Hamshahri corpus document

DOC ID : H-801117-53970S3

Date of Document: 2002-02-06

صف هاي طولاني درمراكز معاينه فني خودرو اگر اين روزها از ميدان آرژانتين گذر كرده باشيد، با تجمع اتومبيل هايي روبه رو مي شويد كه راه عبوري ساير خودروها را بسته اند و در صفي طولاني كه سر آن به بزرگراه رسالت مي رسد، براي معاينه فني خودرو خود در انتظاري چندين ساعته، گاه حتي از داشتن خودرو نيز پشيمان شده اند. مدتي است خودروهاي تهراني ملزم به دريافت برگ معاينه فني خودرو شده اند، براساس اعلام مراجع ذي ربط مهلت دريافت اين برگه ها 22 اسفندماه امسال تعيين شده است و پس از آن دارندگان خودروهايي كه اين برگه را دريافت نكرده اند از يك هزار تا 50 هزار تومان جريمه مي شوند. ازدحام خودروهاي متقاضي در مركز معاينه فني خودرو بيهقي نشان دهنده عدم تناسب بين ظرفيت مركز و تعداد متقاضيان است. يكي از مسوولان اين مركز، ظرفيت معاينه فني خودروها را در مركز بيهقي 900 دستگاه در روز اعلام مي كند. اين درحالي است كه دكتر مهرداديان - مجري طرح جمع آوري خودروهاي فرسوده - فقط تعداد خودروهاي بالاي 30 سال در شهر تهران را 50 هزار دستگاه اعلام مي كند كه به طور قطع تعداد كل خودروهايي كه در تهران تردد مي كنند به چندين برابر اين تعداد مي رسد. يكي از متقاضيان دريافت برگ معاينه فني كه از اولين منتظران اين صف طولاني است مي گويد: با اين كه ساعت دو صبح آمده ام نفر چهاردهم صف وي هستم كه كارمند بخش خصوصي است، اظهار مي دارد: امروز را به طور كامل مرخصي گرفته ام ضمن آن كه ديروز براي پرداخت 5 هزار تومان و گرفتن فيش درخواست معاينه فني خودرو چند ساعت مرخصي ساعتي رد كرده ام. دريافت قبض درخواست معاينه مستلزم ايستادن در صف ديگري است كه 2 تا 4 ساعت - بسته به وضعيت مركز و ساعت روز - زمان مي برد. يكي از مشكلات اقتصادي كشور كه ريشه هاي اجتماعي دارد، محاسبه نكردن هزينه فرصت افراد جامعه و ساير هزينه هاي پنهان است. اگر مرجعي ميزان ساعات هدر رفته مردم در اين صف و از دست دادن درآمد هر يك از متقاضيان را به شكل برآوردي تخمين بزند، به عدد معني داري مي رسيم كه هرگز در محاسبات اقتصادي موردتوجه قرار نمي گيرد و اين فقط هزينه فرصت و عدم النفع متقاضيان معطل شده در صف دريافت برگ معاينه فني خودرو است و هزينه فرصت و ساير هزينه هايي كه از اين بابت بر جامعه و مردم تحميل مي شود مورد محاسبه قرار نگرفته است، هزينه هايي ازجمله هزينه سوختي كه در صف هاي طويل انتظار مصرف مي شود و يا انجام نشدن بسياري از كارهاي اربابرجوعان به ادارات، سازمان ها، شركت ها و واحدهاي توليدي و تجاري كه متصدي انجام كار آنها يك يا دو روز را صرف گرفتن برگ معاينه فني خودرو كرده است. معمولا سال هاي قبل در مواردي همچون پرداخت عوارض و يا دريافت برگه معاينه فني خودرو، خودروها به تفكيك مدل و شماره پلاك در روزهاي مشخصي به مراكز ذي ربط مراجعه مي كردند كه در تسريع انجام كار و همچنين رضايت مردم تاثير فراوان داشت. علاوه بر مركز معاينه فني خودرو بيهقي سه مركز مكانيزه ديگر نيز اين خدمات را در سطح شهر تهران ارائه مي كنند. مركز الغدير در بزرگراه آزادگان، بلوار الغدير روبه روي بيمارستان شهداي يافت آباد، مركز شكوفه در سه راه آذري، پاسگاه نعمت آباد، كنار مركز همگاني خريد و فروش خودرو و مركز سراج در خيابان سراج نسبت به ارائه اين خدمات به متقاضيان اقدام مي