Hamshahri corpus document

DOC ID : H-801112-53898S5

Date of Document: 2002-02-01

رئيس قوه قضائيه دستور رسيدگي داد دانشجويان زنداني آيا به دانشگاه باز مي گردند رئيس قوه قضاييه سرانجام روز يكشنبه اين هفته _ هشتم بهمن _ در ديدار با جمعي از نمايندگان مجلس دستور بررسي تقاضاي نمايندگان مجلس براي عفو تعدادي از دانشجويان زنداني را به معاونت حقوقي و امور مجلس قوه قضاييه صادر كرد. او در اين ديدار به نمايندگان مجلس گفت كه با توجه به شان و منزلت دانشجو و وضعيت علمي، سني و روحي، اعتقادي با او بايد برخورد كرد. رئيس قوه قضاييه انتقاد آزاد را خوب توصيف كرده و گفته بود كه همه بايد حريت نظردهي و انتقاد داشته باشند و مشكلات را حل كنند. پايان سلام آغاز ماجرا تا صبح 15 تير 78 سرنوشت طرح اصلاح قانون مطبوعات همان اطلاعات اندكي بود كه در صفحات روزنامه ها منعكس مي شد. اگر هم گفت وگو و رفت وآمدي صورت مي گرفت اثر چنداني در كار نمي گذاشت روزي 100 بود كه جز يكي دو مقاله چيزي درباره قتل هاي زنجيره اي هم نوشته نمي شد. فكر اينكه از علي فلاحيان وزير اسبق اطلاعات خواسته شود تا در يك جلسه مجلس، اطلاعاتي درباره معاون خود _ سعيد امامي _ در اختيار نمايندگان قرار دهد، در ميان هيجان هاي مربوط به طرح تغيير قانون مطبوعات گم شده بود. اما ناگهان تلفن ها به كار افتاد و همه يكديگر را با خبر كردند. در عرض چند ساعت روزنامه سلام هم ناياب شده بود. عنوان اصلي سلام اين بود: سعيد امامي پيشنهاد اصلاح قانون مطبوعات را داده است. جلسه روز سه شنبه مجلس وضعيتي ديگر پيدا پيش كرد از همه طراحان اصلاح قانون مطبوعات سنگيني نگاه ها را برخود احساس مي كردند. در اين حال بعضي از نمايندگان سراغ دستگاه كپي رفتند و از خبر سلام كپي گرفتند. در كنار ديپلماسي پنهان كه تمام روز سه شنبه تا نيمه هاي شب ادامه داشت مطابق معمول سريع ترين واكنش را در برابر اعلام اين خبر، روزنامه عصر جناح منتقد دولت نشان داد. آن روزنامه به سراغ نمايندگان جناح اكثريت مجلس پنجم رفته بود تا نظر آنها را درباره انتشار نامه محرمانه در روزنامه سلام جويا شود. به اين ترتيب راهكار مقابله با خبر روزنامه سلام پيدا شد و اين همان نكته بود كه به استناد آن 12 ساعت بعد روزنامه سلام توقيف شد. با اعلام تعطيلي سلام، موسوي خوئيني ها به دادگاه ويژه روحانيت فراخوانده شد و اين همه موجب پاره اي اعتراضات در بين دانشجويان شد. اعتراضاتي كه اندك اندك بالا گرفت و چند روز بسيار پر التهاب در تهران و ديگر شهرهاي كشور را رقم زد. شروع اعتراض ها عصر روز پنج شنبه 17 تيرماه 1378 اعضاي شوراي مركزي انجمن اسلامي دانشگاه تهران، در نشستي تصميم گرفتند در برابر تصويب لايحه مطبوعات و تعطيلي روزنامه سلام، تجمعي ترتيب دهند اما پيش از آنكه آنها تصميمات خود را سازماندهي كنند، در كوي دانشگاه تهران بغض ها فوران كرده بود. دانشجويان مقيم كوي دانشگاه تهران از ساعت 10 شب پنجشنبه، از كوي خارج شدند و تا چهارراه اميرآباد راهپيمايي كردند و سپس بازگشتند. دكتر كوهي مدير كل كوي در اين فاصله با كلانتري يوسف آباد، تماس مي گيرد و نيروي انتظامي در محل حاضر شد اما دخالتي در ماجرا نكرد. جريان به آرامي پيش رفت چندان كه دانشجويان هنگام بازگشت به كوي شعار نيروي انتظامي تشكر _ تشكر سردادند. حوالي نيمه شب رضا حجتي عضو شوراي مركزي انجمن اسلامي خبر از باز پس گيري شكايت وزارت اطلاعات از روزنامه سلام را در خبر نيمه شب مي