Hamshahri corpus document

DOC ID : H-801203-54215S4

Date of Document: 2002-02-22

كنترل بيولوژيك ممكن است خطرناك باشد چندي پيش كشاورزان منطقه هاوايي، از وجود نوعي حشره ويژه در مزارع شان خبر دادند كه با كنترل علف هاي هرز و آفات، نوعي مبارزه بيولوژيك (بيوكنترل ) را براي آن ها به دنبال داشته است. بنابراين گزارش عده اي از دانشمندان براي مشاهده آن چه كه اتفاق افتاده به هاوايي رفتند، اما به مرور زمان متوجه شدند كه حشرات غيربومي وارداتي با شروع فصل برداشت محصول، مزارع را ترك مي كنند و در اكوسيستم هايي دورتر از زمين هاي كشاورزي ساكن مي شوند. بيش از يك قرن پيش، كشاورزان هاوايي اقدام به وارد نمودن زنبورهاي پارازيت ( انگلي ) از مبدا چين و تگزاس به هاوايي براي شكار بيد و پروانه هايي كه موجب نابودي زمين هاي نيشكر مي شدند، كردند. اين زنبورها در مدت زمان كمي، دامنه نفوذ خودشان را به جنگل هاي باتلاقي در كائوآي گسترش دادند، در حالي كه اين جنگل ها چندين مايل از مقصد اصلي كه در آن جا پخش شده بودند، فاصله داشتند و متاسفانه اين زنبورها توانستند در اين جنگل همانند يك گونه غالب عرض اندام كنند. جين مموت - بوم شناس دانشگاه بريستول در انگلستان - كه گزارشش در 17 اگوست در مجله ساينس به چاپ رسيد مي گويد: مزرعه داران بايد قبل از معرفي گونه هاي غيربومي براي مبارزه بيولوژيك با آفات - به جاي استفاده از آفت كش ها - خطر آلودگي بيش از حد محيط به اين گونه هاي غير بومي را مدنظر قراردهند. او مي گويد: تنها آفت كش ها نيستند كه براي محيط زيست پرخطرند، بلكه استفاده نابجا از بعضي جانداران به منظور كنترل بيولوژيك به عنوان مبارزه با آفات نيز مي تواند براي محيطزيست مخاطراتي را به دنبال داشته باشد و ما بايد با آگاهي تمام فقط از گونه هايي استفاده كنيم كه صددرصد بي خطر هستند. به منظور كنترل علف هاي هرز، لارو حشرات و حتي بعضي از بيماري هاي گياهي، بسياري از كارشناسان كشاورزي و جنگلداري و حافظان محيطزيست درصدد معرفي گونه هاي غير بومي و سازگار با محيط زيست به جاي مصرف آفت كش ها و حشره كش هاي شيميايي هستند. به همين منظور، استفاده از زنبورهاي پارازيت (انگل )، براي كشتن پروانه ها و حشرات آفت ديگر مرسوم شده است. اين زنبورها با تخم گذاري در داخل بدن حشرات آفت قادرند قبل از اين كه لارو حشره مراحل دگرديسي را آغاز كند باعث مرگ آن شوند; به اين ترتيب، كه لارو زنبور براي رشد تغذيه خود از لارو حشره آفت به عنوان ماده مغزي استفاده مي كند. استفاده وسيع از اين نوع كنترل كننده هاي بيولوژيكي جنجال برانگيز نيز بوده است و بعضي از دانشمندان ثابت كرده اند كه اين گونه هاي معرفي شده بعضا مي تواند خطراتي به مراتب بيشتر از خطر آفات و علف هاي هرز در اكوسيستم مورد نظر داشته باشند. لاري هنمن به عنوان يك محقق به اتفاق همكارش جين مموت - در دانشگاه بريستول _ معتقدند كه آفت كش هاي شيميايي در محيط زيست دست كم به عنوان يك ماده پايدار مطرح نيستند، در حالي كه ارگانيسم هاي بيولوژيكي پايدار هستند. محققان در باتلاق آلاكاي در كائوآي به بررسي پرداختند تا ببينند آيا مي توان موردي از 122 گونه معرفي شده طي قرن گذشته به عنوان كنترل كننده بيولوژيك در هاوايي را باتلاق ها يافت به دليل سردي و رطوبت بيشتر و بزرگ تر بودن به نسبت زمين هاي پست كشاورزي، اكوسيستم هاي بهتري براي رشد اين گونه ها محسوب مي شوند و همين بزرگ تر بودن و مرطوب بودن باتلاق ها از آن ها اكوسيستم منحصر به فردي را ساخته است. مموت و هنمن با ساخت تله هاي غذايي از گياهان، پروانه ها و زنبورهاي هاوايي موفق شدند از حشراتي كه براي خوردن آن ها مي آيند، عكس هايي تهيه كنند. اين محققان در باتلاق - كه بيشتر از 32 پا معادل 10 متر در سال بارندگي دارد - موفق به جمع آوري 2112 لارو بيد شدند و سپس 52 نوع مختلف از گياهاني را كه اين حشرات از آن ها تغذيه مي كنند معرفي كردند. مموت و هنمن در آزمايشگاه مركز تحقيقات كشاورزي در كائوآي، لارو حشرات را پرورش دادند و تا زمان بيرون آمدن زنبورها از بدن لارو اين حشرات، آن را زيرنظر گرفتند. البته تنها در حدود 20 درصد لاروهاي موجود داراي تخم زنبور بودند. در اين شرايط 83 درصد از زنبورهايي كه تخم گذاري كرده بودند به عنوان عوامل كنترل بيولوژيك معرفي شده بودند و 14 درصد از گونه هاي زنبورها به طور تصادفي طي سال هاي متمادي به جزاير معرفي شدند كه تنها 3 درصد از زنبورها، بومي منطقه هاوايي بودند. پائولين سيرت - كارشناس بيوكنترل در نيوزلند - در مقاله اخير خود كه در مجله ساينس منتشر شده، مي گويد: بسياري از بوم شناسان و مديران منابع طبيعي نگران اند كه مبادا گسترش بي رويه گونه هاي غير بومي به ساير اكوسيستم ها نيز كشيده شود. اطلاعات به دست آمده حاكي ازآن است كه عوامل بيولوژيكي مبارزه با آفات يا بيوكنترل ها مي توانند در اكوسيستم هايي كه بسيار دورتر از مقصد اصلي گونه هاي معرفي شده هستند، نقش غالب ايفا كنند. خوشبختانه امروزه دانشمندان و مديران منابع طبيعي در اين خصوص، دانش بيشتري كسب كرده اند و در مورد حشرات معرفي شده به عنوان عوامل مبارزه بيولوژيكي خيلي محتاطانه تر عمل مي كنند. درك اين نكته كه يافتن روش هاي بيوكنترل بدون تاثيرات مخرب زيست محيطي چندان هم ساده نيست براي مردم تا حدي غيرقابل درك است، اما لازم است كه قبل از هر عملي، آن گونه به طور مجزا و اختصاصي مورد مطالعه قرار گيرد و تمامي پيامدهاي ورود آن به يك منطقه در نظر گرفته شود.