Hamshahri corpus document

DOC ID : H-801114-53930S1

Date of Document: 2002-02-03

خودرو در حال توقف بايد خاموش باشد ملاحظاتي پيرامون سوخت، خودرو و محيط زيست شهري طبق نظر كارشناسان، مصرف بنزين در كشور ما حداقل دو برابر مصرف بهينه و استاندارد در جهان صنعتي است. به اين معني كه با فرض ثابت ماندن تعداد خودروهاي ما كشور، بايستي نصف ميزان كنوني سوخت مصرف كنيم مساله سوخت و جنبه هاي مختلف آن از حجم بالاي مصرف گرفته تا يارانه و معضلات زيست محيطي مرتبط با آن مدتي است كه مورد توجه تحليلگران و سياستمداران كشورمان قرار گرفته است. اگر چه اين موضوع بايستي از چند دهه پيش مورد مداقه و تامل صاحبنظران قرار مي گرفت ولي به هر حال نبايد از آثار مثبت فعال شدن اين فرايند در به مشاركت طلبيدن مردم و فرزانگان در تصميم سازي هاي مرتبط با اين كالاي استراتژيك غافل بود. شايد يكي از انتقادات وارد به تحليل هايي كه تاكنون در اين مورد مطرح شده، اين باشد كه نحوه ارائه مشكل و صورت مساله ناسره به است اين معني كه صرف مقايسه قيمت سوخت و مصرف آن در كشور با ديگر كشورهاي جهان و ارائه آمار و ارقامي در اين مورد، بدون توجه به ساختارهاي صنعتي، اجتماعي و اقتصادي كشور اگر چه ممكن است در ايجاد زمينه هاي لازم براي پذيرش اجتماعي تغيير روشهاي جاري مفيد باشد ولي در ارائه راهكارهاي منطقي با قابليت پياده سازي موفق نخواهد بود. چون اين روش تحليل به واقعيتهاي موجود و ظرفيت سازي هاي فرهنگي و صنعتي لازم بي توجه است. طبق آمارهاي رسمي، مصرف سالانه دو قلم از اقلام سوختي كشور يعني بنزين و گازوئيل به ترتيب حدود 14 و 25 ميليارد ليتر مي باشد. با اين توضيح كه بنزين فقط مصرف سوخت براي خودروهاي شخصي را دارد ولي گازوئيل مصارف مختلف چون توليد انرژي در نيروگاههاي حرارتي، كارخانه ها، گرمايش منازل و سوخت كاميونها، اتوبوسها و... را داراست. از طرف ديگر در حالي كه قيمت سوخت در كشورهاي مختلف از حدود 25 سنت تا 1 دلار مي باشد در كشور ما ليتري 5 سنت به فروش مي رسد. طبق نظر كارشناسان، مصرف بنزين در كشور ما حداقل دو برابر مصرف بهينه و استاندارد در جهان صنعتي است. به اين معني كه با فرض ثابت ماندن تعداد خودروهاي كشور، ما بايستي مصرفي معادل 7 ميليارد ليتر در سال داشته باشيم. توضيح اينكه در موتورهاي با تكنولوژي بسيار بالا بازدهي تبديل سوخت به نيروي جلو برنده حدود 36 درصد است يعني 64 درصد بنزين موجود در باك خودرو در محيط اطراف آزاد مي شود و موجب آلودگي آن به مي گردد بيان ديگر در يك خودرو مدرن با ظرفيت 2 هزار سي سي كه حدود 8 ليتر بنزين براي هر 100 كيلومتر مصرف /2 9 مي كند ليتر به نيروي جلوبرنده تبديل شده و باقي آن به هدر مي رود. بنابراين طبق استانداردهاي جهاني، خودروهاي ما در طول سال رقمي /1 4معادل ميليارد دلار xx( 05/025/0 )با [ 7109 احتساب قيمتهاي رايج در كشورهاي نفت خيز /6 6يا ميليارد