Hamshahri corpus document

DOC ID : H-801128-54135S1

Date of Document: 2002-02-17

نگران نباشيد; درصد 80 مشكل حل شدني است گزارشي درباره پديده لكنت زبان در كودكان و چگونگي راه هاي درمان آن لكنت زبان به عدم رواني كلام درحين صحبت كردن گفته از مي شود نظر فيزيولوژيك لكنت در هنگام سفت شدن تارهاي صوتي در حين اسپاسم (گرفتگي عضلات حنجره ) پيش مي آيد لكنت زبان يكي از مشكلات رايج در ميان كودكان خردسال است. اين گونه كودكان در حين صحبت كردن نمي توانند گفتاري روان داشته باشند و زماني متوجه لكنت زبان خود مي شوند كه والدين و اطرافيان نسبت به اين مساله واكنشهاي منفي ونامناسب نشان در مي دهند لكنت زبان ريتم يا رواني كلام مختل مي شود و اين اختلال، به صورت تكرار و طولاني شدن كلمات، بريدن نابهنگام صداها، سيلابها و يا كلمات و همچنين شكسته شدن كلمات وتاخير يا مكث در اداي كلمات در حين صحبت كردن ديده مي شود. لكنت زبان مزمن مي تواند با علايم چشمي، يا شنوايي، فيزيولوژيك مانند حركات چشم، شكلك يا جايگزيني كلمات ديگر براي اجتناب از لكنت همراه باشد و حركاتي شامل پلك زدن، پرش سر، حركات تنفسي، مشت كردن دست و تيك را بردارد. والدين چنين كودكاني به خاطر اين كه فرزندشان لكنت زبان دارد، احساس ناراحتي مي كنند و به همين دليل سعي مي كنند گفتار كودكشان را تقبيح كنند ولذا دائم به او تذكر مي دهند كه قبل از صحبت كردن يك نفس عميق بكشد و بعد به آرامي صحبت كند. بااين عمل و نوع برخورد والدين، كودك به تدريج احساس نگراني مي كند و هر بار كه مي خواهد صحبت كند، اول با خود فكر مي كند كه چگونه مي تواند درست صحبت كند. اين گونه افكار اغلب باعث وخيم شدن مشكل مي شود، اما بايد همواره به خاطر داشته باشيم كه اين گونه كودكان هر چه بيشتر با واكنشهاي نامناسب ديگران روبه رو شوند، اضطرابشان افزايش مي يابد ودرنهايت شدت لكنت زبانشان بيشتر مي شود، اما آنچه از اهميت بيشتري برخوردار است، اين است كه والدين به دليل آن كه بيشتر با كودك خود ارتباط دارند بايد عواملي را كه سبب بدتر شدن لكنت زبان فرزندشان مي شود، از بين ببرند. دكتر ميرمحسني در ارتباط با لكنت زبان كودكان چنين مي گويد: به طور كلي لكنت زبان به عدم رواني كلام درحين صحبت كردن گفته مي شود. از نظر فيزيولوژيك لكنت در هنگام سفت شدن تارهاي صوتي در حين اسپاسم (گرفتگي عضلات حنجره ) پيش مي آيد. البته هراس و اضطراب اين سفتي را بيشتر كرده و تارهاي صوتي موقتا قفل مي شود و كودك دچار تاخير يا مكث در بيان كلمات، تكرار لغات و... مي شود. لكنت زبان در سنين سه الي چهارسالگي بسيار رايج است، جز در مواردي كه لكنت زبان شديد بوده و با تيك يا وضعيت درگيريهاي غيرعادي بدن همراه است، يا پس از سن چهارسالگي ايجاد شده است، بايد به والدين توصيه كرد كه اين حالت طبيعي است و بايد با صبر و حوصله آن را بپذيرند و در صورت وجود موارد بيان شده، لازم است با مشاور و يا پزشك در ميان گذاشته شود. والدين بايد بدانند كه دستوراتي از قبيل آرام باش، عجله