابطه يكي ديگر از كارشناسان روابط عمومي معتقد است: بايد حتما آيين نامه اي از سوي دولت براي برگزاري همايش هاي داخلي همچون همايش هاي بين المللي تهيه شود تا اين بي ضابطگي در برپايي همايش ها از بين رفته و كميته اي متشكل از مسئولان سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و همچنين نمايندگاني از جامعه متخصصان روابط عمومي ها بر اين امر نظارت داشته باشد. دكتر ممي زاده نيز براي اثربخشي هرچه بيشتر همايش ها پيشنهاد مي كند كه مفهوم همايش ها و سمينارها و بار پژوهشي و آموزشي آن بيشتر شود و در عين حال آموزش با پژوهش عجين شود همچنين ميل و انگيزه لازم در افراد براي شركت در اين همايش ها ايجاد شود و در كنار آن آموزش با ارزش و پاداش عجين شود. اين استاد دانشگاه تاكيد مي كند: آموزش بايد بارارزشي لازم را داشته باشد به طور مثال برگزاري همايش مديريت استراتژيك بايد در مناطق زلزله زده يا نفت خيز كشور برگزار شود اما اگر به فرض در زيباكنار اين همايش برگزار شود ديگر همايش مديريت استراتژيك نيست بلكه مديريت استراتژيك است و اين موضوع موجب كاهش بار ارزش همايش مي شود. اين كارشناس كه خود به عنوان يكي از سخنرانان جهت شركت در همايشي براي مديران شهرداري به كيش دعوت شده بود در اين مورد مي گويد: هر چند اين همايش از لحاظ بارعلمي و آموزشي در حد قابل قبولي قرار داشت ولي به طور قطع برپايي اين گونه همايش ها در كيش و يا شهرها و مناطقي از اين قبيل از بار ارزشي آن مي كاهد، از اين رو بهتر است برنامه ريزان اين همايش ها به ضرورت و اهميت منابع نيروي انساني توجه بيشتري داشته باشند و آموزش را به عنوان تقويت منابع انساني به عنوان مهم ترين عامل، سرلوحه اهداف خود در برگزاري اين همايش ها قرار دهند. نگاهي به صفحات روزنامه ها و آگهي هاي پايين صفحات آن به روشني نشان مي دهد كه مديران، كارشناسان و بودجه كشور تا چه ميزان درگير اين همايش ها هستند.