Hamshahri corpus document

DOC ID : H-801202-54199S1

Date of Document: 2002-02-21

داوري ها چندان منصفانه نبود! فيلمسازان و صاحبنظران از داوري فيلم هاي جشنواره مي گويند اشاره: بيستمين جشنواره فيلم فجر قرار بود امسال به مناسبت بيست سالگي، بهتر و متفاوت تر از هميشه برگزار شود. اين را مديران و مسئولان جديد جشنواره، از مدت ها قبل وعده داده بودند، اما در طول برپايي جشنواره، نه تنها هيچ يك از وعده ها عملي نشد كه حتي مي توان گفت، اين دوره از هر لحاظ، به خصوص در زمينه برنامه ريزي و شيوه برگزاري ضعيف ترين و نابسامان ترين دوره هاي جشنواره بود. اجراي آشفته و آزاردهنده مراسم افتتاحيه، فقدان شوروشوق سال هاي گذشته، عدم استقبال مخاطبان، خالي ماندن اغلب سالن ها هنگام نمايش فيلم هاي تكراري موجود در شبكه ويدويي و بخش هاي هميشه زايد و جدول پركن جشنواره، توزيع نامناسب كارت ها به خصوص در مراسم اختتاميه و مهم تر از همه داوري و اهداي جوايز از مسايلي بود كه هنوز هم در محافل هنري بحث برانگيز است. دادن جايزه بهترين بازيگر زن به يك نوجوان نابازيگر، ناديده گرفتن آراي مردمي و بي اعتنايي به نظرخواهي از مخاطبان اصلي جشنواره، اهداي سيمرغ به فيلمي كه تنها در يك مورد نامزد بود و ندادن حتي يك جايزه به فيلمي كه در 10 زمينه نامزد جايزه بهترين ها و دريافت 10 سيمرغ جشنواره بود و... از ضعف هاي اين دوره جشنواره بود. كوتاه بودن بيانيه داوران اگر چه تنها امتياز اين دوره جشنواره بود اما لحن نه چندان جدي داوران و به كاربردن عباراتي مثل اين به آن در... غرولند، نابرندگان مخلص، شما هستيم و گردن مان از مو هم نازك تر نشان مي داد كه داوران، كار خود يا جشنواره را چندان هم جدي نگرفته اند. ببينيم ديگران درباره داوران و جشنواره امسال چه نظري دارند. علي شيدفر زاون قوكاسيان منتقد قديمي سينما در اعتراض به آراي هيات داوران بيستمين جشنواره فيلم فجر گفت: من براي هيات داوران متاسفم. آنها اگر تحت تاثير هر نيرويي نيز قرار گرفته باشند كار اشتباهي انجام داده اند; چون اين داوري به نام آنان ثبت خواهد شد. وي افزود: چند سال پيش كه به هنرپيشه زن فيلمي به كارگرداني فرهاد مهرانفر كه غيرحرفه اي بود جايزه دادند، ما در همان زمان به اين جايزه اعتراض سال داشتيم پيش نيز به بازيگر غير حرفه اي باران جايزه دادند، بازهم اعتراض كرديم. امسال نيز باز به يك بازيگر غير حرفه اي جايزه دادند. جمشيد مشايخي امسال با حضور در دو فيلم از تقوايي و فرمان آرا، حضور درخشاني داشت. مشايخي در فيلم آقاي تقوايي نگاهي دارد كه به تمام بازيهايش مي ارزد. او زماني كه از ماشين پياده مي شود نگاهي كه مي كند خود تقوايي شيفته اين نگاه مي شود. قوكاسيان با طرح اين سوال كه آيا ارج گذاري به فيلم جبلي در همين حد؟ است آيا فيلم جبلي نمي تواند راهگشاي سينماي ما؟ باشد ادامه داد: فيلم من، ترانه پانزده سال دارم فيلم خوبي است ولي آيا نبايد فيلمهايي را كه جرقه اي ايجاد مي كنند و راه جديدي را نشان مي دهند در جشنواره كشف؟ كنيم چرا كه جشنواره محل كشف است. وي افزود: هديه تهراني يا مجاز است فيلم بازي كند يا مجاز نيست. اگر مجاز است پس چرا به او جايزه؟ نمي دهند همين كار را سالها با نيكي كريمي انجام دادند و آنها رفتند در آن سوي مرزها جايزه گرفتند. البته من نمي گويم كار فلان كارگردان بد است. ولي ناگهان شيفته يك فيلم شدن و همه جوايز را به يك فيلم دادن درست نيست. ارتفاع پست از فيلم هايي است كه نسبت به آن كمال بي انصافي شده است. سيروس الوند مي گويد: توقعي كه از داوري امسال داشتيم، برخورد بهتري بود، اما اين داوري نسبت به تمام داوري هاي سال هاي گذشته، مساله دارتر و از همان ابتدا كانديدهاي اعلام شده، پرسش برانگيز بود. كارگردان فيلم مزاحم كه در بخش مسابقه ايران جشنواره بيستم شركت داشت، افزود: خيلي ها ناديده گرفته شدند و بعضي فيلم ها بيش از لياقتشان كانديد شدند و تعدادي از هنرمندان اصلا ديده نشدند. در فيلم مزاحم خيلي ها متفق القول بودند كه بازي امين حيايي يا خسروشكيبايي شانس كانديد شدن را دارد. سيروس الوند با تاكيد براين كه كسي را براي سه پلان بازي معمولي كانديد كردند، افزود: بازي بهناز جعفري قابل مقايسه با بازي ثريا قاسمي در فيلم شام آخر نيست. وي از مطرح شدن فيلم من، ترانه، پانزده سال دارم ابراز خوشحالي كرد و گفت: ولي اين فيلم چيزي كه نداشت چهره پردازي بود; به هرحال داوران بيشتر مي خواستند غافلگير كنند و به نظر من بالاي 10 مورد از 20 مورد غيرتخصصي عمل كردند. به نظر من رفيق بازي مهمترين عامل در هيات داوري بود تا كارشناسي. رهبر قنبري، كارگردان پرنده باز كوچك كه در بيستمين جشنواره فيلم فجر حضور داشت مي گويد: راي داوران عادلانه بود هرچند فرصت ديدن همه آثار را نداشتم، ولي به طور حتم آثاري كه جايزه گرفتند و بزرگان سينما آن ها را ديده بودند در سايه نحوه قضاوت درست و صحيح بوده است. قنبري افزود: از مردمي كه اين گونه از جشنواره استقبال كردند بايد تقدير و تشكر كرد، هرچند كه همه تلاش كردند ضعف ها نباشد، منتهي ضعف هايي است كه نمي شود انگشت روي آن گذاشت، ولي همين كه اين جشنواره تداوم دارد، روند آن بسيار خوب و مطلوب است. اصغر هاشمي، كارگردان فيلم نگين معتقد است: چند سالي است كه داوري به دست اندركاران سينما محول شده و اين مي تواند هم حسن داشته باشد و هم عيب، چون من معتقدم يك هنرمند دليلي ندارد كه حتما متخصص امور هنري باشد. وي با تاكيد براين كه داوري به شناخت و اطلاعات وسيع و كلاسيك احتياج دارد، افزود: خيلي هنرمندان ما اين اطلاعات را ندارند، ولي به خاطر اين كه نفس كار، خلاقيت است نه دانش و تحصيلات، ما به عنوان هنرمند از آنها ياد مي كنيم. اصغر هاشمي گفت: نتيجه خوبي نخواهيم گرفت از اين كه صرفا بخواهيم هنرمندها را به قضاوت بكشانيم، من فكر مي كنم براي داوري و قضاوت بايد افراد متخصص و هنرشناس وارد عرصه داوري شوند. من اطمينان دارم اگر 7 تن ديگر به عنوان داور انتخاب مي شدند، فيلم هاي ديگري را انتخاب مي كردند و سعي داوران اين بود كه آن چه را كه باور داشتند، بيان كنند. من هيچ تفكر ديگري را نسبت به اين قضيه نمي بينم. نوشابه اميري سردبير گزارش فيلم درباره راي هيات داوران جشنواره فيلم فجر گفت: داوران جشنواره بيستم از ميان فيلمسازان، منتقدان خوب و اهالي حرفه اي سينما هستند كه من در برخي موارد با آنها موافق نيستم و معتقدم بايد به افراد ديگري نيز جايزه تعلق منتهي مي گرفت افراد ديگري هم وجود دارند كه غير از من فكر مي كنند، در اين باره هر فردي موقعي مي تواند نظر دهد كه خود داور باشد. ولي اگر من داور جشنواره بودم جوايز زيادي به ارتفاع پست مي دادم. اگرچه انتظار اين بود كه ارتفاع پست جوايز زيادي دريافت كند، ولي بايد اين حق را براي هيات داوران قائل شد كه با صلاحديد خود راي دهند. كما اينكه براي مخاطب محوري نيز فكر نمي كنم منظور معاونت سينمايي فقط مهم بودن مخاطب باشد. اميري درباره خطدهي قضاوتهاي جشنواره بيستم فجر به فستيوالهاي آتي گفت: داوريهاي هر دوره تاثيراتي را بر جشنواره ها و آثار توليد