Hamshahri corpus document

DOC ID : H-801126-54105S1

Date of Document: 2002-02-15

سارقان الكترونيك قرن 21 محمد اسكندري تربتان .. ما همه لوازم جهت سرقت از بانك را در اختيار شما مي گذاريم. با استفاده از امكاناتي كه در اختيارتان مي گذاريم مي توانيد به هر بانكي دستبرد بزنيد و از منافع آن بهره مند شويد. لوازم مورد نياز شما در يك CD گردآوري شده و قميت آن در تمام نقاط كشور يكسان است. توجه داشته داشته باشيد كه هرگونه كپي غيرمجاز از اين مجموعه پيگرد قانوني دارد. از قديم شنيده بوديم مرگ حق است اما براي همسايه ولي نمي دانستيم با پيشرفت تكنولوژي و ظهور ابزاري به نام رايانه و آدم هايي با عنوان برنامه نويس كامپيوتر، كساني مي توانند متل را در فضايي مدرن تغيير دهند و بگويند قفل شكستن خوب است، اما قفل بقيه برنامه نويس ها و يا امكان ايجاد كپي غيرمجاز بد است، اما فقط توسط ديگران. /11/80 17چهارشنبه /18 30ساعت بازار رضا بازار رضا را همه عشاق سينه چاك كامپيوتر به خوبي مي شناسند، نمي توان گفت بورس رسمي، اما بورس غيررسمي بازار كامپيوتر، همين بازار رضا است. چند رديف مغازه با اشياء و وسايلي كه فقط گروه اندكي كاربردشان را مي دانند. CD ها، پرينترها، موس ها، صفحه كليدها و مادربوردهايي كه اشياء الكترونيكي مانند خانه ها و گاهي آسمانخراش ها در صفحات صافشان جاي گرفته اند. ويترين مغازه ها با توجه به نوع فروششان، نرم افزار و سخت افزار، از اين اشيا انباشته شده است. اشيايي كه از تازگي هنوز بوي كارخانه سازنده را در خودشان حفظ كرده اند. از كنار مغازه ها كه بگذري روي ويترين ها و شيشه در ورودي كه با بروشورهاي رنگارنگ تزيين شده اند، بروشوري توجه را جلب مي كند. همه قفل هاي دنيا باز مي شوند، گلچين بزرگي از نرم افزارهاي هكر جهت شكستن قفل ها... داراي، راهنماي فارسي، ... انواع، برنامه براي گذاشتن PassWord و پيدا كردن Passwordحذف، Proxyدسترسي، به Server و ربودن اطلاعات، كشف رمز E-mail دسترسي كامل به سيستم افراد Lineت On_كپي، يا پاك كردن اطلاعات ديگران، كشف رمز Restart ساير كامپيوترها. و 600 برنامه مفيد ديگر!!! و در انتها جمله اي كه كمي دقت در مفهوم آن طنزي تلخ را در ذائقه آدمي به جا؟ مي گذارد هرگونه كپي غيرمجاز از اين مجموعه پيگرد غيرقانوني دارد. يك اتفاق ديگر شهرام نوروزي راد يكي از پژوهشگران و برنامه نويسان كامپيوتري كه از سال 1363 همزمان با تحصيل در رشته عمران دانشگاه صنعتي شريف برنامه اش مورد دستبرد قرار گرفته مي گويد: به تازگي يك موسسه خصوصي بدون اطلاع من كلاس هايي را براي آموزش نزم افزار CSDP كه براي راه سازي ساخته ام داير كرده است. پس از پيگيري موضوع متوجه شدم متاسفانه مدرس نرم افزار، يكي از دانشجويان دانشگاه تربيت مدرس است كه دو سال پيش نيز با تغيير دادن صفحه اول كتابچه راهنماي برنامه ام، خود را سازنده نرم افزار معرفي كرده و آن را در كلاس درسش تدريس كرده است. وي كه نرم افزارهايي در زمينه آبياري و زهكشي و نقشه برداري هم تهيه نموده است در ادامه صحبت هايش مي گويد: با وجود اينكه اين فرصت را داشتم تا خارج از كشورم به موفقيت هاي تازه اي دست پيدا كنم اما با وجود اينكه مي دانستم هرگز قادر نخواهم بود حق خود را درباره ساخت و طراحي نرم افزارها حفظ كنم همچنان مانده ام و تلاش مي كنم. ولي همه برنامه نويس ها مانند مهندس نوروزي