Hamshahri corpus document

DOC ID : H-801207-54257S1

Date of Document: 2002-02-26

براساس الگوي دادوستد در بورس كالاكشاورزان برمبناي قرارداد خود در بورس كالاهاي كشاورزي وام دريافت مي كنند كشاورزاني كه محصولات خود را در بورس كالاي كشاورزي عرضه كنند، مي توانند براساس قرارداد منعقده براي تحويل كالاي خود در آينده از بانك كشاورزي وام دريافت كنند. براساس مطالعات اوليه بورس كالاهاي كشاورزي، الگوي پيشنهادي دادوستد در اين بورس به نحوي است كه توليدكننده با مراجعه به بانك كشاورزي محل سكونت خود يا سازمان مديريت كشاورزي و تعاوني روستايي معرفي نامه اي از اين نهادها براي ارائه به كارگزار بورس تهيه مي كند. اين معرفي نامه در واقع گواهي و تاييد توانايي كشاورز مبني بر تحويل كالا است و بر سابقه وي دلالت مي كند. فروشنده با مراجعه به كارگزار خود درخواست صدور قرارداد اصلي به ميزان كل توليد خود كرده و كارگزار وي برگه درخواست فروشنده را به اتاق پاياپاي تحويل مي دهد. اتاق پاياپاي نيز پس از بررسي مدارك با قوانين بورس برگ قرارداد اصلي را به نام فروشنده ثبت مي كند و آن را به كارگزار تحويل مي دهد. براساس اين الگو در مرحله بعدي فروشنده -توليدكننده - مي تواند قرارداد را در تالار بورس عرضه كند. توليدكننده با اين قرارداد مي تواند از بانك كشاورزي وام بگيرد، در اين صورت بانك كشاورزي در زمان سررسيد قرارداد ميزان مبلغ و حق خود از كل قرارداد را برمي دارد و اگر باقي مانده اي وجود داشت به فروشنده پرداخت مي شود. براساس مطالعات انجام شده از سوي دفتر مطالعات بورس كالا، مكانيسم خريد كالاهاي كشاورزي از سوي خريدار نيز به همين صورت است، با اين تفاوت كه خريداران بايد درصدي از كل قرارداد را در ابتداي درخواست خريد خود به عنوان سپرده كارگزار پرداخت كنند. دريافت اين سپرده از خريداران به منظور قطعيت تصميم آنها براي انجام دادوستد، صورت مي گيرد. اگر قيمت كالا تا زمان تحويل بالا برود و در واقع خريدار سود كسب كند، اين سود توسط كارگزار در صندوقي واريز شده و به خريدار پرداخت مي شود. در صورتي كه قيمت كالاي موضوع قرارداد در زمان سررسيد كاهش يابد، كارگزار به خريدار ميزان زيان را اعلام كرده و از او مي خواهد تا مابه التفاوت را پرداخت كند. براساس اين گزارش، دادوستدها در بورس كالا درقالب سه نوع قرارداد انجام مي شود. اولين نوع اين قراردادها، قرارداد نقدي است. اين قرارداد به درخواست فعالان و براساس قيمت هاي پيشنهادي تنظيم مي شود. قراردادهاي نوع دوم، قراردادهاي اختيار معامله -Option -است. اين قرارداد در واقع بيمه كالا در مقابل نوسان قيمت است كه باتوجه به درخواست متقاضيان در بورس و با در نظر گرفتن قيمت نقد بازار و قيمت مورد انتظار فعالان بازار در آينده تنظيم مي شود. مقدار حق بيمه پرداختي نيز باتوجه به عرضه و تقاضاي بازار تعيين مي شود. اين نوع قرارداد به دو دسته تقسيم مي شوند. قرارداد اختيار خريد كه متقاضي آن را در مقابل افزايش قيمت بيمه مي كند و به دارنده آن حق خريد كالا را در زمان سررسيد به قيمتي كه در سررسيد ذكر شده مي دهد. قرارداد اختيار فروش نيز متقاضي را در مقابل كاهش قيمت، بيمه مي كند و به دارنده آن حق فروش كالا را در زمان سررسيد براساس قرارداد ذكر شده مي دهد. نوع سوم اين قراردادها، قراردادهاي آتي - Futures-است. اين قراردادها باعث كارآيي توليد و توزيع مي شوند، به نحوي كه متقاضيان قراردادهاي آتي بايد به تعهدات خود در زمان سررسيد عمل كنند و يا اين كه از طريق راهكارهاي ارائه شده در بورس قرارداد خود را با طرف مقابل تسويه كنند. درچنين شرايطي توليدكنندگان مي توانند نسبت به تقاضا براي كالاي توليد شده و قيمت آن اطمينان حاصل كنند. اين قراردادها در اكثر موارد مبناي محاسبه قيمت كالا و الگوهاي تخمين قيمت قرار مي گيرند.