شنود و به دانشجويان نيز كه در حال بازگشت به كوي بودند اطلاع مي دهد. با اعلام اين خبر بحث بين دانشجويان درمي گيرد كه آيا تظاهرات در شرايط كنوني ضرورتي دارد يا نه. اكثر دانشجويان به كوي باز مي گردند. حدود 100 نفر نيز بيرون كوي مي مانند كه موضوع با ورود نيروي انتظامي شكل ديگري به خود مي گيرد و به درگيري با دانشجويان منجر مي شود. حال دانشجويان از داخل كوي بيرون مي آيند و درگيري آغاز مي شود و تا صبح جمعه ادامه مي يابد. از بامداد شنبه تا پايان روز دوشنبه كه درگيري ها گاه به صورت پراكنده اوج مي گرفت، دانشجويان دانشگاه را در تسخير خود داشتند. بعدازظهر يكشنبه كوي دانشگاه چنان ملتهب بود كه گروهي از دانشجويان با تكه پارچه اي صورت خود را پوشانده بودند تا در عكس ها شناخته نشوند. عبور و مرور خودروها قطع شده بود و برخي از دانشجويان با صورت هاي بسته بالاي بام كوي يا در ساختمان هاي مقابل كشيك مي دادند. تظاهرات تا روز سه شنبه ادامه يافت و گاه در سطح شهر به خشونت گراييد. پاره اي از تظاهركنندگان كه جزو دانشجويان نبودند دست به خرابكاري زدند و اين كار به دولت امكان داد كه در برابر دانشجويان بايستد و تظاهرات را ممنوع كند. آغاز دستگيري ها هنگامي كه غائله با تظاهرات امت حزبالله پايان گرفت، تعدادي از دانشجويان دستگير شده بودند و بسياري بعدا. اين دستگيري ها تنها در تهران اتفاق كار نيفتاد به دانشگاه تبريز نيز كه به حمايت از دانشگاه تهران برخواسته بود و درگيري هاي خونيني نيز در آنجا رخ داده بود، كشيده شد. دستگيرشدگان اين دانشگاه نيز به سال هاي دراز زندان محكوم شدند و از تحصيل محروم ماندند. سال 2 بعد هنوز چند روز از اول آذرماه 80 نگذشته بود كه محمدعلي سفري، وكيل تعدادي از دانشجويان زنداني گفت دانشجوياني كه در زندان هستند 2 گروه اند يك گروه كساني هستند كه محكوميت شان قطعي شده مثل كثراني و باطبي كه دوره محكوميت خود را مي گذرانند و ما تلاش مي كنيم كه عفو شوند. اين حقوقدان اضافه كرد كه عده اي از دانشجويان با قيد كيفري آزاد شده اند و پرونده هايشان مطرح است و بايد محاكمه شوند. وي افراد گروه طبرزدي مثل سلامتي، امامي و سفري را كه پرونده هاي مختلف دارند جزو اين دسته خواند كه بايد دادگاه تاريخ محاكمه آنها را اعلام كند. سفري گفته بود كه به نظر من اين دانشجويان زنداني سياسي هستند. ما به طور كلي با چنين برخوردي هايي موافق نيستيم. محاكمه زنداني سياسي طبق قانون اساسي بايد در دادگاه علني با حضور هيات منصفه و وكيل مدافع باشد. ولي دانشجوياني كه اكنون دوران محكوميت خود را مي گذرانند هيچ كدام اين شرايط را نداشتند كه ما به اين مسئله اعتراض داريم. محمدرضا كثراني در دادگاه بدوي به 10 سال زندان محكوم شد كه اين راي در دادگاه تجديد نظر در زمان رياست حجت الاسلام مبشري به 6 سال كاهش يافت. پرونده احمد باطبي اما به نوسانات متعددي گرفتار شد. حكم او در ابتدا اعدام اعلام شد اما سپس به 15 و بعد 10 و نهايتا 5 سال حبس تغيير كرد كه در حال حاضر به گفته وكيل او 15 سال عنوان مي شود. پدر فرخ شفيعي نيز چند روز پس از گفت وگوي وكيل چند تن از دانشجويان زنداني گفت كه درخواست عفو مشروط پسرش را تسليم رئيس قوه قضاييه كرده كه او هم دستور پيگيري قانوني داده فرخ است شفيعي به 5 سال حبس محكوم شد كه 2 سال آن قطعي و 3 سال ديگر تعليقي بود و اكنون در حدود 16 ماه از محكوميت اش را سپري كرده است. يكسال پيشتر از اين دانشجويان زنداني در اوين