حاضر نيستند با مشكلاتي كه گاهي تمام زندگيشان را زير سوال مي برد، كنار بيايند. تصور كنيد فردي با توجه به توانايي عملي اش چند سال روي ساختن نرم افزاري سرمايه گذاري كند و پس از تهيه آن با توجه به تخصص و مدت زماني كه صرف آن كرده است با سودي معقول به خريداران عرضه كند. اما پس از مدت كوتاهي ببيند، كپي محصولش با يك دهم و گاهي يك صدم قيمت واقعي بازار فروش را انباشته كرده است، به نظر شما غير از اين است كه هركس در اين شرايط به دنبال جايگاهي مي گردد كه از محصول عمر او دفاع؟ كند از سوي ديگر در حالي كه مي شنويم فلان كشور اروپايي براي توسعه صنايع كامپيوتري خود احتياج به دو ميليون برنامه نويس دارد، جايگاه اين فرد در كجاي اين جهان پر از رقابت خواهد؟ بود مهندس نوروزي مي گويد: در شرايطي كه يك برنامه نويس بايد بيشترين وقت را صرف توليد فكر و انديشه كند ناچار است بيشترين وقت خود را صرف محافظت از برنامه هايش كند و قطعا در اين شرايط امكان ادامه كار و يا كسب نتايج مطلوب امكان پذير نيست. او به چند نكته اساسي دخيل در ايجاد اين شرايط اشاره مي كند: اولين عامل اين است كه محيطهاي آموزشي ما محيط پرورش تفكر و نظريه پردازي نيست و اغلب فارغ التحصيلان اين محيط به دنبال كار آماده مي گردند. شواهد تاريخي هم نظر او را تا حدودي تاييد مي كند. البته ايرانيان در طول تاريخ علمي خود بيشتر به دنبال روش تجربي _ كاربردي بوده اند تا منطقي _ نظري همچنان كه گفته مي شود اغلب ما به دنبال اعمال و تجربياتي هستيم كه زمينه فكري آنها قبلا انديشيده شده باشد. دومين دليل به اين موضوع بر مي گردد كه متاسفانه استفاده كنندگان نرم افزار غيرمجاز به قبح عمل خود پي نبرده اند و شايد نمي دانند استفاده غيرمجاز از نرم افزار يك نوع دزدي محسوب هرچند مي شود استفاده از نرم افزارهاي غربي را مي توان با سوءاستفاده هاي چند سده اخير آنها از مردم جهان سوم توجيه و فقط توجيه كرد ولي آيا اين دليل توجيه كننده استفاده غير مجاز از نرم افزارهاي داخلي هم؟ مي شود و آخرين دليل هم نبود قوانين حمايت كننده از مالكيت هاي فكري است. قوانين مالكيت هاي فكري در ايران سيامك قاجار قيونلو، وكيل دادگستري و متخصص در زمينه قوانين محيطهاي ديجيتال و مالكيت هاي فكري مي گويد: قوانين وضع شده در سال هاي 1310 و 1348 هرچند بسيار ناقص هستند ولي مبناي مناسبي دارند، با اين وجود پس از انقلاب يك باره كل قوانين مربوط به حق مولف به زير سوال رفت و متروك ماند. ظاهرا استدلال هايي درباره عدم مشروعيت اين قوانين از ديدگاه مذهب مطرح شده اما است به نظر اينجانب اين استدلال ها تنها ظاهري موجه براي احتراز از ورود به مباحث اساسي و مشكل است. ما در علم حقوق بخشي به نام متافيزيك علم حقوق داريم كه به اين موضوعات مي پردازد و متاسفانه به دليل عدم تدريس مباني آن به دانشجويان و قضات دادگاه ها، اين بخش سابقه ذهني و علمي اندكي در دانشگاه ها و سيستم هاي قضايي ولي دارد آنچه كه در اينجا بايد به آن اشاره داشت، اين است كه قوانين حقوق مالكيت هاي فكري ساخته و پرداخته حكومت هاست كه پس از اختراع ماشين چاپ به آن پرداخته شده و اساسا استناد به هر نوع اظهار نظر مخالف با آن، كه پيش از اين اختراع عنوان شده است، به قول اهل منطق بنا برقاعده سالبه به انتفاع موضوع، غير ممكن است. اگر توسعه علمي را حاصل انباشت علم و تغييرات ساختاري كه وضع