Hamshahri corpus document

DOC ID : H-801108-53822S5

Date of Document: 2002-01-28

نگاه در انتظار جنگ آب دختري در كنگو آب به خانه مي برد كارشناسان بين المللي عقيده دارند كه بازار آب در جهان در آينده مهمتر از بازار انرژي خواهد بود. به گزارش ( ايرنا ) با، گسترش پديده خطرناك كم آبي در دهه اخير اكنون 26 كشور جهان با بيش از 300 ميليون نفر جمعيت با بحران كمبود آب مواجه هستند. در صورت ادامه روند موجود تا سال 2050 ميلادي اين رقم به 66 كشور با جمعيتي حدود دو سوم كل جمعيت دنيا خواهد رسيد. بهاي نفت خام در بازار جهاني تا پيش از دهه 1980 ميلادي چندان درخور توجه در نبود همين ايام، آب دوراني را پشت سر مي گذاشت كه يك منبع ارزان، فراوان و هميشه در دسترس پنداشته مي شد. اما محدوديت منابع آب، بسياري از منازعات و مناقشات ميان كشورها را سبب شده و در آينده نيز خواهد شد. با اين روند، طي دو دهه آينده، ( آب ) عامل بروز بحران در ميان كشورهاي خشك و نيمه خشك جهان خواهد شد. نگراني در اين زمينه به حدي است كه كارشناسان بين المللي پيش بيني مي كنند، تنش هاي سياسي ميان كشورهاي همسايه براي استفاده از آب رودخانه ها، درياچه ها و آبهاي بين المللي، ممكن است تا به نقطه شروع جنگ پيش رود. طبق گزارش هاي سازمان ملل در نيم قرن اخير 1831 مورد مناقشه در زمينه آب در جهان رخ داده است كه 37 مورد آن سبب بروز جنگ و يا انفجار سدها شده است. آب عامل كليدي توسعه پايدار به حساب مي آيد و امروزه در جهان، مهمترين مولفه قدرت اقتصادي و سياسي است و هر كشوري كه از لحاظ مقادير كمي و كيفي آب خودكفا نباشد، در تهاتر قدرت ملي منطقه اي و جهاني موازنه را از دست مي دهد. براي كشورهايي مانند ايران كه به لحاظ اقليمي و موقعيت جغرافيايي در منطقه خشك و نيمه خشك كره زمين قرار دارند، با رشد جمعيت و افزايش تقاضا در بخش هاي مختلف، كم آبي يك مشكل هميشگي است. به همين جهت كاربري بهينه آب و مديريت بهره وري مصرف در اين زمينه نيازمند مطالعه، تحقيق، تلاش و مديريت قوي است. ايران از كشورهاي مواجه با مشكل كم آبي است. طبق آمار و اطلاعات منتشره از سوي سازمان ملل، كشورهاي ليبي، عمان، مصر، آفريقاي جنوبي، سوريه، ايران، اتيوپي و هاييتي تا سال 2025 ميلادي با بحران كم آبي مواجه خواهند شد و سهم سرانه منابع آب تجديدشونده آنها به كمتر از 1000 مترمكعب خواهد رسيد. اين رقم اكنون حدود 1700 مترمكعب است. درحالي كه در بهترين شرايط كل ظرفيت منابع آب تجديدشونده ايران سالانه 135 ميليارد مترمكعب است ظرفيت استحصال آب كشور از 90 ميليارد مترمكعب در سال فراتر نمي رود. بنابراين انتظار نمي رود حتي با افزايش ميزان استحصال آب، كشور از بحران كم آبي رهايي يابد. در چنين شرايطي وظايف سياستگذاران و دست اندركاران وزارت نيرو دشوارتر مي شود و بايد علاوه بر برنامه ريزي زيربنايي و همه سونگر، با جديت تمام تسريع در اجرا و بهره برداري طرح ها، مهار آبها، برداشت و استفاده منطقي و صحيح از منابع آبهاي سطحي و زيرزميني را مدنظر قرار دهند. از سوي ديگر كار بازسازي و اصلاح شبكه هاي آبرساني در كشور بايد به طور جدي پيگيري شود. بخش كشاورزي ايران درحال حاضر با استفاده از حدود 85 ميليارد مترمكعب منابع آب قابل استحصال كشور، مهمترين مصرف كننده آب است. در صورتي كه بر اثر استفاده از شيوه هاي سنتي آبياري، بازده آب در اين بخش هنوز ناچيز است. درحال حاضر از هر مترمكعب آب مصرفي در بخش كشاورزي ايران 500 گرم محصول به دست مي آيد. اين رقم با استاندارد جهاني كه سه كيلوگرم است، فاصله زيادي دارد. به همين جهت براي جلوگيري از اتلاف منابع آب، مي بايست روش هاي آبياري در بخش كشاورزي تغيير و به سمت شيوه هاي نوين مانند تحت فشار و ثقلي پيش رود. طبق برنامه ريزي انجام شده، وزارت نيرو موظف است طي چهار سال آينده براي جوابگويي به تقاضاي مصرف سالانه 350 ميليون مترمكعب به ظرفيت تامين آب شرب شهرها اضافه كند. از سوي ديگر مي بايست همگام با اجراي اين طرح ها، از هدرروي آب در شبكه آبرساني شهرها، كاسته شود. به گفته مقام هاي مسوول وزارت نيرو، با وجود هزينه هاي گزاف تامين، تصفيه و انتقال، ظرفيت تامين آب شهري كشور اكنون /6 2حدود ميليارد مترمكعب در سال است كه از اين ميزان حدود 2 ميليارد مترمكعب آن بدون استفاده ازدسترس خارج مي شود. طبق آمار موجود، متوسط هرزروي آب در شبكه آبرساني شهرها درحال حاضر حدود 28 درصد است و در برخي شهرها مانند تهران اين رقم به 31 درصد نيز مي رسد. در صورتي كه وزارت نيرو بتواند تا پايان سومين برنامه توسعه اقتصادي كشور، يك درصد از ميزان آب به حساب نيامده در شبكه آبرساني شهرها بكاهد، اين مهم به مثابه تامين بدون /22 5هزينه ميليون مترمكعب آب خواهد بود. بديهي است براي كاهش يك درصدي ميزان آب به حساب نيامده در شبكه آبرساني شهرها بايد سالانه 2200 كيلومتر از شبكه هاي توزيع آب شهري اصلاح و بازسازي شود. در غير اين صورت اين كاهش عملي نخواهد شد و يا دست كم نتيجه اي به دنبال نخواهد داشت.