در ديدار اعضاي كميسيون اصل 90 مجلس از رئيس جمهور گله كرده بودند كه او در روز 16 آذر گفته كدام زنداني بي گناهي در زندان است و حاضران نيز فرياد زدند: دانشجويان. در اين ديدار دانشجويان زنداني گفته بودند كه انتظار داشتيم در روز دانشجو يادي هم از ما به ميان بيايد چرا كه احساس مي كنيم كم كم به دست فراموشي سپرده شده ايم. دانشجويان در حالي از فراموش شدن خود دلگير بودند كه ناصر زرافشان يكسال پيش از اين يعني در حالي كه چند روز به آغاز سال باقي 1379 نمانده بود به خبرگزاري دانشجويان ايران گفت: دانشجوياني كه در جريان واقعه كوي دانشگاه دستگير شده اند برخي محكوم شده و برخي بدون محكوميت در بازداشتند، به نوعي گروگان پرونده نيروي انتظامي هستند و فكر مي كنم تلاش بر اين است كه به طريقي اين دو را با هم مبادله كنند. اميد هاي تازه اما پدر و مادر محمدرضا كثراني يكي، از دانشجويان دستگير شده در حادثه كوي دانشگاه روز سه شنبه طي توضيحاتي از درخواست كتبي عفو فرزندشان از دادگاه انقلاب اسلامي خبر دادند. پدر كثراني گفت كه من فلج هستم و قدرت حركت ندارم و نمي توانم براي ديدن محمدرضا به زندان اوين بروم. مادر كثراني نيز گفت كه با وجود كهولت سن و عدم توانايي براي اين كه پدرش وي را ببيند، سه بار به دادگاه مراجعه كرده ام تا تشريفات ملاقات پسرم را با پدرش در درون منزل فراهم كنم، ولي هر بار يك اشكالي مي گيرند. من تقاضاي عفو فرزندم را نوشته ام و كتبا به دادگاه انقلاب داده ام و اميدوارم كه مورد قبول مسئولان قرار گيرد. همچنين، پدر احمد باطبي گفت كه مدتي پيش براي عفو فرزندم تقاضانامه اي به دادگاه انقلاب اسلامي نوشتم، اما به تازگي براي پسرم درخواست عفوي نكرده ام. وي گفت كه وضعيت پسرم در حال حاضر نامشخص است و هنوز حكمي مبني بر اين كه تا چه مدت بايد در زندان باشد، به ما نشان داده نشده است. محمد باقر باطبي خاطرنشان كرد: وكيل احمد نيز اطلاع دقيقي در مورد حكم قطعي او ندارد و چيزي نيز به او نگفته اند. از سوي ديگر، عبدالفتاح سلطاني گفت: اظهارات رئيس قوه قضاييه را مبني بر عفو برخي از دانشجويان زنداني به فال نيك مي گيريم. اميدواريم براي رهايي همه دانشجويان زنداني، به طوري كه خود آيت الله شاهرودي صلاح مي داند، اقدام شود و روزي باشد كه هيچ دانشجويي در زندان نداشته باشيم. وي با اشاره به اظهارات رئيس قوه قضاييه مبني بر آزادي دانشجوياني كه اكنون در زندان هستند از طريق عفو، گفت: كاش مرجع عالي تري براي رسيدگي مجدد به پرونده هاي اين دانشجويان پيشنهاد مي شد يعني به استناد ماده 255 آيين دادرسي كيفري و به عنوان تجديدنظر، رئيس قوه قضاييه يا مقام مسئول ديگري، همه پرونده هاي دانشجوياني را كه در زندان هستند و حكمشان قطعي شده، مورد رسيدگي قرار مي داد كه آيا جنبه مجرمانه داشته است يا؟ خير سرانجام اينك آيت الله هاشمي، كه نيمي از دوران رياست پنج ساله اش بر قوه قضاييه گذشته است با خوب توصيف كردن انتقاد آزاد دستور بررسي عفو دانشجويان زنداني كه تعداد دقيق آنها مشخص نيست را صادر كرده است. با اين حال بايد منتظر ماند و ديد سرانجام پيگيري اين دستور به كجا خواهد رسيد. آيادانشجوياني كه در غائله خرم آباد و سخنراني اخير خاتمي كه به مناسبت روز دانشجو ايراد شد و بازداشت شدند نيز آزاد خواهند شد. آيا اين دانشجويان زنداني حوادث كوي دانشگاه پس از 2 سال نوروز 81 را در كنار خانواده هايشان جشن خواهند؟ گرفت شواهد و قراين اين گونه حكايت مي كند.