Hamshahri corpus document

DOC ID : H-801105-53792S1

Date of Document: 2002-01-25

افغانستان در چهارراه شبكه هاي راديويي عليرضا عبادتي بي بي سي يك پيشنهاد 165 ميليون دلاري براي طرح بازسازي رسانه هاي افغانستان در كنفرانسي كه در ژاپن براي جلب كمك هاي بين المللي برگزار شده بود مطرح كرد. به گزارش فايننشال تايمز، يك طرح دو ساله به حمايت دپارتمان توسعه بين المللي انگلستان و سازمان ملل، براي پخش تلويزيون ملي مستقل در افغانستان پي ريزي شده است. حامد كرزاي رئيس دولت موقت افغانستان از ستايشگران مسئولان بنگاه خبرپراكني انگليسي بي بي سي است و اشتياق نشان داده است كه سيستمي مشابه با آيين نامه ها و قوانين حاكم بر بي بي سي در افغانستان نيز پياده شود; به گونه اي كه رسانه ها فقط به انعكاس افكار سردمداران رژيم نپردازند. كرزاي به هياتي از اعضاي بي بي سي كه به افغانستان سفر كرده بودند گفت: من طرفدار راديو و تلويزيوني هستم كه زبان حال تمامي بخش هاي جامعه باشد. آنچه در حال حاضر افغانستان در زمينه رسانه ها به آن نياز دارد، تجهيزات، آموزش هاي لازم و از همه مهمتر هماهنگ كننده اي است كه پول هاي اهدايي از كشورهاي جهان را به نحو احسن به مصرف بمباران برساند آمريكا، شركت انتشاراتي عمده و شش راديو موج كوتاه را ويران كرده است اما شبكه موج متوسط ملي افغانستان با يك چهارم ظرفيتش در حال فعاليت است و چون رژيم طالبان فيلم و تلويزيون را در سرتاسر كشور قدغن كرده بود راديو تنها رسانه در دسترس مردم قرار داشت. بخش روزنامه هاي مستقل هرگز در افغانستان وجود نداشته است. در حال حاضر عنوان هايي مستقل از جمله سيرت كه توسط سه خانم در كابل راه اندازي شده است در حال جوشش و تراوش هستند. بسياري از مردم به بخش سرويس جهاني بي بي سي روي آورده بودند و بي بي سي نيز در طول شش سال گذشته پوشش خبري خود را در منطقه افزايش داده است. استفن گينگ مدير اتحاديه فرامليتي بي بي سي كه از سرمايه گذاري چند آژانس خيريه بين المللي ايجاد شده است و ماموريت هاي حقيقت يابي را تحت حمايت سازمان ملل انجام مي دهد مي گويد: چون به صداي ما [بي بي سي ] اعتماد وجود دارد به يك منبع موثق تبديل شده ايم به گونه اي كه با نام بي بي سي به همه كابينه دولت موقت به راحتي دسترسي داريم. از مسايل مهم در بازسازي افغانستان آموزش است كه رسانه ها در آن نقش عمده اي بازي خواهند كرد. اين كه چه ميزان استقلال و آزادي بيان به اين رسانه ها اعطا شود هنوز روشن نيست. در صورت آغاز سرمايه گذاري مركز توسعه بين المللي انگليس ساخت زيربناي آن آغاز خواهد شد. تنها راديو افغانستان تا پيش از سقوط طالبان راديو شريعت بود كه از زمان اشغال كابل توسط طالبان به تبليغ ارزش هاي اين رژيم مي پرداخت. پيش از طالبان نام آن راديو افغانستان بود كه در طول فعاليتش در اين دوره پنج ساله به پخش خطابه ها و مراسم مذهبي پرداخت. در تاريخ 11 مهر صداي غلام محمد از فرماندهان ملامحمد عمر را مي توانستيد از اين راديو بشنويد كه به مردم كابل دلگرمي مي داد و مي گفت: شما مي توانيد به همان اندازه اي كه سال گذشته همين موقع احساس امنيت مي كرديد آرامش خود را حفظ كنيد چون به حول و قوه خداوند تبارك و تعالي مجاهدين و طالبان با دشمن روبه رو خواهند شد. راديو شريعت تنها راديو دنيا بود كه پخش موسيقي از هر نوعي را