Hamshahri corpus document

DOC ID : H-801129-54158S1

Date of Document: 2002-02-18

فشرده اي از يافته هاي يك پژوهش نگرش شهروندان به توريسم از توهم تا واقعيت ناآشنايي با فرهنگ، اعتقادات و باورهاي جهانگردان موجب مي شود تا افراد نسبت به ايجاد تماس با آنان هراس داشته و از نگرش هاي منفي برخوردار باشند پنج صنعت نفت، موادمخدر، اسلحه، اتومبيل و توريسم سودآورترين و برترين صنايع عصر حاضر شناخته شده اند. ايران از سال ها پيش در صنعت نفت پيشتاز بوده است، اما تحولاتي همچون تحولات سياسي، اقتصادي، جست وجو براي منابع جديد و جانشين، زوال پذيري منابع، افزايش هزينه هاي كشف و استخراج از يك سو و كاهش و نوسان قيمت ها، نگراني ها درباره احاطه اين صنعت بر اقتصاد ايران را برانگيخته است. احاطه بر بازار جهاني سه صنعت بعدي يعني موادمخدر، اسلحه و اتومبيل نيز براي كشور ما امري ناشدني است. از اين رو ناگزير از روي آوردن به سوي آخرين صنعت يعني توريسم هستيم، صنعتي كه از سوي دانشمندان و صاحبنظران به صادرات پنهان و صنعت بدون دود شهرت يافته است. ويژگي هاي منحصر به فردتاريخي، فرهنگي، اجتماعي و... كشور ما پشتوانه ارزشمندي براي ورود به بازار رقابت در اين زمينه است. بررسي اجمالي آمارها و فعاليت ها بيانگر آن است كه از چند سال پيش به اين طرف دست اندركاران، گسترش صنعت توريسم و تلاش براي افزايش سهم ايران از درآمدهاي حاصل از اين صنعت را در سرلوحه برنامه ها قرار داده اند. توجه به اين امر در برنامه پنج ساله دوم توسعه در دو بخش دولتي و خصوصي با اختصاص بيليون ها ريال بودجه، ارائه سوبسيد به سرمايه گذاران و.. كاملا مشهود مي باشد. اما اين تمهيدات فقط بخشي از فراهم آوري زمينه هاي لازم مي باشد، زيرا صنعت توريسم به لحاظ سروكار داشتن با انسان ها داراي ماهيتي چند متغيري است. متغيرهاي شناخته شده و ناشناخته فراواني وجود دارند كه در بسياري از محيطهاي فرهنگي -اجتماعي حض - - - - -ور داشته و س ---- ياست گذاري ها و برنامه ريزي ها را با مشكلات جدي روبه رو مي سازند. بر اين اساس ضروري است تا ضمن افزايش تعداد هتل ها و مهمانسراها، آموزش تمامي كاركنان دست اندركار صنعت توريسم، حذف يا كاهش ماليات سرمايه گذاران در اين زمينه و.. بستر، فرهنگي -اجتماعي مناسب نيز فراهم گردد. ازجمله مسائل فرهنگي -اجتماعي كه مي تواند برنامه ريزي ها و سياست گذاري ها در امر توريسم را با موفقيت يا شكست روبه رو سازد، نگرش مردم نسبت به اين پديده مي باشد. نگرش سنجي به منظور تبيين و پيش بيني و كنترل رفتار افراد، از بررسي هاي بسيار متداول در امور سياسي، اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي و آموزشي به شمار مي رود. نگرش ها در روان شناسي اجتماعي از چنان جايگاهي برخوردار هستند كه برخي از نويسندگان موضوع اصلي روان شناسي اجتماعي را مطالعه نگرش ها نگرش ها مي دانند كه به طور كلي از عناصر عاطفي، رفتاري و شناختي يا به عبارتي الگوي ABC تركيب يافته اند، نظام هاي حاكم، بر رفتار انسان ها هستند. از طريق بررسي و سنجش نگرش افراد نسبت به موضوعي مي توان نحوه اقدام آنها را در رابطه با آن موضوع پيش بيني كرد. در اين يادداشت تلاش شده