Hamshahri corpus document

DOC ID : H-801108-53823S2

Date of Document: 2002-01-28

انتخاب يك شعر دشوار و پرمسئوليت است اشاره: از دكتر محمود عباديان كه سالها در دانشگاههاي داخل و نقد خارج زيباشناسي، فلسفي و.. تدريس كرده، خواستيم كه از ميان شعرهايي كه اخيرا خوانده است، يكي را انتخاب و بازخواني يا نقد كنند. اما ايشان بحث را به گونه اي ديگر مطرح گفتگو كردند با دكتر عباديان به جايي انجاميد كه به نظر مي رسد، طرح آن از ويژگي هايي برخوردار باشد كه براي انتخاب، بازخواني و نقد يك شعر، حائز اهميت است. اين گفتگو را مي خوانيم. دكتر محمود عباديان - دكتر عباديان: انتخاب يك شعر از ميان بي نهايت شعر، از نظر زيباشناسي، امر پرمسئوليتي است و من به عنوان كسي كه با زيباشناسي فلسفي كار مي كنم، معتقدم هر شعري، البته به اعتبار اين كه شرايط شعر را دارا باشد، خوب است. با توجه به اين موضوع، باز هم تكرار مي كنم، انتخاب يك شعر كار دشوار و پرمسئوليتي است و شاعران حق دارند از كسي كه شعري را انتخاب مي كند تا آن را بازخواني، بررسي يا نقد كند، گله كنند، چون به هر حال مي شود گفت كه هر شاعري شعر خوب سروده است و اين نوعي بي انصافي است كه از ميان صدها شاعر و هزاران شعر يكي برجسته شود. بنابراين من اين كار را كه شعر خوبي را انتخاب و بازخواني كنم، صلاح نمي دانم و البته ديگران در انتخاب يا عدم انتخاب شعر موردنظرشان مختار هستند و هيچ كس وظيفه ندارد براي ديگران تعيين حق و تكليف كند. از طرف ديگر، درباره ملاك هاي شعر خوب هم بايد بگويم كه بايد آن را به عهده انتخاب كننده گذاشت. * بالاخره آيا شعري مي خوانيد كه بگوييد از خواندن آن لذت بردم؟ اگر چنين است كه طبيعتا هست، چرا از خواندن يك شعر لذت مي بريد و از خواندن شعري ديگر؟ نه - اگر وارد اين بحث شوم وارد بحث معيار خوب و بد شعر شده ام كه با اين كار اصل مطلبي را كه گفتم، نقض مي كنم. من از خوب و بد نمي گويم ولي شما راهي را پيش مي كشيد كه نقض حرف من است. * جنابعالي به عنوان استاد دانشگاه كه سالها به تدريس شعر پرداخته ايد، در نقد شعر معاصر به چه نكاتي مي توانيد اشاره؟ كنيد از يك شعر صحبت نمي شود، بلكه از شعر امروزحرف مي زنيم. - من امروز به شعر نمي پردازم، به اين معنا كه خود را محق نمي دانم درباره شعري كه پيوسته دنبال نمي كنم اظهارنظر نمايم. * اگر همه صاحبنظران چنين نظري داشته باشند، فكر نمي كنيد در نقد بسته؟ مي شود - اين بحثي را كه شما مطرح مي كنيد ربطي به اصل موضوع مطرح شده از طرف شما ندارد. * آيا نقد، بالاجبار به انتخاب شعر؟ مي انجامد - چنين چيزي نقد نيست، نمي آيد يك شعر را از ميان شعرها انتخاب كند. * پس چه؟ مي كند - نقد يك امر آموزشي است و در دانشكده يا مدرسه تدريس مي شود. وظيفه منتقد آن است كه شعر را بشناساند، يعني هم شعر خوب را، هم شعر بد را، البته اگر بشود از شعر بد صحبت كرد. * از شعر خوب و بد صحبت شعر كرديد، خوب و بد يعني؟ چه - مسئله اين است كه بتوان به يك شعر عنوان بد را اطلاق كرد. شاعري، ديوان شعر دارد كه مجموعه شعر است كه منتقد بعضي را بنا به وقت و سطح شنونده و وظيفه خود آنها را معرفي و مي شناساند. وظيفه نقد، معرفي و شناساندن يك شعر است. * گفتيد كه نقد را بايد آموزش داد. طبيعي است براي نقد شعر، بايد شعري را به عنوان شعر خوب يا بد انتخاب كرد و بر سر آن بحث اين كرد، شعر خوب يا بد چگونه شناسايي ؟ مي شود - شعرهاي شناخته شده را بيشتر مطرح مي كنند كه اينجا و آنجا خوانده شده و مردم به آنها توجه دارند و يا گزيده شعرهاي يك شاعر را مطرح مي كنند. * يك منتقد بايد چه ويژگي هايي داشته؟ باشد - بايد شعر را بخواند، تجربه داشته باشد، تاريخ شعر را بداند و آنچه را كه مرتبط با امر نقد است بشناسد. يك منتقد بايد حرفه اش نقد باشد و تعليمي ديده باشد. * اين آنچه را كه مرتبط با امر نقد است شامل چه مواردي ؟ است - جزو حرفه اش است و ياد مي گيرد. * خب، چه چيزهايي را بايد ياد بگيرد؟ - بسيار زياد و كلي است و در گفتگو نمي شود به آن پرداخت. * وضع نقد شعر را چطور؟ مي بينيد - من صحيح نمي بينم كه پاي اين بحث مي روم. * خوانندگان نقد شعر اگر نقدي را مي خوانند، چه ابزاري بايد دراختيار داشته باشند، تا نقدي را علمي؟ بدانند - پرداختن به اين موضوع به دليل كلي بودن آن امكان پذير نيست. * ممنون و سپاسگزارم.