Hamshahri corpus document

DOC ID : H-801203-54215S5

Date of Document: 2002-02-22

پرها راز مهاجرت پرندگان را فاش مي كنند ترجمه: حسين يوسفي زيست شناسان با استفاده از سرنخ هاي شيميايي به دست آمده از پر، مسيرهاي مهاجرت پرندگان آوازخوان كوچك را شناسايي كردند; مهاجرتي كه در سرتاسر نيمكره غربي انجام مي شود. يافته هاي اخير به دست اندركاران حفاظت و نيز نگهداري مناطق حياتي جهت بقاي سسك هاي مهاجر كه اخيرا با جنگل زدايي و ساير تغييرات زيستگاهي تهديد شده اند، كمك شاياني كرده است. مطالعات انجام گرفته بر روي مكان هاي توليدمثلي تابستاني سسك آبي گلوسياه در شرق آمريكاي شمالي و محل اقامت زمستاني آنها در هزاران مايل دورتر در كارائيب كمك فراواني به شناسايي محل هايي كه اين پرندگان مهاجر در آنجا بيشتر آسيبپذير هستند، كرده است. سسك آبي گلوسياه متعلق به پرندگان آوازخوان مهاجر گرمسيري است كه جمعيت بسياري از اين پرندگان در سال هاي اخير كاهش چشمگيري داشته است و به اين دليل محققاني از دانشگاه هاي مختلف و موزه تاريخ طبيعي آمريكا، كربن و ئيدروژن پرهاي سسك آبي گلوسياه را مورد آزمايش هاي دقيق قرار دادند. به گفته پروفسور چيمبرلاين استاد دانشگاه استانفورد علاوه بر اين پرنده، تعداد زيادي از گونه هاي مهاجر كه در ايالات متحده و كانادا توليد مثل مي كنند در خطر بوده و رو به كاهش او هستند مي افزايد اين كاهش ناشي از مسائلي است كه در محل هاي توليدمثلي اين پرندگان در شمال يا زيستگاه زمستاني آنها در كارائيب وجود دارد. آمريكاي مركزي كه نقش ميزبان بيشتر از يك سوم همه پرندگان مهاجر آمريكاي شمالي را ايفا مي كند از سال 1990 تا 1993 در /2 3حدود ميليون جريب از پوشش جنگلي آن از بين رفته است. هائيتي و ديگر جزاير كارائيب نيز در معرض جنگل زدايي وسيعي قرار داشته اند. دست اندركاران حفاظت اعلام كردند كه اين عامل تا حدودي مسئول كاهش جمعيت پرندگان در آپالاچيا و ديگر بخش هاي آمريكاي شمالي است. زيست شناسان معتقدند كه جهت موفقيت بيشتر در استراتژي هاي حفاظتي، بايد بدانند كه پرندگان زمستان كجا مي روند. مطالعات اخير اولين مطالعات همزمان بر روي زمستان گذراني جنوبي و فصل توليد مثلي شمالي جمعيت هاي پرندگان مهاجر بوده است. البته لازم به يادآوري است كه رديابي سسك آبي گلوسياه و ديگر پرندگان آوازخوان مهاجر در فصول مختلف بسيار دشوار است. داستين رابنشتين دانشجوي دكتراي اكولوژي دانشگاه كرنل مي گويد: زيست شناسان براي مدت 20 سال سسك ها را در آمريكا و كانادا علامت گذاري كردند ولي فقط يك پرنده علامت گذاري شده در كارائيب پيدا شد. او پرها را تجزيه كرده و مدل هاي آماري مورد استفاده مطالعاتش در زماني كه دانشجوي دوره كارشناسي در دارتموث بوده را بهبود بخشيده است. كوشش هاي قبلي جهت رديابي مهاجرت سسك ها كه با فرستنده هاي راديويي يا نمونه برداري هاي DNA صورت گرفته بود موفقيت آميز نبودند و اكنون در روشي نسبتا جديد ايزوتوپ هاي پايدار مورد اندازه گيري قرار گرفته اند تا پي ببرند كه گروه مشخصي از پرندگان توليدمثل كننده زمستان خود را كجا سپري مي كنند. آنها اميدوارند كه اين روش به درك اين نكته كمك كند كه چرا برخي جمعيت هاي پرندگان به تعداد زيادي كاهش مي يابند. در 1997 چيمبرلاين و همكارانش در استفاده از روش هاي اندازه گيري ايزوتوپ هاي كربن و ئيدروژن پرهاي پرندگان پيشگام بودند. اين تكنيك