تا نقش نگرش مردم در صنعت توريسم و عوامل موثر در شكل گيري و تغيير آن مورد بررسي قرار گيرد. باشد تا با فراهم نمودن زمينه انجام پژوهش هاي گسترده و آگاهي از نگرش مردم ايران نسبت به توريست ها (ايرانگردان و جهانگردان ) و توريسم، بستر مناسب و مطلوب براي گسترش اين صنعت در استان بيش از پيش فراهم گردد. براي بررسي نگرش مردم ايران به صنعت توريسم، استان همدان را به عنوان (مطالعه موردي ) انتخاب كرده ايم: استان همدان از نظر شمار جاذبه هاي تاريخي و فرهنگي در فهرست پنج استان توريستي اول كشور قرار مي گيرد. طبيعت اين استان نيز امكان قابل توجهي را براي توسعه اكوتوريسم عرضه مي كند. با اين وجود، نتايج يك تحقيق ميداني كه توسط نگارنده صورت گرفته، بيانگر عدم نگرش مثبت مردم اين استان به پديده توريسم است. يافته هاي اين تحقيق درباره دلايل نگرش منفي مردم همدان به توريسم موارد ذيل را بر مي تابند: - برخلاف استان هايي همچون خراسان و اصفهان كه از گذشته هاي دور به دليل ويژگي هاي خاص زيارتي، سياحتي، اقتصادي سياسي و... پذيراي تعداد بي شماري از جهانگردان و ايرانگردان بوده اند، استان همدان سوابق بسياري در اين زمينه ندارد. براين اساس مساله توريست ها و توريسم چندان با زندگي روزمره مردمان استان پيوند نخورده است و اين عدم پيوند موجبات عدم شناخت و آگاهي كافي و نهايتا ايجاد نگرش هاي منفي ياخنثي را فراهم مي آورد. - شرايط جغرافيايي و كمبود تسهيلات رفاهي و امكانات حمل ونقل، اين استان را كه تا همين اواخر در زمره استان هاي محروم كشور جاي داشت، از دسترس بسياري از توريست ها دور نگه مي دارد. اين مساله نيز در راستاي مساله پيشين به وجود نگرش هاي منفي دامن مي زند. - به دليل وجود جاذبه هايي كه اغلب در مركز استان جاي دارند (غار عليصدر، گنجنامه، آرامگاه بوعلي سينا و باباطاهر و... ) هر ساله تعدادي توريست از همدان بازديد مي كنند، اما ديگر جاذبه هاي موجود در ساير شهرهاي استان آنچنانكه شايد و بايد مورد شناسايي و توجه قرار نگرفته است. اين امر به وجود نگرش هاي منفي يا خنثي در شهرهاي خارج از مركز استان منجر مي شود. - پراكندگي زبان، گويش، قوميت و... در سطح استان از ديگر دلايلي است كه به عدم همبستگي اجتماعي منجر گرديده و امر توسعه در زمينه هاي گوناگون را با كندي يا شكست روبه رو مي س --برخورداري ازد از رويه هماهنگ و همسو در موارد مختلف - و از جمله توريسم - مستلزم همگرايي و افزايش وحدت فرهنگي - اجتماعي در استان است. - با وج --- - -ودي كه در س ----اليان اخير خيزش هاي قابل توجهي در زمينه آموزش در سطوح مختلف (سوادآموزي تا آموزش عالي ) صورت گرفته، با اين حال ميزان جمعيت باسواد و متخصص در سطح استان هنوز كم است. اين مساله به ايجاد و گسترش نگرش هاي منفي دامن مي زند. - فشارهاي اقتصادي موجود كه تامين نيازهاي اساسي اعضاي جامعه را با مشكل روبه رو مي سازد، موجب گرديده تا توريسم به عنوان مساله اي لوكس و تجملي، و توريست ها (ايرانگردان و جهانگردان ) به صورت افرادي سرمايه دار، مرفه و بي درد و عياش به نظر اين آيند امر به نگرش هاي منفي مي انجامد. - ناآشنايي با فرهنگ، اعتقادات و باورهاي توريست ها (جهانگردان ) موجب