نكن و يا قبل از صحبت فكر كردن كن مي تواند، براي كودكي كه بر اين رفتار خود كنترل چنداني نداشته و به همين دليل بيش از حد مضطرب است، اثر معكوسي داشته باشد. دكتر ميرمحسني، نقص ارگانيك، غلبه غيرطبيعي يكي از نيمكره هاي مغزي، سايكوژنيك (منشا رواني ) شرطي سازي، كلاسيك ويا رفتاري را از جمله عوامل ايجاد لكنت زبان در كودكانمان بيان كرده و اشاره داشت: در شرايطي خاص از قبيل فشار براي برقراري ارتباط، عدم اعتماد به نفس، نگراني و اضطراب، صحبت كردن در مقابل جمع سبب تشديد شدن لكنت زبان مي شود، اما آوازخواندن يا صحبت كردن با اشياء بي جان يا حيوانات كمتر باعث لكنت مي شود. دكتر ميرمحسني در پاسخ به اين سوال كه بهترين و موثرترين راه براي كاهش لكنت زبان در كودكان چه مي تواند باشد، چنين گفت: در اين زمينه راههاي درماني متفاوتي وجود دارند كه باتوجه به يافتن علت ايجاد لكنت مورد استفاده قرار مي گيرند. از جمله راههاي درماني مي توان از الگوسازي مناسب، تغيير رفتار، ورزشهاي تنفسي، تكنيك هاي آرام سازي، گفتار درماني (آرامتر كردن سخن، شروع آسان و عبور آسان، تمرين ريتميك بيان و كنترل بلندي صحبت ) نام برد. با ارائه اين روشها حدوددرصد 80 از مبتلايان بهبود مي يابند كه حداقل درصد 60 از آنها خود به خود خوب مي شود. از نظر جنس و سن، بهبود در دختران احتمال بيشتري دارد و معمولا قبل از سن شانزده سالگي رخ مي دهد. البته در لكنت زبان نوع سايكوژنيك كه منشا رواني دارد و انتظار مي رود كه اضطراب كودك بيشتر بوده و اعتماد به نفس كودك دچار آسيب شده باشد، علاوه بر راههاي ياد شده از طريق هيپنوتيزم پزشكي مي توان اعتماد به نفس كودك را تقويت كرده و سبب تخفيف يا رفع لكنت زبان شد. طبق تحقيقي كه توسط دكتر ميرمحسني درسال 1379 در مقطع سني يازده الي پانزده سالگي دانش آموزان مقطع راهنمايي انجام گرفت ميزان بروز لكنت زبان 4 درصد برآورد شد و حدس زده مي شود كه شيوع لكنت زبان در جمعيت يك درصد و ميزان بروز آن 4 درصد باشد. البته قابل تذكر است كه شيوع لكنت زبان در پسران 3 الي 4 برابر دختران است و از طرفي دختران بهتر به درمان هاي معمول جواب مي دهند. نكاتي پيرامون كاهش لكنت زبان در كودكان * كودك نبايد از مشكلش آگاه شود: كودك نبايد احساس كندكه گفتارش مشكلي دارد. او نبايد متوجه شود كه والدينشان نگران گفتار او هستند و والدين بايد از مطرح كردن اين مشكل به فرزندشان پرهيز مادران كنند چنين كودكاني اضطراب و نگراني زيادي را در رابطه با لكنت زبان فرزند خود دارند و اغلب سعي مي كنند از طريق توصيه هايي به كودك خود كمك كنند و دائم به او تذكر مي دهند كه يواش تر صحبت كند ودر حين صحبت كردن عجله نكند ويا اين كه صحبت هاي خود را تكرار كند، در حالي كه وجود چنين تذكراتي كودك را از صحبت كردن منصرف مي كند. درچنين شرايطي ارائه چنين توصيه هايي به كودك مفيد است: عيب ندارد، بعدا هم مي تواني حرفهايت را بگويي، يا اين كه به كودك بگويند كه گاهي بعضي از كلمات سخت تر از كلمات ديگر است. والدين * بايد به معنا و محتواي گفتار فرزند خود توجه كنند: والدين بايد با دقت و صبر و شكيبايي به صحبت هاي فرزند خود گوش دهند و سعي كنند محتواي صحبت هاي او را بفهمند و اجازه دهند تا كودك حرف هايش را به اتمام برساند و آنها نبايد فرزند خودرا تحت فشار قرار دهند كه هر چه سريع تر وبا عجله صحبت هايش را به پايان برساند. آنها نبايد به كودك در حين صحبت كردن نگاه كنندو او را تشويق كنند تا هر زماني خواست صحبت كند. وجود چنين رفتاري باعث آرامش كودك و كاهش لكنت زبان اومي شود. * والدين بايد شرايط رقابت در صحبت كردن رابه حداقل برسانند: وقتي كودك مجبور باشد براي دستيابي به موقعيت حرف زدن باخواهر و برادرهايش به رقابت بپردازد، والدين بايد اول به او اجازه صحبت كردن بدهند تا تمام حرف هايش را بزند وتا آنجاييكه ممكن است به كودك خود كمك كنند تا در چنين شرايطي بدون دستپاچگي و عجله صحبت كند. والدين * بايد الگوي رفتاري مناسبي رادر اختيار فرزندانشان قرار دهند: آنها بايد با سرعت كم و به وضوح صحبت كنند و از جملات و كلمات مناسب، استفاده نمايند. والدين بايد در طول صحبت هاي خود مكث هاي مناسبي داشته باشندو از به كارگيري كلمات وجملات دشوار وپيچيده پرهيز كنند. زيرا كودك هميشه سعي مي كند تا از آنها تقليد كند و اگر آنان خيلي سريع صحبت كنند فرزندشان هم تلاش مي كند تابا همان سرعت حرف بزند و چون نمي تواند، دچار لكنت و ناروايي گفتار مي شود. والدين همچنين بايد از فعاليت هاي كلامي خوشايندي استفاده كنند. مثلا مي توانند براي فرزندانشان شعر بخوانند وبا صداي گرم ومهربان قصه بگويند. البته ناگفته نماند كه بايداز خواندن داستانهاي ترسناك كه باعث ترس و وحشت كودكشان مي شود، پرهيز كنند. * انتظار والدين بايد مناسب با توانايي فرزندشان باشد: انتظارات آنها نبايد بالاتر از سطح توان كودك باشد. چرا كه توقعات بي جاي آنان باعث بروز احساس ناتواني دركودك مي شود. والدين نبايد انتظار داشته باشند كه فرزندشان هميشه درست و طبق معيارهاي آنان رفتار كند. آنهابايد به كودكانشان اجازه دهند كه در دوران كودكي، كودك باشند نه مثل يك بزرگسال رفتار كنند. چنانچه والدين در تمام طول روز رفتار فرزند را زير ذره بين بگيرند وكوچكترين اشتباهات او را بزرگ كنند و دايم به اوتذكر بدهند، كودك كم كم احساس بي كفايتي مي كند وبا خود تصور مي كند كه هر چقدر تلاش كند باز هم نمي تواند انتظارات والدين خود را برآورده كند، اين گونه توقعات بي جاي والدين باعث افزايش اضطراب و دلهره كودك ودر نتيجه سبب تشديد لكنت زبان او مي شود. والدين * نبايد از طريق اشارات نسبت به لكنت زبان فرزندشان واكنش نشان دهند: وجود هرگونه حالات و حركات چهره و نگاههاي مضطرب والدين در حين صحبت كردن كودك همگي حكايت از واكنش آنها نسبت به لكنت زبان فرزندشان دارد. البته اين بدان معنا نيست كه هميشه مشكلي را ناديده بگيرند، بلكه مي توانند با رفتارهاي مناسب و بجا به فرزند خود كمك كنند و از هرگونه سرخوردگي و تشويش جلوگيري نمايند. مهرنوش رجائي