كنند. به نظر مي رسد اين سه مركز، براي معاينه فني خودروهاي تهران كافي نباشد، مهدوي كه انتظار در صف او را عصبي كرده است، مي گويد: هم بايد پول بدهيم، هم التماس كنيم و هم انتظار بكشيم. ايرادهاي بني اسرائيلي يكي ديگر از مواردي كه اعتراض متقاضيان معاينه فني خودرو را برانگيخته است، مردود شدن خودروها در آزمون هايي است كه براي دريافت معاينه در نظر گرفته شده است. نجفي كه بازنشسته يكي از ادارات دولتي است و دومين باري است كه انتظار در صف را تجربه مي كند، ايرادهاي مركز را بني اسرائيلي توصيف مي كند و مي گويد: قبل از اين كه ماشين خود را براي معاينه بياورم در تعميرگاهي كه 20 سال است به آنجا مراجعه مي كنم، آن را تنظيم كردم ولي مورد قبول دستگاه هاي مركز واقع نشد براي همين به تعميرگاه همين مركز مراجعه كرده 2 هزار تومان دادم تا ماشين آن طور كه آقايان مي خواهند تنظيم شود. وي ادامه مي دهد: مركز و تعميرگاه آن به يكديگر نان قرض مي دهند، ضمن آن كه معابر را طوري طراحي كرده اند كه اگر ماشين شما حائز شرايط دريافت معاينه نشود بايد از مجموعه خارج شويد و كل مجموعه را دور بزنيد و دوباره با زحمت زياد به تعميرگاه مراجعه كنيد و تازه تكرار انتظار ايستادن در صف شروع مي شود. هزينه اولين معاينه 5 هزار تومان و در صورت تكرار هزينه اي معادل يك هزار و 500 تومان از دارندگان خودرو دريافت مي شود. يكي ديگر از مراجعه كنندگان در اين باره مي گويد: استاندارد تنظيم خودرو با دستگاه هاي اين مركز منطبق نيست، به طوري كه تعميركار من گفته است، بعد از گرفتن برگ معاينه فني، ماشين را دوباره نزد او ببرم تا بار ديگر آن را تنظيم كند. ازدحام متقاضيان معاينه فني خودرو و احتمال فراوان مردود شدن خودروها در آزمون اين مراكز كه مستلزم پرداخت دوباره هزينه ها و تحمل مشقت هاي بسيار است، باعث شده تا تعداد اندكي از دست اندركاران اين مركز از موقعيت خود سوءاستفاده كنند. جاي خالي مسافركش ها از نكات جالب توجه در صف خودروهاي منتظر براي معاينه شدن، حضور انگشت شمار خودروهاي شخصي و عمومي مسافربر است، درحالي كه اين خودروها به دليل پيمايش و آمدوشد فراوان در شهر و مصرف سوخت بالا، نياز بيشتري به تنظيم و معاينه فني دارند. اما عمده خودروهايي كه براي معاينه مراجعه مي كنند خودروهاي داخلي و خارجي مدل بالا و يا خودروهاي سواري با كاركرد شخصي هستند. مواردي كه مورد معاينه اين مراكز قرار مي گيرد، وضعيت ظاهري اتاق، چراغ ها، اگزوز و جلوبندي است. همچنين لوله هاي رابط خودرو، چرخ ها، تجهيزات و گازهاي خروجي از خودرو نيز بررسي و معاينه مي شود. تكرار قصه تعويض پلاك البته بسياري از منتظران صف طولاني معاينه فني خودرو چندان اعتقادي به جدي بودن جريمه ها و هشدارهاي مسوولان ندارند، آنها با اشاره به طرح تعويض پلاك خودروها مي گويند: اواخر سال 78 طرحي تحت عنوان تعويض پلاك خودرواجباري شد كه به نظر مي رسد فقط براي كسب درآمد و پرداخت حقوق و عيدي كاركنان بود و ديگر خبري از آن نشد. اين عده از متقاضيان دريافت برگ معاينه خودرو با اين كه ساعت ها به انتظار اين برگه ايستاده اند، اما اجباري شدن برگ معاينه فني خودرو را نيز طرحي مشابه تعويض پلاك ارزيابي مي كنند. دو سال قبل راهنمايي و رانندگي با دريافت 2 هزار و 750 تومان از هر خودرو در كشور طرحي را تحت عنوان تعويض پلاك خودرو مطرح كردكه بعد از گذشت دو سال به كاملا فراموشي سپرده شده است.