Hamshahri corpus document

DOC ID : H-801127-54128S2

Date of Document: 2002-02-16

تازه هاي پژوهش در عرصه ارتباطات شيوه هاي تبليغي امام خميني ( س ) در دوره هاي قبل و بعداز پيروزي انقلاب اسلامي (با تمركز بر مصاحبه هاي امام با رسانه هاي جهاني ) استاد راهنما: دكتر كاظم معتمدنژاد، استاد مشاور: دكتر نعيم بديعي پژوهشگر: ابوالفضل مروي سال تحصيلي 801379 تبليغ و تبليغات از مهمترين فعاليتهاي بشري به شمار مي رود و در جريان ارتباطات اجتماعي انسان داراي اهميت روزافزون است. تبليغات با جنبه هاي گوناگون زندگي انسان، اعم از مذهب، سياست، حكومت، تجارت، صنعت و... عجين شده است. پيامبران الهي از دورترين ايام به عنوان مبلغان بزرگ دين خداوند شناخته شده اند. هيچ تحرك اجتماعي بدون تبليغ ميسر نخواهد بود. به همين دليل شناخت تبليغات و مفاهيم و نظريات و مسائل مربوط به آن واجد اهميت زيادي است. پيروزي انقلاب اسلامي ايران نيز بدون تبليغات مستمر و هوشيارانه امام خميني - مبلغ بزرگ اسلام در عصر ما - و ياران ايشان غيرممكن امام بود خميني با تاسي به پيامبر عظيم الشان اسلام (ص ) و امامان معصوم (س ) اين، وظيفه الهي را به نحو احسن انجام داد و توانست با پيامهاي روشنگرانه و كوبنده خود، پرده از چهره كريه نظام شاهنشاهي بردارد و نهايتا به ياري مردم مومن و آزاديخواه ايران، نظام طاغوتي را - علي رغم حمايت قدرتهاي خارجي - از پاي درآورد. بررسي و شناخت شيوه هاي تبليغي امام خميني مسئله اصلي اين پايان نامه است. لكن به علت گستردگي آثار باقي مانده از ايشان، اين شناخت بر مصاحبه هاي آن مرد بزرگ الهي متمركز است. مهمترين دليل اين تمركز نيز آن است كه مصاحبه هاي مزبور در مقطع حساس و بحراني ماههاي پيش از پيروزي انقلاب اسلامي، بيشترين و عمده ترين فعاليت تبليغي امام را تشكيل مي داده است. با توجه به منابع اسلامي شيوه هاي تبليغي در زمينه ساخت پيام به پنج گونه مختلف از اين قرار تقسيم مي شود- 1 شيوه هاي آگاهي دهنده عقلي و استدلالي - 20 شيوه هاي تاييد و موافقت و همفكري - 3 شيوه هاي دعوت و نصيحت - 4 شيوه هاي نهي و تحقير و تهديد- 5 شيوه هاي احساسي و عاطفي و قلبي علاوه بر اينها يك رديف ساير نيز براي مواردي كه منطبق با پنج صورت ياد شده نبود در نظر گرفته شد. مصاحبه ها از لحاظ زمان، مكان، مصاحبه كننده، نوع پرسش، نوع رسانه، تعداد سطور پاسخ و ارتباط اين متغيرها با يكديگر نيز مورد بررسي قرار نهايتا گرفت با جمع آوري داده ها و ترسيم جداول فراواني و سپس انجام آزمونهاي آماري به خصوص آزمون كاي اسكوئر - كه نسبت به متغيرهاي اسمي معمول است - نتايج مهمي به دست آمد. عمده ترين نتيجه حاصله اينكه در پيامهاي امام خميني كه آنها را در جريان مصاحبه هاي خود با رسانه هاي عالم مطرح ساخته اند، شيوه اصلي، شيوه آگاهي دهنده، عقلي و استدلالي بوده است. غير از شيوه هاي تبليغ، در جريان بررسي مشخص شد كه حجم پيام تحت تاثير عوامل گوناگون به خصوص زمان، مكان و نوع رسانه (وسيله انتقال پيام )، نوسانات معناداري دارد. امام خميني رسانه هاي نوشتاري را براي پيامهاي طولاني و رسانه هاي صوتي - تصويري را براي پيامهاي كوتاهتر