به دانشمندان اين امكان را خواهد داد تا در آزمايشگاه به شناسايي محل هاي توليد مثلي هر يك از سسك ها بپردازند. ايزوتوپ ها اتم هايي از عنصرهاي مشابه اند كه تعداد نوترون هاي آنها متفاوت است. در طبيعت فراوان ترين ايزوتوپ كربن كربن 12 است كه هسته آن از 6 پروتون و 6 نوترون ساخته شده است. درصد كمي از اتم هاي كربن نوترون هاي اضافي داشته و به عنوان كربن 13 شناخته مي شوند. ئيدروژن 1 كه ايزوتوپ معمول ئيدروژن است فقط يك پروتون داشته و نوترون ندارد اما فرم كمياب آن دوتريوم، هم پروتون و هم نوترون را داراست. از تجزيه ايزوتوپ هاي پايدار مي توان براي رديابي كل جمعيت يك پرنده بهره برد بدون آنكه جانور را زخمي كرد يا كشت. هنگامي كه چيمبرلاين و همكارانش پرهاي سسك هاي جمع آوري شده از نقاط مختلف آمريكا و كانادا را در سال مورد 1997 تجزيه قرار دارند پي بردند كه نسبت كربن 13 به كربن 12 و دوتريوم به ئيدروژن 1 در محل هاي توليدمثلي آنها به سمت شمال كاهش نشان مي دهد. براي مثال پرندگان آشيان گزيده در جئورجيا در پرهايشان تعداد كربن 13 و دوتريوم بيشتري از پرندگان انتاريوي كانادا، چندين صدمايل دورتر در شمال، دارا بودند. در بيشتر پرندگان پرها هر سال نو مي شوند (پرريزي سالانه دارند _ م ) و بنابراين وضعيت ايزوتوپيك آنها تحت تاثير غذا يا آبي كه در طي رشد پر مصرف مي كنند قرار دارد. در مطالعات اخير محققان پرهاي حدود 700 سسك آبي گلوسياه را جمع آوري كردند. نمونه هاي آمريكاي شمالي مربوط به 10 محل توليد مثل آنها از جئورجيا در جنوب تا ميشيگان در شمال غرب و نيوبرونسويك كانادا در شمال شرق است و پرهاي جمع آوري شده در كارائيب از 11 محل زمستان گذراني آنها در چهار جزيره پورتوريكو، جامائيكا، كوبا و هيسپانولا بودند. نتايج به دست آمده نشان مي داد كه نسبت ايزوتوپيك در پرهاي جمع آوري شده در كارائيب از پورتوريكو در شرق تا كوبا در غرب كاهش يافته است كه موكد اين نكته است كه بيشتر پرندگان بخش هاي شمالي محدوده هاي توليدمثلي ( كانادا، ميشيگان، نيويورك و نيوانگلند ) زمستان را در جزاير غربي كوبا و جامائيكا سپري كرده درحالي كه بيشتر پرندگان بخش هاي جنوبي محدوده هاي توليدمثلي (از كوه هاي آپالاچي، جئورجيا، تا ويرجينياي غربي ) زمستان خود را در جزاير شرقي تر هيسپانولا و پورتوريكو سپري مي كنند. پي بردن به الگوهاي مهاجرتي همانند اين نمونه كاربردهاي بسيار مهمي در حفاظت پرندگان آوازخوان و ديگر گونه هاي مهاجر دارا است. بررسي اطلاعات توليد مثلي پرندگان از 30 سال گذشته نشان دهنده كاهش فراوان سسك آبي گلو سياه در مناطق توليدمثلي آن به خصوص مناطق جنوبي (ويرجينيا و جئورجيا ) است و تغييرات بسيار كم و يا حتي افزايش در فراواني آنها در بيشتر مناطق شمالي توليدمثلي آنها ديده مي شود. بنابراين مشخص گرديد كه جنگل زدايي وسيع در جزيره هيسپانولاي هائيتي سبب كاهش جمعيت اين پرندگان در جنوب آپالاچي جئورجيا بوده است. اين مطالعات نشان دادند كه دست اندركاران حفاظت پرندگان در ايالات متحده بايد تلاش هاي حفاظتي خود را به نقاط جنوبي تر معطوف كنند. براي اولين بار مداركي به دست آمد كه نشان داد براي حفظ جمعيت هاي توليدمثلي يك پرنده در جايي در شمال بايد از كاهش زيستگاه در جنوب جلوگيري كرد و به اين جهت بايد استراتژي هاي حفاظت بين المللي به جاي حفاظت منطقه اي در سرلوحه برنامه هاي حفاظتي قرار گيرد.