Hamshahri corpus document

DOC ID : H-801208-54279S4

Date of Document: 2002-02-27

ديدگاه انرژي و سياست هاي جهاني عبدالله يونس آرا سفر اخير زنگنه وزير نفت به پاكستان و امضاي يادداشت تفاهمي با مقامات پاكستاني درخصوص انجام مطالعه امكان سنجي مقدماتي جهت احداث خط لوله گاز ايران به هند از طريق خاك پاكستان بخشي از راهبرد بلندمدت كشور براي ورود به بازارهاي جهاني انرژي و به ويژه گاز و احراز و تثبيت موقعيتي متناسب با توانمندي ها و ظرفيت هاي كشور در اين زمينه است. روند تحولات سياسي و ژئوپليتيك در سطح جهاني به طور اعم و به ويژه در سطح منطقه اي طي دهه هاي اخير بيانگر شكل گيري تدريجي نظامي است كه بخش مهمي از كار ويژه آن تامين امنيت عرضه انرژي براي مصرف كنندگان است. باز تعريف نقش جديدي براي توليد و اهميت آن در عرصه حيات اقتصادي جامعه امروز جهاني يكي از عمده ترين دلايل رويكرد به استقرار نظامي است كه در آن تامين امنيت عرضه انرژي يكي از اساسي ترين محورهاي تعامل مجموعه كشورهاي توليدكننده و مصرف كننده انرژي در سطح جهان است. چنين محور مشتركي در صورت برخورد واقع بينانه با آن بدون ترديد نقش غيرقابل انكاري در تامين و حداكثرسازي منافع هر دو گروه جوامع عرضه كننده و متقاضي انرژي خواهد داشت. بر همين اساس در گروه كشورهاي عمده توليدكننده انرژي، ايجاد و تشديد نوعي رقابت درجهت بهره گيري از تمامي مزيت هاي بالقوه از نظر نقش و مسووليتي كه در جانب عرضه براي آنها متصور است، بروز و به تدريج در حال گسترش ابعاد خود و تبديل به وجه غالب گفتمان در سطوح مختلف روابط اقتصادي و سياسي اين كشورها با جهان خارج شامل گروه توليدكنندگان و مصرف كنندگان است. شايد بتوان كشورهاي عضو شوروي سابق و در راس 7آنها روسيه را بارزترين نماد كاربست اين نگرش دانست. به نظر مي رسد در سخنان اخير پوتين رئيس جمهوري روسيه در مصاحبه با وال استريت ژورنال كه صراحتا خواستار جايگزيني روسيه به جاي خاورميانه جهت تامين نفت وارداتي از سوي ايالات متحده آمريكا شده بود رسما و نه به طور ضمني نوع جديدي از گفتمان در اين سطح كه ظاهرا به اعتقاد پوتين مي تواند مبناي تغيير رهيافت هاي خارجي ايالات متحده در سطح جهاني و به خصوص منطقه خاورميانه قرار گيرد مطرح شده بود. از سوي ديگر نقش نفت، شركت هاي نفتي و قراردادهاي نفتي در موضع گيري هاي ويژه روسيه در قبال مساله عراق نيز جالب توجه است. روسيه از مخالفان ضمني مواجهه مستقيم با بغداد چه در زمان اعمال تحريم هاي سازمان ملل و چه بعد از تشكيل ائتلاف ضدتروريسم است. چندي پيش هنگامي كه لئونيد فيدون معاون توسعه شركت نفتي لوك اويل بزرگترين غول نفتي روسيه از يك جايگزيني نامطلوب در صورت تغيير رژيم عراق سخن گفته بود، در ميان ناظران روابط روسيه و عراق كمتر كسي ترديد كرد كه وي نگران مساله اي به جز از دست دادن قرارداد 23 ساله توسعه ميدان نفتي قرنا غربي عراق با ذخايري معادل 667 ميليون تن كه يكي از بزرگترين مخازن نفتي دنيا است، شده است. فيدون پيشتر درمورد اين قرارداد گفته بود: اين يعني يك تجارت 20 ميليارد دلاري. چند روز پس از اعلام نام عراق در ليست كشورهايي كه از سوي بوش به عنوان محور شرارت خوانده شدند بغداد اقدام به انتشار فهرست مجموعه اي از قراردادهاي توسعه ميادين نفتي اين كشور كرد. براساس اعلام دولت عراق قراردادهاي فوق كه از ارزشي بالغ بر 40 ميليارد دلار برخوردار است بلافاصله بعد از لغو تحريم هاي سازمان ملل عليه عراق به شركت هاي روسي واگذار خواهد شد. اتخاذ چنين رويكردي مختص روسيه نيست و در سطح منطقه اي درحال حاضر بخش قابل توجهي از تعاملات بين جمهوري هاي آسياي مركزي با يكديگر و روسيه عملا بر مباحث مربوط به اكتشاف، توليد و انتقال حامل هاي انرژي به بازارهاي مصرف و نقل و انتقال نفت و گاز بين اين كشورها و نهايتا آنچه كه مي توان آن را كسب حداكثر سهم از حضور در بازار جهاني انرژي دانست متمركز است. ادامه دارد