قوانين جديد و مناسب در دفاع از مالكيت محصولات حاصل از تفكر مي تواند يكي از نمودهاي عيني آن باشد، بدانيم، ادعاي توسعه، حداقل در علوم وابسته به رايانه، بيشتر به يك شوخي شباهت دارد تا واقعيت. به اين دليل شوخي چون در حالي كه همگي از منابع كارآمد انساني ايران سخن مي گوييم ولي متاسفانه نتوانسته ايم در رقابتي كه بين ايران، هند و كره جنوبي به صورت همزمان در عرصه كامپيوتر به وجود آمده بود هيچگونه مقامي را كسب كنيم. در حالي كه كره جنوبي در زمينه سخت افزار و هند در عرصه نرم افزار از كشورهاي مطرح جهان هستند و به عنوان مثال درآمد هند از نرم افزار از درآمد نفت ما بيشتر است، ايران با توجه به معيارهاي سازمان آموزشي، علمي و فرهنگي سازمان ملل متحد، يونسكو، كه عدم توانايي افراد را در كاركردن با كامپيوتر نشانه بيسوادي آنها مي داند، كشور بيسوادي محسوب مي شود. يكي از تفاوت هاي عمده اين دو كشور با ايران وضع و رعايت دقيق قوانين مالكيت هاي فكري در آنجاست. قاجار مي گويد: حقوق مالكيت هاي فكري توسط حكومت ها به صورت مدبرانه اي وضع شده است تا بتواند استعدادها را شكوفا كند و جريان آزادي از اطلاعات را به وجود بياورد. با اين قانون، مخترعين و پديد آورندگان آثار هنري، ادبي و علمي و.. بدون ترس از به تاراج رفتن محصول انديشه شان، ابتكار و اختراع خود را منتشر مي كنند و به نوعي شرايطي به وجود مي آيد كه زكات علم پرداخت شود. ولي متاسفانه در حال حاضر اين قوانين در كشور ما اصلاوجود ندارد. مانند قانون اسرار تجاري، حق طراحي و حمايت از سازندگان پايگاه داده ها اجرا يا نمي شود مثل حق تاليف و حقوق همجوار با آن و يا به نحو غيرقانوني و غير موثر اجرا مي شود مانند حق اختراع. نگاهي به ماده 523 قانون مجازات اسلامي كه در تعريف جعل و تزوير آمده است، عدم توانايي اين قوانين را در مبارزه با جرايم كامپيوتري روشنتر مي كند. طبق اين ماده جعل و تزوير عبارت است از: ساختن نوشته يا سند يا ساختن مهر يا امضاي اشخاص رسمي يا غيررسمي، خراشيدن يا تراشيدن يا قلم زدن يا الحاق يا محو يا اثبات يا سياه كردن يا تقديم يا تاخير تاريخ سند نسبت به تاريخ حقيقي يا الصاق نوشته اي به نوشته ديگر يا به كار بردن مهر ديگري بدون اجازه صاحب آن و نظاير آن ها به قصد تقلب. چيزي كه در اين قانون به آن اشاره نشده است كامپيوتر و داده هاي ذخيره شده در آن است. يعني ماده تنها به بررسي جعل و تزوير در اسنادي مي پردازد كه مانند قلم و كاغذ جنبه ملموس داشته باشد، در صورتي كه مي توان با گسترش مفهوم سند در اين ماده و قرار دادن اسناد ناشي از داده پردازي در آن جعل و تزوير را تسري بيشتري داده تا قانون جامعيت بيشتري به خود بگيرد. قوانين ما و مشكلات بين المللي قاجار قيونلو مي گويد: ماگريزي از به كارگيري فناوري هاي جديد اطلاعاتي نداريم و هرچند كه خود مخترع آن ها نبوده ايم و اساسا شايد اعتقادي هم به آنها نداشته باشيم اما انتخاب ديگري نداريم. ولي نكته اساسي اين است كه ما قوانين آنها را در پديده هاي جديدي مانند بيمه، كار و حمل و نقل پذيرفته ايم ولي در اين مورد خاص با اين دست و آن دست كردن و به قول مخبرين بازي فوتبال با كشتن وقت در مسابقه اي كه با اختلاف قابل توجهي عقب هستيم، باخت خود را تثبيت مي كنيم. يعني به جاي اينكه قوانين بازي را بپذيريم و يا حداقل بر روي صحت و سقم آن با طرف مقابلمان گفت