شده به جاي مي گذارد ولي تجربه نشان داده اين امر چندان مهم هر نيست چند فيلمهاي رسول صدرعاملي و فرمان آرا استحقاق جايزه را داشتند ولي معلوم نيست كه فيلمسازان ما ترانه 16 ساله يا خانه اي روي هوا را توليد كنند! اين امر به مجموعه شرايط كلي در عرصه فرهنگ باز مي گردد تا مشخص شود كه به چه امري بها داده و چه ميداني را براي انواع تفكرات باز لذا مي كنند اين فضاي عمومي جامعه است كه به سينما خط مي دهد نه جشنواره. ابوالحسن داودي كارگردان فيلم نان، عشق، موتور هزار درباره داوري فيلم ها گفت: من با تركيبي كه از هيات داوران ديدم، خودم به هيچ عنوان در هيچ مرحله اي اميدوار نبودم كه صاحب رتبه و امتيازي باشم; چون به هر حال سابقه ذهني دوستان را نسبت به خودم مي دانستم; به خصوص در مواردي كه فكر مي كردند من در تصميم گيري به رفتن بعضي فيلم ها به اسكار سهيم بودم. بنابراين خودم مشكلم را از ابتدا با خودم حل كردم; اما تصور نمي كردم اين نوع داوري گريبان ساير عوامل فيلم را بگيرد. وي با تاكيد بر اين كه در هيات انتخاب بايد و نبايدهاي فرهنگي منطقي تر انجام شد، افزود: در شرايطي كه بحران براي سينماي ما به وجود آمده، هيات انتخاب حمايت نسبي از سينماي ميانه -كه با احترام به مخاطب و دوري از ابتذال و در عين حال نگاه درست به گيشه بتواند بدنه سينماي ايران را سرپا نگه دارد - داشت، اما متاسفانه ديديم كه با ذهنيتي كه در بعضي داورها وجود داشت، اين داوري شكل معكوس پيدا كرد. ابوالحسن داودي بيانيه هيات داوران را نشان پشيماني آنها دانست و گفت: در اين بيانيه به خوبي مشخص بود، وقتي در آن صحبت از اين مي شود كه بعضي فيلم ها با نسبت 2 به 1 5 و به 6 انتخاب شدند نشان از فضاي حاكم بر جلسه است. وي افزود: من فكر مي كنم داورها بايد نسبت به بحث هاي برانگيخته شده، جوابگو باشند. كارگردان فيلم نان، عشق، موتور هزار، گفت: از مسئولين بولتن جشنواره گلايه دارم كه يك سوالي كه از من پرسيدند اما چاپ نكردند، از جمله اين كه پرسيدند: اگر سيمرغ گرفتيد با آن چه كار؟ مي كنيد و من گفتم در انباري مي گذارم; چون تعداد ديگري كه گرفتم به دليل اين كه خراب نشوند در انبار نگه مي دارم. وي از انتخاب فيلم خانه اي روي آب به عنوان فيلم مشخص و برجسته انتقاد كرد وگفت: فيلم ارتفاع پست يك سروگردن بالاتر از فيلم هاي ديگر جشنواره بود و به نظر مي آيد كه در آراي داوران مقداري فراموشي عمدي وجود داشت; مثلا طراحي صحنه اي كه در فيلم ارتفاع پست وجود داشت، حتي كانديد نشد و من با توجه به صحبتي كه با تهيه كننده اين فيلم داشتم ايشان گفتند احتمالا هيات داوران تصور كردند اين فيلم واقعا در يك هواپيما مي گذرد و متوجه نشدند كه تمام اين صحنه ها در يك دكور ساخته شده است. حبيبالله كاسه ساز تهيه كننده مي گويد: با شنيدن اسامي كانديداها و اهداي جوايز نسبت به داوري امسال جشنواره فيلم فجر حيرت زده شدم. او كه تهيه كنندگي سه فيلم بخش مسابقه سينماي ايران را بر عهده داشت، افزود: عليرغم احترامي كه براي هيات داوران قائلم، معتقدم آنها بعضي موارد را نديده و يا اگر ديده، چندان توجهي به آن نداشته اند. وي ادامه داد: همه ساله اين امر وجود داشته و شرايطي ايجاب مي كنند كه برخي از آثار جايزه گرفته و تعدادي نيز باز مي مانند، منتهي جاي تعجب داشت كه يكي ازهمين فيلم ها عليرغم عدم جلوه هاي ويژه، كانديداي جلوه هاي ويژه بود. اين امر در مورد طراحي صحنه، نيز قابل مشاهده بود و اميدواريم كه سال آينده هيات داوران جهت ارايه نظر با دقت بيشتري فيلم ها را ببينند.