Hamshahri corpus document

DOC ID : H-801120-54018S1

Date of Document: 2002-02-09

بورس تهران و چشم انداز پيش رو تعداد سهامداران بورس تهران به سه ميليون نفر رسيد ( بورس ) آينه تمام نماي اقتصاد ملي و انعكاسي است از رونق يا ركود آن كه با جذب سرمايه هاي سرگردان زمينه باروري و توليد را فراهم مي كند. ( بورس ) در لغت به معني مغازه يا بازار خريد و فروش است و از اين رو به تالار بورس نيز معناي بازار دادوستد سهام و سرمايه را مي دهد. بورس تهران نيز از اين قاعده مستثني نبوده و بازاري محسوب مي شود جهت دادوستد سرمايه كه در لواي اين دادوستد جذب سرمايه و هدايت به سوي بخش هاي توليدي، صنعتي نهفته است. بورس تهران در سال 1353 تاسيس و تا سال 1357 ادامه حيات داد اين بورس پس از پيروزي انقلاب اسلامي تا سال 1368 به صورت تعطيل و تا سال 1375 با حضور تنها 50 شركت به صورت نيمه تعطيل اداره شد و امروزه در اين بورس 318 شركت پذيرفته شده اند. آمار سازمان بورس تهران نشان مي دهد كه اين بورس نسبت به سال 79 در ده ماه /22 4 اخير درصد رشد در بازده /كل 6 درصد 20 رشد در شاخص قيمت /22 6و درصد رشد را در ارزش جاري بازار (اندازه بازار ) داشته است. به گفته كارشناسان تابع سرمايه گذاري در كشور با محدوديت هاي قانوني بسياري روبه روست كه ريسك ناشي از آن مسير موفقيت جذب سرمايه هاي داخلي و خارجي را ناهموار كرده است. اما با اين حال به طور متوسط در يكي دو سال اخير بورس ت هران در رده پر بازده ترين بورس هاي جهان قرار گرفت و به رغم نرخ تورم بالايي كه ايران در سال هاي اخير با آن دست به گريبان بود در سال 2000 ميلادي مقام اول بازدهي ناخالص ناشي از سود نقدي را به خود اختصاص داد. بورس تهران در سال 2000 /44 8با درصد رشد شاخص قيمت ها رتبه دوم را بعداز بورس برمودا كسب كرد. در اين ميان اشاره به نسبت (قيمت به درآمد ) كه شاخص ديگري درجهت اندازه گيري رشد است، ضروري مي نمايد. اين نسبت از تقسيم آخرين قيمت سهام بر آخرين درآمد برآورد شده هر سهم به دست مي آيد، مبناي محاسبه، براي بورس تهران از تقسيم ارزش كل بازار بر جمع سود قبل از كسر ماليات برآوردي شركت هاي پذيرفته شده به دست مي آيد. اين نسبت در بورس تهران /4 7عدد است كه براي بورس استانبول 17 هنگ كنگ 13 و كره جنوبي 15 است. يكي ديگر از نسبت هاي مقايسه اي، نسبت ارزش جاري بازار است كه شامل تعداد سهام بازار و قيمت سهم است. نسبت ياد شده بر حسب دلار براي بورس تهران 10 ميليارد دلار است كه اين نسبت براي بورس /69 9استانبول ميليارد دلار /62 3هنگ كنگ ميليارد دلار و /25 3فيليپين ميليارد دلار را نشان مي دهد. براساس فهرست بورس هاي فدراسيون بين الملل از ميان 48 بورس جهان بورس تهران رتبه 43 را از نظر ارزش بازار يا اندازه بازار به خود اختصاص داد. نسبت فعاليت و حجم معاملات نسبت به ارزش جاري بازار از ديگر نسبت هايي است كه نشان مي دهد چند درصد ارزش سهام در بازار گردش داشته است كه اين رقم براي بورس تهران در سال 2000 رقم 20 درصد را نشان مي داد. به گفته كارشناسان از اين رقم چنين مي توان استنباط كرد كه گردش كل سهام در بازار 5 سال زمان نياز دارد كه در مقام مقايسه با بورس (نزدك ) آمريكا كه 384 درصد است يعني كل سهام 4 بار در سال گردش مي كند و بورس تايوان كه برابر 260 درصد است رقم بسيار پاييني است. آنان بر اين باورند كه عرضه نكردن سهام توسط برخي شركت ها براي از دست ندادن مالكيت شركت علت اصلي پايين بودن اين رقم است. تامين منابع مالي جديد به عنوان عمده ترين وظيفه بورس از طريق جمع آوري پس اندازها و كاناليزه كردن به سوي شركت ها و سرمايه گذاران شاخص ديگري است كه بورس كشورهاي مختلف را از يكديگر متمايز مي كند. اين رقم براي بورس تهران 478 ميليون دلار است كه از جهت تامين منابع براي شركت ها بورس تهران را صاحب مقام 39 كرده است كه به عقيده كارشناسان سازمان بورس با توجه به حجم بازار و تعداد شركت هاي پذيرفته شده، رقم خوبي است. جايگاه بورس در اقتصاد ملي توسط نسبت ارزش جاري به توليد ناخالص ملي مشخص مي شود در سال 2000 اين نسبت براي