Hamshahri corpus document

DOC ID : H-801127-54109S6

Date of Document: 2002-02-16

توليد نيشكر تن 110تا در هكتار قابل افزايش است بحثي پيرامون توسعه ياعدم توسعه كشت نيشكردرخوزستان ( ) 3 دكتر پرويز كردواني در كشور ما نيشكر يك زراعت با طول عمر حدود پنج سال است: به اصطلاح يك پلانت (Plant) و چهار راتون ( Ratoon) است. يعني يك گياه تازه كاشته شده در سال اول هنوز به ثمر نرسيده و قابل برداشت نيست ولي چهار سال نهال قابل برداشت معمولا دارد توليد شكر راتون 1 2و 3 و خوب و اقتصادي است و از راتون 4 به بعد كه در مملكت ما تا 5 راتون هم گاهي برداشت مي شود، درصد شكر آن كم است. در برخي كشورهاي پيشرفته براي آنكه تناژ (Tonage) يا توليد بيشتري (شكر ) در واحد سطح داشته باشند زراعت را 3 راتوني مي كنند. در سال هاي قبل از انقلاب حتي 7 راتون هم اقتصادي بود زيرا با ماشين وارد مزرعه نمي شدند و مزرعه ضمن برداشت محصول، آسيب نمي ديد. روش برداشت در كشور ما اين طور است كه ني (مزرعه ) را آتش مي زنند. بعداز يكي دو روز ني ها را از پايين با دست قطع مي كنند و بعد از آن سر ني را كه شكر ندارد و هنوز برگ دارد و يا برگ ها كم سوخته اند از آن جدا مي كنند. اين قسمت بدون استفاده مي ماند. بقيه ني را به داخل كاميون براي ارسال به كارخانه مي ريزند. در اين روش از يك طرف آتش زدن مزرعه هم به موجودات مفيد خاك زي صدمه مي زند و به ميزان زيادي آنها را نابودمي كند و هم هوا را آلوده مي سازد و علاوه بر اين، خاك هم در موقع برداشت محصول صدمه مي بيند و نيز خواص آن به علت خيس و گل بودن بر اثر بارندگي نامرغوب مي شود، هرچند به صورت مكانيزه با ماشين مخصوص درو ( هاروستر ) برداشت نمي شود ولي به هنگام بارگيري و آمدن كاميون به سطح مزرعه، اين مساله پيش مي آيد. به علاوه در اين روش، قسمت انتهايي ني كه معمولا شكر ندارد ولي برگ دارد، مورد استفاده قرار نمي گيرد، هرچند با اين عمل يعني جدا كردن اين قسمت از كار ني، را در كارخانه آسان مي كند و مساله برگدار بودن كه مزاحمت ايجاد مي كند، به وجود نمي آيد (افت برگ وارد قند نمي شود ). اما روش برداشت در ديگر كشورها به صورت سبز و بدون آتش زدن است: در كشورهاي پيشرفته، سازمان ها يا وزارتخانه هاي محيطزيست به منظور جلوگيري از آلودگي محيط زيست مانع آتش زدن ني مي شوند و در كشورهايي مانند هندوستان از برگ سبز و بخش انتهايي ني كه شكر ندارد، به عنوان علوفه دام استفاده مي كنند. توليد ني در هر هكتار در كشورهايي مانند هندوستان كه زراعت نيشكر آبياري نمي شود و فقط به اصطلاح به صورت ديم است (با آب حاصل از بارندگي مشروب مي شود ) توليد پايين است و به طور متوسط 55 تن در هر هكتار برداشت مي شود. در تايلند حدود 60 تن در استراليا كه توجه بيشتري به اين زراعت مي شود به طور متوسط بالاي 70 تن محصول دارند. در هاوايي كه هر دو سال يك بار زراعت را برداشت مي كنند، 240 230 تا تن محصول در هكتار دارند. در كشور ما حدود 8070 تن ني از هر هكتار زمين در سال برداشت مي كنيم ( از هر 10 تن ني يك تن شكر حاصل مي شود ) اما اگر به اين محصول بيشتر توجه كنيم مي توانيم خيلي بيشتر ( تا 70 تن ) 110 در هر هكتار ني هم برداشت كنيم. بنابراين از لحاظ مقدار محصول در واحد سطح از خيلي كشورها كمتر نيستيم. عيار يا درصد ماده قندي نيشكر بستگي به چند عامل دارد: يكي خود واريته گياه، ديگري رسيدگي به زراعت از لحاظ آب و مقدار و نوع كود و موقع مناسب براي كود دادن. به علاوه زمان برداشت هم در عيار موثر است اگر منحني قندسازي نيشكر را در شرايط اقليمي و زماني كشور خودمان رسم كنيم، مي بينيم قندسازي از مهرماه شروع مي شود و امكان دارد كه منحني آن تا آذر و بهمن هم بالا برود و به شكل ملايمي ممكن است تا اسفندماه پايين بيايد. از اسفند به بعد علاوه بر مشكل تحويل آن به كارخانه، عيار قند آن هم كاهش مي يابد، به خصوص اگر به گرما بر بخورد، ني، مثل چوب خشك لذا مي شود بايد هم