Hamshahri corpus document

DOC ID : H-801121-54044S4

Date of Document: 2002-02-10

چشم اندازهاي يك برنامه ديدار از سرزمين هميشه بهار -گزارش خبرنگار همشهري از سفر به منطقه آزاد چابهار ( ) 7 بالاخره به هتل برگشتيم و در همان سرسرا نشستيم تا چاي گواراي ديگري سفارش دهيم. همسر پسرعمويم با سه زن همسفرش دوباره به هتل برگشتند تا براي سومين بار در طول حدود 24 ساعت حمل كيسه ها و چمدان هاي خريداري شده آنها را به سوي اتاق ها شاهد باشيم. بارهايي سنگين داشتند كه دوباره بحث آفرين شد. يكي از همراهان پرسيد: اصلا معلوم هست چه ؟ مي كنند پاسخي از سرطعنه صادر شد كه حقيقت تلخي را بيان مي كرد: هزينه طرح هاي عمراني و توسعه منطقه را مي پردازند! جدي ترين بحثي كه در طول سفر درگرفت در همان سرسراي هتل و همان هنگام بود. يك كارمند قديمي سازمان منطقه آزاد چابهار حرف هايي شنيدني زد: وقتي در سال 1371 منطقه براساس تبصره 19 قانون برنامه پنج ساله اول توسعه افتتاح شد، هيچ اعتباري براي آغاز عمليات در آن وجود نداشت. منطقه داراي هيچ زيرساختي نبود و دولت نيز مطابق تعاريف خود پول و اعتبار و سرمايه اي براي ساخت و ساز در آن اختصاص نداد. در عوض اين مجوز را صادر كرد كه براي عمران و آبادي و ايجاد زيرساخت هاي لازم تكيه بر بخش بازرگاني و تحصيل درآمد از طريق فروش زمين و اخذ عوارض از محل واردات كالا به عنوان تنها چاره مورداستفاده قرارگيرد. اگر بخواهم بقيه حرف هاي اين كارمند سپيدمو را خلاصه و سرراست تر كنم حاصل آن اين است كه در سال 9 گذشته سازمان از طريق ارائه مجوز ورود كالاهاي تجاري ودريافت عوارض از آنها و صدور كارت خريد و حمل اين كالاها به سرزمين اصلي -عمدتا تهران - توسط مسافران، فروش خدمات و زمين، و در مقطعي صدور اجازه واردات مواداوليه كارخانه هاي داخلي از طريق منطقه، درآمد كسب كرده و همان درآمد را خرج ساخت وسازهاي خود كرده است. براي گم نكردن هدف اصلي ايجاد منطقه كه براساس اساسنامه انجام امور زيربنايي، سرمايه گذاري و افزايش درآمد عمومي، ايجاد اشتغال و توليد و صادرات كالاهاي صنعتي تعريف شده، در سال هاي اخير و به دنبال شكل گيري نسبي زيرساخت هاي عمران سهم سرمايه گذاري هاي توليدي و صنعتي افزايش يافته و بخش خصوصي نيز تشويق شده به جاي سرمايه گذاري در زمينه تجاري به سرمايه گذاري صنعتي با هدف بهره مندي از معافيت هاي ويژه منطقه روآور شود. نتيجه اين تحول در نگاه و گرايش را به جاي آنكه شرح دهم در نموداري براي خوانندگان خلاصه كرده ام. مي توان پذيرفت از 1377 به بعد توسعه منطقه سمت وسويي تازه و معطوف به توليد يافته است. اين تحولات كمابيش در چارچوب افق برنامه ريزي 20 ساله مشاوران طرح جامع منطقه هست و علي رغم تصوير ناخوشايندي كه اكنون در مقابل نگاه اقتصاددانان از سازوكار حاكم برمنطقه قرار دارد، در يك نگاه كلان نگر، منطقه آزاد چابهار اهداف برنامه ريزي درازمدت خود را هنوز گم نكرده است. براساس افق برنامه ريزي مشاوران، دوره آزمون و خطا و سنجش منطقه در سالي كه در آن قرار داريم به پايان مي رسد و دوره ده ساله توسعه جهت دار منطقه آغاز خواهد شد. خلاصه اي از جدول افق برنامه ريزي مشاوران طرح نيز براي خوانندگان عرضه شده است. افق برنامه ريزي 30 ساله منطقه آزاد چابهار برمبناي طرح توسعه محور شرق كشور (مصوب) 1364 مرحله عمراني 1375 1371 تا شامل طرح جامع، جهت يابي معماري و شهرسازي و شكل گيري سرمايه گذاري هاي زيربنايي دوره كوتاه مدت 1376 تا 1380 دوره آزمون و خطا براي سنجش زمينه هاي تخصصي و جلبتوجه سرمايه گذاران خارجي دوره ميان مدت 1390 1381 تا دوره درون گرايي و سرمايه گذاري برپايه استراتژي جايگزيني واردات كشور -عمدتا و نه كلا دوره بلندمدت 1390 تا 1400 دوره برون گرايي و تبديل چابهار به منطقه پردازش صادرات عمدتا و نه كلا