بورس /10 3تهران درصد و در /8 3 سال 99 درصد را نشان مي داد. اين رقم در سال 99 براي بورس /36 9تركيه درصد هنگ كنگ درصد 108 تايوان 44 درصد مالزي 178 درصد سريلانكا 10 درصد يونان 157 درصد و شيلي 101 درصد بود كه در اين رتبه بندي بورس تهران مقام آخر را به دست آورد. همچنين فعالترين شركت هاي بورس تهران شركت هاي سرمايه گذاري، خودرو، كاني غيرفلزي و شيميايي هستند كه رديف اول تا سوم را دارند و 80 درصد معاملات اين بازار را به خود اختصاص داده اند. صاحبنظران بر اين باورند كه رشد سريع و كوتاه مدت بورس تهران به رغم قدمت و تجربه كم، اميدي است براي دستيابي به آينده اي روشن كه در سايه شناخت و رفع كاستي ها حاصل مي شود. آنان معتقدند كه تنوع در ابزارهاي مالي بورس با توجه به سلايق و علاقه سرمايه گذاران با بالا بردن حجم معاملات و سرمايه گذاري مي تواند رونق اقتصادي را به همراه داشته باشد. (اكبر زرگاني نژاد ) يكي از كارگزاران بورس با اشاره به رشد بازدهي سرمايه گذاري در بورس تهران، اعتماد به بورس تهران را ازجمله دلايل اين رشد دانست. به گفته اين كارگزار پايين بودن سطح عمومي قيمت سهام و ارزان بودن آن يكي از دلايل جذب سرمايه گذاران براي سرمايه گذاري در اين بازار تلقي مي شود. وي افزود: نسبت قيمت به درآمد سه - - -ام ازجمله نسبت هايي است كه كشورهاي داراي رشد اقتصادي مثبت را ازكشورهاي درحال توسعه متمايز مي كند كه اين رقم در بورس ما نشان از رشد دارد به طوري كه متوسط نسبت قيمت به درآمد در بورس /4 7تهران است در صورتي كه بورس ساير كشورها از اين امتياز برخوردار نيستند. به گفته اين كارگزار تحولات اخير كشور افغانستان و هم مرز بودن ايران با اين كشور و دورنماي بازار جديد براي كالاهاي ايراني، سبب ايجاد اميدي براي سرمايه گذاران شده است كه نويد افزايش توليد در شركت ها و به تبع آن فروش و افزايش سود شركت ها، استقبال سرمايه گذاران ديگر و افزايش سطح عمومي قيمت ها در بورس تهران را مي دهد. وي انعكاس آمارهاي منتشر شده از سوي سازمان هاي مختلف مبني بر ثبات و پيش بيني رشد اقتصادي براي سال هاي آتي را از عوامل استقبال بيشتر سرمايه گذاران و افزايش حجم تقاضاي خريد سهام و درنتيجه رشد بازدهي بازار بورس تهران دانست. به گفته (زرگاني نژاد ) بورس كشورهاي پيشرفته تنها منحصر به يك بازار نيست و آنان داراي بورس هاي كالا، صنعت، خدمات وكشاورزي و... هستند كه اين تنوع به جذب هرچه بيشتر و موثرتر سرمايه و هدايت به بخش هاي موردنظر ياري مي رساند. اين كارگزار معتقد است كه سرمايه گذاران خارجي با به همراه آوردن فن آوري و دانش فني روز علاوه بر بهبود سطح كيفيت محصولات توليد شده داخلي و كاستن از قيمت تمام شده توليدات، قابليت رقابت محصولات با محصولات مشابه ساير كشورها را ايجاد مي كند. وي با اشاره به قانون ملي شدن صنايع 70 درصد سهام شركت هاي پذيرفته شده در بورس را مختص به سازمان هاي دولتي عنوان كرد و افزود: امروزه تلاش دولت در فراهم كردن شرايطي است كه در آن واگذاري سهام به بخش هاي غيردولتي صورت مي گيرد كه هم اكنون مرحله گذار را طي مي كند. (نصرالله برزني ) مديرعامل يكي از شركت هاي كارگزار بورس، بازدهي در بازار سرمايه را مبلغ افزوده شده بر سرمايه اوليه طي يك سال مالي و شامل دو بخش سود سهام سالانه و افزايش قيمت سهام دانست. وي بازار سرمايه را متشكل از سه جزء سرمايه گذار، كارگزار و خريدار يا فروشنده برشمرد و افزود: هدف اصلي اين بازار جمع آوري پس اندازهاي كوچك و هدايت به سوي صنايع جديد و در نهايت رسيدن به رشد اقتصادي است. اين كارگزار از استقبال روزافزون مردم از بازار سهام سخن به ميان آورد و گفت: درحال حاضر سهامداران شركت هاي بورس تهران بالغ بر 3 ميليون نفر هستند كه مستقيم يا غيرمستقيم با بورس سرو كار دارند كه در اين ميان سرمايه گذاران منفرد نيز به دليل اعتماد به اين بازار همچنان درحال افزايش هستند. (برزني ) معتقد است: اگر چه سرمايه گذاري هاي بورسي در تامين سود سهامداران گام برمي دارد اما در بطن خود هدفي بالاتر يعني نفع ملي و رونق اقتصاد ملي را دنبال مي كند.