مي شود تا افراد نسبت به ايجاد تماس با آنان هراس داشته و از نگرش هاي منفي برخوردارشوند. - ميزان تبليغات انجام گرفته در زمينه توريسم بسيار اندك و از لحاظ محتوا و شيوه هاي اجرايي نارسا مي باشد، كه اين مساله نيز به عدم شناخت و آگاهي و در نتيجه به وجود نگرش هاي منفي دامن مي زند. راهكارهاي تغيير نگرش مردم قطعا پيش از انجام پژوهش هاي همه جانبه نمي توان نوع نگرش مردم استان همدان و پراكندگي آن را به درستي مشخص ساخت، با اين حال براساس مباني نظري موجود و با پيش فرض منفي يا دست كم خنثي بودن نگرش ها نسبت به توريسم و توريست ها در استان همدان، مي توان رهيافت هاي زير را ارائه نمود: - 1 ناآشنايي و بد آشنايي افراد زمينه هاي ايجاد نگرش منفي نسبت به امور و مسائل گوناگون را موجب مي گردد. از اين رو پيشنهاد مي گردد تا با انجام تبليغات (با استفاده از اصول مربوطه و شيوه هاي مناسب ) مردمان استان با پديده توريسم هرچه بيشتر آشنا گردند. به طور مشخص در اين زمينه پيشنهاد مي گردد تا: جاذبه هاي 11توريستي تمام شهرهاي استان از طريق تبليغات مناسب به ساكنان استان معرفي گردد. به 21 جاي به كارگيري واژه هاي بيگانه و نامانوس از واژه هاي متداول و سنت هاي معمول مانند: مهمان، مهماني، مهمان نوازي و... درتبليغات استفاده شود. ضرورت 31توسعه صنعت توريسم با توجه به موقعيت اقتصادي سياسي، فرهنگي، اجتماعي و.. كشور به انحاي گوناگون و به زبان ساده تشريح گردد. با 41آمارگيري از پراكندگي مليت و نژاد و... توريست هاي ( جهانگردان ) بازديدكننده اطلاعات مناسب به منظور آشنايي با فرهنگ و اعتقادات و آداب و رسوم آنان در قالب تبليغات مناسب به مردمان استان همدان ارائه شود. - 2 به طوري كه آمد آنچه كه تامين نيازهاي گوناگون افراد را تسريع ياتسهيل مي كند، در آنان نگرش مثبت به وجود مي آورد. در اين زمينه پيشنهاد مي شود تا نكات مثبت توسعه صنعت توريسم در استان به زبان ساده براي مردم تشريح شود. نكات مثبتي مانند: ايجاد و افزايش شغل، افزايش ميزان درآمد كل استان، ايجاد و تجهيز و گسترش تسهيلات رفاهي مانند فرودگاه، كه اين امر مي تواند به نوبه خود افراد متخصص را جذب نمايد. - 3 تاكيد بر ويژگي هاي مثبت ايراني - اسلامي مانند: مهمان نوازي و مهمان دوستي در قالب احاديث و روايات اسلامي، آداب و رسوم محلي، خصوصيات قومي و.. از طريق تبليغات مناسب. - 4 فراهم آوري زمينه هاي تماس اجتماعي بين توريست ها و مردمان طبقات مختلف استان در قالب بازديدهاي رسمي و غيررسمي. - 5 ضرورت توسعه صنعت توريسم و بازديد توريست ها ( جهانگردان ) به منظور خنثي سازي تبليغات سوء دشمنان و افزايش مودت و دوستي بين ملت ها به زبان ساده براي مردمان استان تشريح شود. - 6 اثرات مثبت توريسم و حضور توريست ها ( ايرانگردان ) در افزايش وحدت فرهنگي - اجتماعي و ايجاد همبستگي ملي به منظور پيشگيري از توطئه هاي تفرقه انگيز دشمنان در دامن زدن به تنش هاي قومي و... براي مردمان استان تشريح شود. - 7 در راستاي اهداف بند 6 شهروندان به بازديد از شهرهاي مختلف استان و كشور به منظور آشنايي با سرزمين پهناور ايران اسلامي تشويق شوند. كامران گنجي عضو هيات علمي دانشگاه آزاد - واحد ملاير