Hamshahri corpus document

DOC ID : H-801120-54026S1

Date of Document: 2002-02-09

اوپك در برابر دو راهي انتخاب سهم بازار يا قيمت مناسبسهم اوپك از بازار جهاني نفت به كمترين حد سال اخير 15در رسيده است بهبود قيمت هاي نفت در سال 2002 ميلادي با توجه به بالا بودن سطح ذخاير راهبردي كشورهاي عضو سازمان همكاري اقتصادي و توسعه ( اي او. سي. دي )به مديريت قوي اوپك در بازار نفت به ويژه در نيمه اول سال، نياز دارد. روند صعودي ذخيره سازي نفت خام از سال 2000 ميلادي شروع و در سال 2001 به ويژه سه ماه سوم آن به بيشترين سطح /5 736يعني ميليارد بشكه رسيد. سطح اين ذخاير نزديك به سطح سال 1998 (سال سقوط قيمت هاي نفت ) به /5 861ميزان ميليارد بشكه بود. كارشناسان بازار نفت، افزايش ذخاير راهبردي نفت خام در دو سال پياپي را كم سابقه توصيف مي كنند و آن را اهرم فشار بر قيمت هاي نفت مي دانند. بازار نفت تا قبل از توافق اخير اوپك براي /1 5كاهش ميليون بشكه اي كه از اول ژانويه 2002 اجرا شد به لحاظ بالا بودن حجم ذخاير راهبردي نفت خام، وضعيت خطرناكي داشت و احتمال سقوط قيمت هاي نفت مي رفت. كارشناسان مسائل نفتي معتقدند، اوپك با آخرين كاهش توليد خود، از سقوط قيمت هاي نفت در فصل زمستان جلوگيري كرد، طوري كه قيمت هاي نفت خام در سطح 18 تا 19 دلار باقي ماند. اين درحالي است كه سطح قيمت هاي نفت خام از محدوده موردنظر اوپك يعني 22 تا 28 دلار فاصله دارد. اما اوپك براي آينده چه تدبيري بايد؟ بينديشد برخي كارشناسان بازار نفت معتقدند، مديريت قوي اوپك بر بازار نفت به ويژه در نيمه اول سال جاري ميلادي، مي تواند قيمت هاي نفت را درتمام سال در سطح مناسبي نگاه دارد. كشورهاي توليدكننده نفت غيرعضو اوپك با كاهش توليد 500 هزار بشكه اي خود براي سه ماه اول سال 2002 قول همكاري و همراهي با اعضاي اوپك را دادند. (اما آمار كاهش توليد كشورهاي مكزيك، نروژ، روسيه و عمان هنوز منتشر نشده است. ) اين كشورها برنامه افزايش توليد حداقل به ميزان روزانه هزار 800 بشكه براي سال ميلادي جاري دارند و لذا بعيد به نظر مي رسد كه بتوان آنها را براي همراهي بيشتر با اوپك در ماه هاي آتي متقاعد كرد. آژانس بين المللي انرژي ميانگين توليد نفت خام كشورهاي توليدكننده نفت غيرعضو اوپك را براي سال 2002 /ميلادي 7 ميليون 50 بشكه برآورد كرده است درحالي كه اين رقم در سال 2001 /49 5ميلادي ميليون بشكه در روز بود. كارشناسان بازار نفت معتقدند، اگر اوپك سياست برداشت از ذخاير را به مصرف كنندگان تحميل كند، قيمت هاي نفت خام بهبود خواهد يافت ودر صورتي كه اقدام به افزايش توليدكند، سقوط قيمت هاي نفت خام جدي خواهد بود. به نظر اين كارشناسان، اوپك براي رسيدن به سطح قيمت موردنظر خود بايد سياستي را در پيش گيرد كه سطح ذخاير كاهش و قيمت ها افزايش يابد. دبيرخانه اوپك، ميزان تقاضا براي نفت خام اوپك در سه ماه اول امسال /25 9را سه ماهه /24 9دوم سه ماهه /25 4سوم و سه ماهه چهارم /26 4را ميليون بشكه در روز برآورد كرده است. اگر اوپك توليد نفت خام خود را در فصل تابستان حدود 25 ميليون بشكه در روز نگاه دارد، بازار نفت در وضعيت تعادل عرضه و تقاضا خواهد بود و احتمال مي رود قيمت ها در سطح فعلي باقي بماند. بايد توجه داشت كه ميزان پايبندي اعضاي اوپك به سهميه هاي توليد نفت، به موثرتر كردن تصميم هاي اين سازمان كمك نشريه مي كند (پترو استراتژي ) چاپ لندن، توليد نفت اعضاي اوپك به استثناي عراق را در ماه ژانويه /22 25امسال ميليون بشكه در روز اعلام كرده كه در مجموع هزار 550 بشكه تخلف وجود داشته است. مركز پژوهش هاي مجلس شوراي اسلامي در تحليل بازار نفت به اين نكته تاكيد كرده است كه مديريت عرضه اوپك در سال ميلادي جاري بايد به گونه اي باشد كه نه تنها مازاد عرضه نفت به كلي از بازار محو شود، بلكه تا حدي كمبود عرضه نيز در بازار به وجود آيد، تا مصرف كنندگان از ذخاير انباشته خود برداشت كنند. در ادامه اين تحليل آمده است: وظيفه اوپك به عنوان تنظيم كننده بازار بسيار دشوار خواهد بود. جبران فقدان تعادل بازار در سال هاي 2000 و 2001 و انباشت پي درپي نفت خام، فقط با عرضه كمتر نفت موردنياز جبران خواهد شد. از سوي ديگر وضعيت تقاضا براي نفت خام به دليل ركود اقتصاد جهاني روبه كاهش است. دبيرخانه اوپك ميزان تقاضاي جهاني نفت خام در سال جاري ميلادي /76 2را ميليون بشكه در روز برآورد كرده است كه حدود 500 هزار بشكه نسبت به سال گذشته افزايش دارد. آژانس بين المللي انرژي تقاضاي جهاني نفت خام براي سال 6/76 2002 را ميليون بشكه برآورد كرده كه نسبت به سال گذشته حدود 600 هزار بشكه افزايش دارد. بسياري از كارشناسان مستقل بازار نفت، افزايش تقاضاي نفت خام براي سال 2002 را قابل توجه نمي دانند و رقم آن را در حدود ارقام سال گذشته پيش بيني مي كنند. بنابر اين، اگر هدف اوپك حفظ قيمت نفت در سطح موردنظر است، بايد از سهم بازار خود صرف نظر كند. بنا به اعلام آژانس بين المللي انرژي، سهم اوپك در معاملات جهاني نفت خام با توجه به كاهش هاي مرحله اي آن در سال اكنون گذشته به 32 درصد كاهش يافته كه كمترين ميزان از اواسط دهه 1980 است.