دلار x 7 x ( 05/01 )[ 109 با احتساب قيمت هاي رايج در كشورهاي اروپايي مصرف اضافي دارند كه هدر رفتن منابع در اين سطح بار مالي سنگيني را بر اقتصاد كشور تحميل مي كنند. اين در حالي است كه با هزينه كردن /0 7/0تا 6حدود ميليون دلار مي توانيم سفارش طراحي يك موتور جديد و ساخت نمونه آن با آزمايش هاي لازم جهت تطبيق با استانداردهاي لازم بين المللي را بدهيم. در واقع خريد تكنولوژي 3 مدل موتور در اندازه هاي مختلف با شرح فوق براي كشور حدود 2 ميليون دلار هزينه خواهد اين داشت رقم در مقايسه با هدر رفتن صدها ميليون دلار از منابع همراه با پيامدهاي خطرناك زيست محيطي و اثرات نامطلوب بر سلامت افراد جامعه چون مرگهاي زودرس ناشي از سكته هاي قلبي، انواع سرطان و كندذهني كودكان هزينه ناچيزي به نظر اگر مي رسد اين فرايند فعال شود و دولت با كمك به شركتهاي خودروساز آنها را ملزم به مراعات آن نمايد خواهيم توانست در كمتر از 3 تا 4 سال با از دور خارج كردن تدريجي خودروهاي موجود و جايگزين كردن آنها با خودروهاي مدرن، بسياري از مشكلات اقتصادي و زيست محيطي را مرتفع سازيم. معضل ديگر ما استفاده غير بهينه از خودروهاي گازوئيلي اعم از اتوبوس و كاميون است. در ايران به سبب وجود برداشتهاي غلط در بين اتوبوس داران و رانندگان كاميون با اين نظر مواجهيم كه موتور ديزل نبايستي خاموش شود و كاركردن دائم موتور خودرو ديزلي عمر آن را طولاني مي كند. اين برداشت كه مخالف منطق و علم است بايد هر چه سريعتر به هر وسيله ممكن از جمله فرهنگ سازي، تدوين مقررات و قوانين و اعمال جدي آنها تصحيح شود. يادآوري مي كند كه اكثر اتوبوسهاي شركت واحد از ساعت 5 صبح تا /9 30ساعت شب در فاصله زماني ترك توقفگاه تا بازگشت به آن يكسره روشن اين هستند در حالي است كه براساس محاسبات نويسنده به ازاي هر يك ساعت تردد بين ايستگاه اول و آخر مسير حدود دقيقه 25 تا نيم ساعت و در مجموع معادل 3 ساعت در روز ميني بوسها و اتوبوسها در حال توقف روشن مي مانند كه پيامدي جز پخش هزاران تن مواد آلوده ساز به محيط اطراف و هدر دادن ميليونها ليتر سرمايه ملي ندارد. اين در حالي است كه در كشورهاي صاحب تكنولوژي چون آلمان، ايتاليا و فرانسه، هيچ خورويي (حتي در زمستان ) اعم از عمومي يا خصوصي حق ندارد در حالت توقف روشن بماند و رانندگان به محض روشن كردن وسيله ملزم به حركت هستند. بنابراين به طور خلاصه راهكارهاي پيشنهادي فوق را در بندهاي زير خلاصه مي كنيم: - 1 تدوين مقررات و قوانين ساده و در عين حال موثر براي حركت خودروها در سطح شهر از طرف سازمان محيط زيست و هيات دولت مبني بر ممنوعيت روشن گذاردن خودرو در حالت توقف. - 2 اعمال جريمه سنگين به متخلفين. - 3 خريد تكنولوژي موتورهاي مدرن بنزيني يا ديزلي يا سفارش طراحي و ساخت نمونه. - 4 نوسازي شبكه حمل و نقل تهران و ديگر خودروهاي موجود از طريق جايگزيني آنها با خودروهاي مدرن. جهانگير مجيدي