Hamshahri corpus document

DOC ID : H-801124-54065S7

Date of Document: 2002-02-13

بحثي پيرامون توسعه يا عدم توسعه كشت نيشكر خوزستان انتخاب بين توسعه كشت و صنعت نيشكريا چغندر قند كشور دكترپرويز كردواني -استاد دانشگاه تهران مقدمه: اخيرا يكي از مسائل مورد بحث، موضوع نيشكر خوزستان است. برخي نمايندگان مجلس، مخالف با ادامه فعاليت و توسعه كشت نيشكر هستند و بعضي ديگر موافق. در صدا و سيما و مطبوعات هم دراين باره بحث هايي صورت مي گيرد. در اين مقاله سعي خواهد شد مزايا و مسائل هر دو نوع كشت و صنعت نيشكر و چغندر قند با توجه به محدود بودن حجم مقالات در مطبوعات، به اختصار موردبررسي قرارگيرند. قبل از هر چيز باز هم بايد به توانمندي هاي اين كشور عزيزمان باليد و گفت سرزميني داريم كه به دليل داشتن تنوع اقليمي زياد و استثنايي در جهان، انواع مختلف محصولات كشاورزي در آن عمل مي آيند، حتي نيشكر كه بسياري از كشورها، از داشتن آن محروم هستند. در كشور ما قند و شكر از چغندرقند و نيشكر به دست مي آيد اما امكان استحصال اين مواد از خرما هم به صورت اقتصادي وجود دارد كه با داشتن منابع عظيم خرما وامكان توسعه كشت درخت آن، هنوز اقدامي در اين زمينه، صورت نگرفته است. مصرف سرانه قند و شكر در كشور ما نسبت به بسياري از كشورهاي جهان، خيلي بالاست و به همين دليل از روزگار پيشين قند و شكر از مواد به اصطلاح استراتژيك در كشور ما به شمار مي رفته و تامين آن به مقدار موردنياز و مصرف، همواره مساله ساز بوده است، درحالي كه بررسي ها نشان داده اند كه از عوامل اصلي ابتلا به بيماري سنگ مجاري ادرار، همين مصرف زياد قند ساكارز (قند نيشكر و چغندرقند ) فاسد است شدن دندان و بالارفتن فشار خون و بسياري از امراض و عوارض ناگوار ديگر، ناشي از مصرف زياد موادقندي (قند و شيريني و غيره ) است. نيشكر: شرايط آب و هوايي ايران به گونه اي است كه نيشكر، هم در منطقه معتدل مرطوب شمال و هم در منطقه گرم و نيمه خشك جنوب كشور، عمل مي آيد. در منطقه مازندران از گذشته هاي دور، نيشكر مي كاشتند كه از آن شكر سرخ حاصل مي شود. اما در دهه هاي اخير به دليل اقتصادي تر بودن ديگر محصولات در اين شرايط خاكي و آبوهوايي، به كشت و توسعه نيشكر، توجهي نمي شود. منطقه اصلي و مهم نيشكر در كشور ما، سرزمين حاصلخيز خوزستان است كه از گذشته هاي دور، در آن اقدام به كشت اين محصول كرده اند. اما در دهه 1330 شمسي تصميم به كشت و توسعه صنعتي آن گرفتند. براين اساس در سال 1338 كارهاي مطالعاتي (طرح كشت و صنعت هفت تپه خوزستان ) و سپس عمليات كشت نيشكر آغاز شد. در سال 1341 كارخانه نيشكر هفت تپه توليد شكر خود را آغاز چون كرد مسوولان وقت، اين طرح را اقتصادي تشخيص دادند، درصدد توسعه كشت و صنعت نيشكر در آن منطقه برآمدند. از اين رو، فعاليت براي ايجاد يك كشت و صنعت ديگر به نام (كارون ) از آغاز دهه 1350 شمسي شروع شد. اين طرح با ظرفيت اسمي 1800 تا 2000 تن به مرحله اجرا درآمد كه در سال 1358 به بهره برداري رسيد. بعد از انقلاب، توسعه كشت و صنعت نيشكر موردتوجه قرار گرفت. براين اساس پس از مطالعات اوليه اجراي طرح ملي توسعه نيشكر و صنايع جانبي آن از سال 1363 شروع شد در اجراي اين طرح عظيم، هفت واحد كشت و صنعت در مساحتي بالغ بر 84 هزار هكتار در اولين برنامه اقتصادي اجتماعي و فرهنگي كشور، پيش بيني شد كه اجرا و مسووليت آن به عهده وزارت كشاورزي گذاشته شد. در برنامه اين طرح آمده بود كه با اجراي كامل اين طرح عظيم ملي سالانه 700 هزار تن شكر و 700 هزار تن خوراك دام 350 هزار تن كاغذ و 100 هزار تن نئوپان فشرده به /1 1ارزش ميليارد دلار توليد خواهد اما شد به دلايلي كه بعدا در همين مقاله ذكر خواهيم كرد، با گذشت بيش از ده سال از اجراي آن، هنوز نتايج پيش بيني شده، بدست نيامده است. ادامه دارد