ممنوع مي دانست و به هيچ وجه از اين راديو در اين پنج سال موسيقي شنيده نشد. البته راديو شريعت برنامه هاي برون مرزي به زبان هاي پشتو، دري، اردو، تركمن، ازبك، عربي، روسي و انگليسي هم داشت. اما در واقع در برون مرز افغانستان به دليل كيفيت پايين و نامنظم بودن آن دريافت آن تقريبا غيرممكن بود. سازمان ناظر بر پخش غيرمجاز راديويي (CRW) از مردم خواسته بود در صورتي كه موفق شدند صداي شريعت را ضبط كنند براي اين سازمان بفرستند. در حال حاضر شبكه خبري بي بي سي در آرشيو خود بعضي از برنامه هاي ضبط شده اين راديو را نگهداري مي كند و حتي بخشي از آن را روي شبكه اينترنت گذاشته است و مردم مي توانند به آن گوش دهند. در طول جنگ آمريكا با افغانستان راديو به مهمترين وسيله رسانه اي تبديل شده بود. تلويزيون كه ممنوع بود و اينترنت هم به زيرساخت هايي نياز دارد كه هنوز در افغانستان وجود ندارد. براساس بررسي انجام شده توسط بي بي سي در دوران بحران درصد 72 پشتوزبانان و 62 درصد فارسي زبانان (فارسي دري ) به برنامه هاي سرويس جهاني بي بي سي گوش مي كردند. به همين دليل بي بي سي يك فركانس جديد براي تقويت پخش برنامه ها در دامنه موج متوسط اضافه كرده بود تا بخش وسيعتري را پوشش دهد. اجراي برنامه ها در موج كوتاه به زبان هاي عربي، پشتو، فارسي و اردو _ مهمترين زبان هاي منطقه _ در اين مدت پنج سال گسترش فراواني پيدا كرده است. راديو بين المللي فرانسه RFI نيم ساعت به برنامه هايش به زبان فارسي اضافه كرد. اين راديو براي افغانستان، ايران، تاجيكستان و بخش عمده اي از آسياي مركزي پخش مي شود. صداي آمريكا VOA نيز برنامه هاي دري، فارسي و پشتوي خود را توسعه داده است. از راديوهايي كه به زبان پشتو، دري برنامه پخش مي كنند; راديو پاكستان، راديو بين المللي چين، راديو هند، دوچه وله، راديو قاهره، صداي جمهوري اسلامي ايران، صداي روسيه، صداي تاجيك و صداي تاشكند ( ازبكستان ) هستند. رسانه هاي تحت كنترل جبهه متحد نيز از منابع خبري محسوب مي شوند. گرچه جبهه متحد شمال، راديو ندارد اما خبرها را از طريق بلندگو در شهرهاي چاريكار، جبل سراج و گلبهار در استان پروان استاني در نزديكي كابل پخش مي كردند. تنها راديو اينترنتي جبهه متحد به نام صداي مجاهد از طريق اينترنت سه روز در هفته به زبان هاي پشتو و دري قابل دريافت هستند. در گذشته پيش ] از رژيم [طالبان جبهه متحد راديو تخار را در طالقان در اختيار داشت. اما در حال حاضر چندان اطلاعي از آن در دست تخار نيست استاني در شمال شرقي افغانستان است. طالبان به اين بهانه كه غربي ها دشمن ديرينه افغانستان هستند همان طور كه ناراضيان را مجبور به سكوت مي كرد، بر رسانه ها نيز محدوديت هاي شديدي تحميل كرده بود. تنها ايستگاه تلويزيوني افغانستان در فيض آباد است. فيض آباد مركز استان بدخشان است. اين بخش در طول رژيم طالبان در اختيار جبهه متحد شمال بود و چون طالبان تلويزيون را منشا فساد مي دانست داشتن تلويزيون در سرتاسر قلمروش قدغن و جرم بود. اين در حالي بود كه مقام هاي ارشد طالبان به زعم روزنامه پاكستاني جنگ آنتن هاي ماهواره اي و تجهيزات لازم را براي دريافت كانال هاي تلويزيوني دنيا فراهم كرده بودند و خود به دقت شبكه هاي خبري جهاني را مونيتور مي كردند. به ويژه با اين نگاه كه دنيا چگونه اخبار درباره آنان را پوشش مي دهد.