وگو كنيم، مانند كودكان كه در تمام عمرشان نازكتر از گل نشنيده اند زمين بازي را ترك كرده و شكست را پذيرا شده ايم. كپي رايت يكي از قوانين بازي در عرصه تعامل و ارتباطات بين المللي جهان امروز برخي است كشورها مانند چين، هند، اندونزي و... با تعلل در پذيرفتن اين قانون و استفاده از محصولات فكري مانند نرم افزار كامپيوتري كه در محدوده آن قرار مي گيرد دست به توليد ثروت زده و با كار توليدي و صدور آن به خارج، ارز را به داخل كشورشان وارد مي كنند ولي در اين مملكت هزينه نكردن براي خريد نرم افزار خارجي با كار توليدي برابر دانسته مي شود و گروهي بر اين باورند كه رعايت كپي رايت براي ما گران تمام خواهد شد. اما نگاهي كلي تر پيرامون اين موضوع، شواهدي را در رد اين نظر ارايه مي كند. اين حقوقدادن مي گويد: آنچه كه در قبل از انقلاب فرش ما را حائز رتبه اول كرده بود اهرم هاي سياسي بود ولي پس از انقلاب و ستيز ايران با آمريكا و بخشي از كشورهاي اروپايي، اهرم سياسي خود را از دست داديم و تنها چيزي كه مي توانست از فرش ايران در مقابل كپي هاي غيرمجاز ديگر كشورها حمايت كند، اهرم هاي قانوني بود كه متاسفانه به دليل عدم پيوستن ايران به كپي رايت ما فاقد اين اهرم بوديم. به همين علت رتبه اول ايران در فرش پس از چند سال رتبه دو رقمي تنزل پيدا كرد و در نتيجه يكي از بازارهاي عمده كار و ارزآوري خود را به حداقل تقليل داديم. اما مسئله تنها به ضررهاي مالي ختم نمي شود و گاهي از اوقات به دليل قطع زنجيره مسئوليت شاهد خسارت هاي جاني هستيم كه براي جبران آن دستمان از زمين و آسمان كوتاه قاجار است در ادامه مي گويد: تصور كنيد نرم افزاري در يك اطاق عمل مورد استفاده قرار گيرد. در صورتي كه خطاي كاركرد اين نرم افزار عامل فوت شخصي شود شما در صورتي مي توانيد تقاضاي خسارت كنيد كه با خريد غيرمجاز نرم افزار زنجيره مسئوليت موسسه سازنده برنامه كامپيوتري را قطع نكرده باشيد. در حالي كه كشورهاي توسعه يافته براي مبارزه با پخش تصاوير پورنوگرافيك (هرزه نگارانه ) فحشاي، كودكان در رايانه و توزيع پيام هاي دروغين به دنبال تصويب قوانين فوق كامپيوتري هستند هنوز فاقد قوانين كامل و جامعي در زمينه كامپيوتر هستيم ولي با اين همه در طي چندماهه اخير كوتاه و جزيي جهت بهبود اوضاع برداشته شده است. به عنون مثال به تازگي شور اول قانون تجارت الكترونيك در مجلس شوراي اسلامي تصويب شده است. اين قانون طبق نظر كارشناسان شايد تنها قانوني باشد كه به محصولات فكري نگاهي اندام وار داشته است. يعني علاوه بر حمايت از محتواي اثر، مصرف كننده و توليدكننده از حريم خصوصي افراد در فضاي سپيرنتيك نيز محافظت مي كند. جداي از اين شدت عمل در مورد متخلفان رايانه اي افزايش يافته و در نيمه اول بهمن ماه امسال براي نخستين بار متخلفان رايانه اي به حبس و جزاي نقدي محكوم شدند. شايد به همين دليل بود كه ديگر مانند دو ماه پيش CD قفل شكسته آريانپور به راحتي در بازار رضا پيدا نمي شد. شايد تا مدتي ديگر براي خريد اين گونه وسايل مجبور باشيد به بازار سيداسماعيل مراجعه كنيد!!! با اين همه آناني كه علم توليد مي كنند، منتظر تصويب قوانين نخواهند ماند، آنها سر در كار خود دارند چون به آن عشق مي ورزند مي گويند رسم عاشقي آن است كه همچون دريا لحظه اي از حركت باز نايستي حتي اگر صخره هاي سخت و دشوار در مقابلت سر برافراشته باشند.