Hamshahri corpus document

DOC ID : H-801203-54218S6

Date of Document: 2002-02-22

گزارش ديپلماتيك حامدكرزاي ولاديمير پوتين پازل روابط خارجي ماهان بامداد دستگاه ديپلماسي ايران طي يك ماه اخير، شاهد جزر و مدهاي بسياري شده است. يك باره و در شرايطي كه پس از جنگ افغانستان به نظر مي رسيد از ارتفاع ديوار بي اعتمادي ميان ايران و ايالات متحده كاسته شده و ايران با اقداماتي، نظير اجازه فرود اضطراري به هواپيماهاي آمريكايي در خاك ايران خواهان نشان دادن حسن نيت خود به آمريكا است، جورج دبليو بوش ايران را يكي از مولفه هاي محورشرارت خواند. هر چند كه اندك مدتي پس از آن در سفر بوش به ژاپن شنيده ها حكايت از خواست آمريكا مبني بر واسطه شدن توكيو، ميان تهران و واشنگتن آن مي كرد طور كه شواهد نشان مي دهد دستگاه حكومتي آمريكا در پي دانستن اين موضوع است كه سياست خارجي ايران را چه نهادها و افرادي تبيين مي كنند و پيش مي برند. كمال خرازي در پي اين تحولات نه چندان دلخوش كننده يك هفته پس از سقوط هواپيماي توپولف در صبح سه شنبه اي كه عازم مسكو بود در يك كنفرانس خبري اعلام كرد كه رهبر معظم انقلاب، رئيس جمهور و وزارت خارجه مسير ديپلماسي بين المللي جمهوري اسلامي ايران را تعيين مي كنند. وزير امورخارجه اين سخنان را در شرايطي به زبان مي راند كه وزيردفاع تهديد يكي از مقامات نظامي به آتش زدن چاه هاي نفت منطقه را تكذيب كرده بود. صحبت آن فرمانده هشدار سال پيش وزيرخارجه را به ياد مي آورد كه گفته بود وزارت خارجه تنها تصميم گيرنده مسير ديپلماسي خارجي ايران نيست. به هر حال قرار بودخرازي عصر آن روز پس از ديدار با معاون وزير خارجه تركيه براي دومين بار عازم مسكو شود. در شرايطي كه خبرنگاران و روزنامه نگاران ايراني منتظر مخابره شدن نتايج ديدارها و مذاكرات خرازي با مقامات كرملين و دوما بودند خبري چند سطري روي اكثر تلكس هاي معتبر جهان منتشر شد. سفر خرازي به مسكو لغو شد. آن چه مقامات ايراني دليل تعويق اين سفر اعلام كردند وجود برخي ناهماهنگي ها در اين سفر بود. سفري كه به خاطر همزماني آن با اوج گيري تنش ميان تهران و واشنگتن و همچنين تلاش براي مطمئن كردن تهران به ادامه همكاري روسيه در نيروگاه اتمي بوشهر هم ارزيابي مي شد. ظاهرا قرار بود كه در سفر كمال خرازي به روسيه وي ديداري در اتاق پرآينه كاخ كرملين با پوتين انجام دهد اما در آخرين لحظات اعلام شده بود كه دفتر رئيس جمهوري روسيه چنين قرار ملاقاتي را تعيين نكرده است. برخي از روزنامه نگاران معتقدند كه لغو اين سفر با محافظه كاري مسكو در قبال صحبت هاي اخير جورج بوش بي ارتباط نبوده است و كرملين نشينان كه در پس صورت هاي خندان شان رفتاري ديگر دارند در اين شرايط ترجيح مي دهد كفه ترازو را به نفع هيچ يك از دو كشور سنگين نكنند. شايد لغو اين سفر با اتفاقي كه هفته آينده نيز خواهد افتاد بي تاثير نباشد. جمهوري اسلامي ايران يكشنبه در پنجمين روز اسفند ماه ميزبان ميهماني از افغانستان است كه نه براي اقامت طولاني مدت در سعدآباد به تهران مي آيد و نه در گروه مخالفان افغان جاي مي گيرد. حامد كرزاي رئيس دولت موقت كه هنوز صد روز هم از رياست او بر زمين سوخته اما طمع برانگيز افغانستان نمي گذرد، و پس از ديدار از اكثر كشورهاي مهم منطقه عازم تهران مي شود. منابع ديپلماتيك كابل و واشنگتن حدود يك ماه پيش اعلام كرده بودند كه كرزاي با پيام جورج بوش به تهران خواهد آمد. از طرف ديگر نبايد از ياد برد كه مسكو و تهران نيز در افغانستان در حال رقابت هستند كه يكي از اهداف عمده اين رقابت كسب سهم بيشتر از اكتشاف و استخراج معادن و گاز افغانستان است. شايد بهتر باشد پس از مذاكره با كرزاي رايزني تهران و مسكو صورت بگيرد. به نظر مي رسد قطعه پازل ديپلماسي ايران در روزهاي آخرين سال 80 در كنار يكديگر قرار گيرند تا تصوير شفاف تري از روابط خارجي ايران به دست آيد. بايد باز هم منتظر ماند و ديد سرانجام از كنار هم چيدن قطعات اين پازل چه تصويري شكل مي گيرد.