مناسب ديده اند. اما كلا مي توان گفت كه رسانه هاي نوشتاري از ديدگاه امام جايگاه والايي دارد. احتمالا اين توجه به خاطر آن است كه رسانه هاي نوشتاري علاوه بر توانايي انتشار گسترده و حفظ تواتر پيام، ماندگاري آن را نيز تضمين مي كنند. بيشترين مصاحبه كنندگان با امام خميني به ترتيب از رسانه هاي كشورهاي اروپاي غربي، ايالات متحده و خاورميانه هستند و بيشترين تعداد مصاحبه به ترتيب به روزنامه، تلويزيون و مجله تعلق گرفته است. تحليل محتواي نشريات عامه پسند (شش ماهه دوم ) 1379 ندا حبيبالله، مركز مطالعات و تحقيقات رسانه ها (معاونت امور مطبوعاتي و تبليغاتي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، تير). 1380 كشور ما در زمره كشورهاي درحال توسعه است كه تحولات وسيعي در سطح اجتماعي آن در جريان است. در روند اين تحولات، افزايش آگاهي هاي اجتماعي از نيازهاي اجتنابناپذير و پيش شرط شكل گيري روند توسعه به شمار مي آيد. در اين ميان، مطبوعات در سالهاي اخير به عنوان نهادي قدرتمند و موثر بر تحولات اجتماعي و تاثيرگذار بر افكار عمومي، جايگاه انكارناپذيري يافته است. افزايش تيراژ مطبوعات و ازجمله، مطبوعات عامه پسند در اين سالها، ارتباط مستقيم با ميزان تقاضاي اقشار مختلف داشته است. اين پژوهش درصدد است صرفا سيماي كلي اين نشريات رادر زمان انتشار نشان دهد. نشريه 12 مورد بررسي عبارتنداز: آينه بشير بسوي پيروزي پيام آور، تلاش، شاخص، عماد، گلبانگ ايران، ماهان، نخل، نور و هدهد. اين گزارش ضمن ارائه مشخصات كلي نشريات مورد بررسي - كه طرح آن براي آشنايي خوانندگان با اين نشريات ضروري مي نمايد و متاسفانه در برخي پژوهش ها اين مساله مورد توجه قرار نگرفته است - به بررسي تيترهاي صفحه اول (موضوع تيترهاي اول و دوم )نشريات پرداخته است. بررسي فوق نشان مي دهد كه به ترتيب تعداد فراواني ها، بيشترين مطالب اين نوع نشريات به موضوعات فوتبال، پرورش اندام، سينما، مباحث حوادث، سياسي خانواده، وموسيقي اختصاص دارد. جداولي كه ارزش خبري تيترهاي اول و دوم نشريات مورد بررسي را نشان مي دهند حاكي از آن است /50 4درصد از تيترهاي اول داراي ارزش خبري شهرت و/55 2درصد از تيترهاي دوم و در مجموع /52 8درصد از كل تيترهاي اول و دوم ارزش خبري آنها شهرت بوده است. ارزشهاي خبري دربرگيري و برخوردي به ترتيب با/27 9درصد (/33 د ____درص تيتر اول /22 4و درصد تيتر دوم ) و/18 2درصد ( /14 8درصد تيتر اول و/21 6درصد تيتر دوم ) در مراتب بعدي قرار دارند. در اين ميان، هفته نامه تلاش بالاترين ميزان توجه به ارزش هاي خبري شهرت را داراست ( /91 7درصد از تيترهاي اول اين نشريه داراي ارزش خبري شهرت بوده است. ) اين پژوهش، موضوعات كلي نشريات مورد بررسي را نيز به تفكيك مشخص كرده است. براي مثال - نشريات آينه و شاخص و نور بيشترين مطالب خود را به حوادث اختصاص داده در حالي كه نشريات بشير، پيام آور تلاش، و بسوي پيروزي و نخل بيشتر به ورزش روي آورده اند و عماد نشريه اي است كه حدود يك سوم مطالب خود رابه موضوعات خانوادگي - اجتماعي اختصاص داده است. همچنين عمده مطالب گلبانگ ايران ماهان، و هدهد مطالب سينمايي بوده است.