به امور زراعت نيشكر وارد بود و هم امكانات براي برداشت و تحويل به موقع آن به كارخانه فراهم باشد تا عيار قند نيشكر بالا بوده، زراعت آن اقتصادي بشود، (مانند چغندرقند كه اگر به علت فقدان كاميون براي حمل آن به كارخانه در سطح مزرعه بماند، عيار آن كاهش پيدا مي كند ). محصولات جانبي نيشكر: محصول اصلي نيشكر، شكر است اما در صنعت نيشكر محصولات جانبي مانند ملاس و باگاس به وجود مي آيد كه از اينها مي توان نئوپان كاغذ، خميرمايه، الكل و چندين ماده ديگر توليد كرد. در كشورهايي كه زراعت را به صورت سبز برداشت مي كنند ( نمي سوزانند ) قسمت انتهايي ني كه داراي برگ نيز مي باشد به عنوان علوفه سبز دام به ويژه براي گاو مورد استفاده قرار مي گيرد (مانند هندوستان ). ايران كشوري استثنايي براي كشت چغندرقند شرايط اقليمي ايران به گونه اي است كه امكان كشت چغندر قند در سراسر كشور جز در نواحي مرطوب گيلان و مازندران وجود دارد. (در بخش شرقي مازندران مانند نكا و بهشهر نيز امكان روييدن آن وجود دارد ). اولين كارخانه قند در بيش از يكصد سال پيش ( ) 1274 در كشور ما به وسيله بلژيكي ها تاسيس شد. از آن پس، در بسياري از مناطق كشور كارخانه هاي قنداحداث شد و كشت چغندرقند رواج پيدا كرد. چون به اين محصول توجه بيشتري شد، امروزه هم بذرهاي مرغوب و پرمحصول در كشور توليد مي شود و هم در برخي مناطق كشت گلداني بوته چغندر درحال رواج يافتن است. ايران از لحاظ شرايط اقليمي براي زراعت چغندرقند نيز يك كشور استثنايي يا در رديف كشورهاي استثنايي در جهان است، زيرا جز در خوزستان، در تمام مناطق چغندرخيز مملكت، اين محصول را در بهار مي كارند و در پاييز برداشت مي كنند (مانند مناطق شرقي، غربي، مركزي و حتي جنوب شرقي كشور ) اما در خوزستان، يعني همان سرزميني كه نيشكر كشت مي شود و عمل مي آيد، چغندر در فصل پاييز كشت مي شود و در فصل بهار برداشت مي شود! كشت چغندرقند، همانطور كه قبلا هم نوشتم، حداقل از بيش از يكصد سال پيش شروع شده است اما كشت اين محصول در خوزستان از دهه 40 آغاز شد. ابتدا در صفي آباد توسط موسساتي كه به وسيله كارشناسان آمريكايي اداره مي شد و بعد در مناطق دزفول، شادگان، اهواز و سوسنگرد. اخيرا هم فعاليت در اين زمينه در منطقه بهبهان آغاز شده است. تفاوت يا مزاياي كشت چغندرقند در خوزستان، هم نسبت به نيشكر و هم نسبت به كشت چغندرقند در ديگر مناطق كشور در درجه اول در اين است كه كشت آن در خوزستان در فصلي صورت مي گيرد كه بارندگي هاي زياد پاييزي آغاز مي شود و در طول زمستان واوايل بهار كه دوره رويش گياه است هم منطقه، بارندگي دارد و هم آب سطحي (كارون و دز ) زياد است كه حتي مقادير زيادي از اين آبها بدون استفاده به دريا مي ريزند، درحالي كه هم كشت نيشكر و هم كشت چغندرقند در ديگر مناطق كشور آغازشان با پايان فصل بارندگي مواجه مي شود و در طول دوره رويش گياه، زراعت بايد آبياري شود كه هم در خوزستان و هم در ديگر مناطق كشور آب كم است. در واقع كاشت و برداشت چغندرقند در خوزستان با زراعت و برداشت گندم همزمان است! از آنجا كه هم شرايط از لحاظ مهمترين عامل يعني آب در زراعت چغندرقند در خوزستان نسبت به ديگر مناطق كشور مساعدتر است و هم از روز اول چغندر در اين استان مكانيزه و علمي كشت شده است، ( تناژ ) يعني توليد چغندر در واحد سطح ( تن 6050 در هر هكتار ) و در نتيجه مقدار قند توليدي ( تن ) 65 در هر هكتار در آن بالاست. محصول چغندر مانند زراعت گندم در اين منطقه بايد از ارديبهشت ماه حداكثر تا روز 40 برداشت شود تا با فصل گرم تابستان مواجه نگردد و مسائلي نظير كاهش وزن و درصد عيار قند آن، بر اثر تبخير و تنفس شديد به وجود نيايد، درحالي كه محصول چغندرقند در ديگر مناطق كشور به ويژه نواحي كوهستاني با زمستان هاي سرد بايد در آغاز فصل پاييز هرچه زودتر برداشت شود تا با بارندگي ها و مشكلات برداشت و نيز خراب شدن محصول و كاهش عياران براثر سرماي شديد يخبندان، مواجه نگردد