Hamshahri corpus document

DOC ID : H-801207-54255S2

Date of Document: 2002-02-26

دبير كل بورس تهران: ساختار بازار با راه اندازي بورس كالا اصلاح مي شود يكي از برنامه هاي بازار سرمايه در سال هاي اخير، گسترش موضوعي ف عاليت هاي اين بازار بوده اس ت. دراين زمينه، به طور مشخص راه اندازي و توسعه بورس كالا مورد نظر قرار گرفته است. سيداحمد ميرمطهري دبير كل سازمان بورس اوراق بهادار تهران با اعلام اين مطلب به خبرنگار ما گفت: دو كاركرد اصلي بورس كالا، يكي ايجاد مصونيت در برابر نوسانات آتي قيمت و ديگري ايجاد منابع مالي براي كشاورزان است. اين دو كاركرد در گستره متنوع كشورها در جهان به عنوان مزاياي راه اندازي بورس كالا مورد توجه قرار مي گيرد. وي در پاسخ به اين پرسش كه چرا در مقطع كنوني و در اقتصاد ايران راه اندازي بورس كالا ضروري است و اين اقدام چه پيامدهايي براي كل اقتصاد كشور دربر دارد، افزود: با اين كه در جهان بورس كالا قدمتي بيش از بورس اوراق بهادار دارد اما در ايران به جز در سال هاي اخير، طرح راه اندازي بورس كالا در كشور هيچگاه مطرح نشده بود. به عبارت ديگر، درزمينه توليد شاهد هستيم كه به هر حال انديشه استفاده از سازوكارها و فنون و فن آوري جديد توليد را همه پذيرفته ايم ولي درزمينه توزيع هنوز به مناسبات كهنه دلخوش كرده ايم و كمتر به ضرورت استفاده از شيوه هاي جديد توزيع و استفاده از مناسبات جديد مبتني بر بازار پي برده ايم. ميرمطهري گفت: براي حضور قدرتمند در بازار جهاني بايد سازوكارهاي اقتصاد جديد را پذيرفت. يكي از اين سازوكارها پذيرش استانداردهاي كالايي پذيرفته شده در بازارهاي جهاني است. بورس كالا جايگاهي است كه در آن عرضه كنندگان ناگزير از پذيرش اين استانداردها هستند. از اين رو، راه اندازي بورس كالا و ناگزيرشدن توليدكنندگان در استفاده از سازوكارهاي آن باعث مي شود كه توليدات بيشتر به سمت استانداردشدن حركت كند. وي ادامه داد: از طرف ديگر، حضور در بازار جهاني مستلزم آشنايي با ابزارهاي جديد مالي نيز مي شود. اكنون در بازارهاي جهان استفاده از ابزارهايي مانند قرارداد آتي، يا اختيارمعامله در مقياس گسترده اي رواج دارد. راه اندازي بورس كالا در ايران باعث مي شود كه فعالان بازار ما آشنايي دقيق تر با اين ابزارها پيدا كنند و بنابراين با سازوكارهاي اقتصادي جديد جهاني آشنا شوند و توان حضور در بازار جهاني را پيدا كنند. دبير كل بورس گفت: مقابله با بخش هاي زيرزميني و سايه اي اقتصاد از ديگر تاثيرات تاسيس بورس كالا است. از مسائل امروز اقتصاد ايران كه نابه هنجاري هاي متعددي در اقتصاد پديد آورده است، وجود بخش سايه اي بسيار گسترده در عرصه اقتصاد است. اين بخش از شمول محاسبات و دامنه اقتصاد رسمي خارج است و كليه برنامه ريزي ها و پيش بيني هاي اقتصادي را تحت الشعاع قرار داده و ناكارآمد مي سازد. حوزه استقرار اين بخش عمدتا بخش توزيع است. راه اندازي و عملكرد موفق بورس هاي كالا باعث مي شود كه از دامنه عمل اين بخش به شدت كاسته شود و فعالان اقتصاد غيررسمي ناگزير مي شوند كه قواعد بازي حضور در بورس را بپذيرند و شفاف عمل كنند. بر اين اساس، بورس كالا اقدامي در راستاي اصلاح ساختار بازار محسوب مي شود، ضمن اين كه وجود برخي انحصارها در شرايط كنوني به مجموعه رفتارهايي منجر شده است كه در صورت تشكيل بورس كالا قابل توجيه نخواهد بود. راه اندازي بورس كالا، في نفسه با وجود انحصار در بازار مغاير است و باعث حذف انحصارها از عرصه اقتصاد مي شود. حذف انحصار و رقابتي كردن بازارها نيز به نوبه خود چنان كه همه اذعان دارند، زمينه ساز افزايش كارآيي و بهبود بهره وري خواهد بود. وي افزود: اقتصاد ايران اقتصادي در حال توسعه و درحال گذار است. در اين اقتصاد به تدريج مناسبات بازار جايگزين مناسبات سنتي توليد مي شود. در چنين حالتي و در وضعيت گذار كه اقتصاد ايران اكنون در آن قرار دارد راه اندازي بورس هاي كالا از ابزارهايي است كه اين تحول اقتصادي را تسريع مي كند و به گسترش مناسبات بازار در اقتصاد شتاب مي دهد. اما راه اندازي بورس كالا ظرايفي دارد كه در صورت عدم توجه به آن بعيد به نظر مي رسد كه بتواند موفق باشد. يكي از مهمترين اين ظرايف ايجاد بستر قانوني مناسب براي فعاليت اين بازار نوپاست. بورس كالاي كشاورزي مانند هر بورس كالايي ديگر يك نهاد مالي است و بنابراين مقام ناظر و تنظيم كننده آن نيز بايد يك نهاد مالي باشد. بنابراين، پيشنهادهايي كه از سوي برخي گروه ها ارائه شده، در اين زمينه كه بورس هاي كالايي اعم از فلزات يا كشاورزي بايد از سوي نهادهاي غيرمالي اداره شود، صحيح به نظر نمي رسد.