Hamshahri corpus document

DOC ID : H-801030-53706S1

Date of Document: 2002-01-20

... درستايش خالق درخت انجيرمعابد بزرگداشت احمد محمود به مناسبت نيم قرن نويسندگي در زادگاهش اهواز درباره نويسنده نخل، دريا و نفت احمد محمود (متولد) 1310 نخستين داستان هايش را در مجله اميد ايران به چاپ رساند. در سال 1338 مجموعه مول را منتشر كرد، سال بعد دريا هنوز آرام است را نشان داد و در 1341 بيهودگي را. داستان هاي هر سه مجموعه بر مبناي انديشه اي واحد نوشته شده اند. نويسنده سخت درونگراست و در برخورد با رويدادها، واقعيت هاي محيط و علت هاي پديده ها را كمتر مورد توجه قرار مي دهد و تنها به برشي از سطح زندگي قناعت مي كند. بدبيني غالب بر انديشه روشنفكران زمانه، رنگي تيره بر داستان هايش زده و طعمي از ياس و نامرادي به آنها بخشيده است. احمد محمود، مشاهده گر پرقدرت زندگي جنوب، روستاييان از زمين كنده شده را تصوير مي كند كه در شهرها قرباني صنعت وابسته مي شوند. توجه به آيين ها و رسوم مردم جنوب، به فضا و آدم هاي داستان هايش رنگ و بوي بومي بخشيده است. در بندر طرح جامعي از جلوه هاي گوناگون فقر، بيكاري باربران و كارگران بندر است. آس و پاس هاي داستان زير باران خون خود را مي فروشند و پول آن را در قمار مي بازند. در غريبه ها زندگي مردم تهيدست جنوب، چون گوركي توصيف مي شود. آسمان آبي دز كه گويي ادامه غريبه ها است، اثري موفق در توصيف ازدحام بيكاره ها و بي خانمان هاست. بهترين داستان هاي مجموعه پسرك بومي با زباني گويا و تخيلي خواننده را در فضاي بديع و مطبوع جنوب قرار مي دهد. او با استفاده از امكان هاي ادبي نهفته در بيان كودكانه، گذشته نه چندان دور جنوب را زنده مي كند. داستان شهر كوچك ما ريتمي تند دارد، با طرحي دقيق و فضايي صميمي. استحكام ساختار آن ناشي از هماهنگي تمام عناصر داستان براي رسيدن به مقصود نويسنده است. داستان پسرك بومي از نخل، دريا و نفت، رنگي محلي يافته است. داستان هاي او از بدعت و غربتي مطبوع برخوردارند. اين داستان ها ادامه يكديگرند و در فضايي همشكل با آدم هايي همانند با مي گذرند مطالعه آنها مي توان به چگونگي تكوين رمان همسايه ها پي برد، رماني كه دوره اي پرتحرك از زندگي مردم فرودست جنوب ايران را به شكل گسترده و در متن دگرگونيهاي تاريخي مجسم مي سازد. هيجدم دي ماه سال جاري، خانه مطبوعات استان خوزستان و هفته نامه روزان در يك همت بزرگ فرهنگي، اقدام به برگزاري مراسم بزرگداشت احمد محمود نويسنده معاصر كشورمان در شهر اهواز كردند. در اين مراسم كه دكتر عطاءالله مهاجراني، صفدرتقي زاده، يارعلي پور مقدم، دكتر عزت الله قاسمي، سيد محمود سجادي، كاظم كريميان و مصطفي مستور حضور به داشتند، ارائه ديدگاهها و نظريات و همچنين قرائت اشعاري در منزلت و جايگاه احمد محمود در ادبيات معاصر كشورمان پرداختند. در اين برنامه ابتدا حبيبالله بهرامي روزنامه نگار و نايب رييس خانه مطبوعات استان به ميهمانان و حاضرين در اين گراميداشت خيرمقدم گفت. سپس فروغي نيا عضو شوراي سردبيري هفته نامه روزان و دبير خانه مطبوعات استان طي مقاله اي كوتاه هدف از برگزاري اين مراسم را براي حاضرين بيان كرد. در اين مقاله آمده است: چگونه مي توان نقش تابناك احمد محمود را در تاريخ ادبيات اين سرزمين ناديده انگاشت و از كنار آن به سادگي عبور نمود. اگر ادبيات به عنوان وسيله اي ملي طي نمودن راه طولاني و تو در توي رخنه در لايه هاي بشر را بر عهده گرفته است مسلما معمار اين پردازش زيبا بر كاغذ، نيازمند تجليلي است كه به طريق اولي، كساني كه با او در يك جغرافيا محشور بوده اند بر اين ضرورت سزاوارترند. از اين جهت و پس از بحث ها و بررسي ها، شوراي سردبيري هفته نامه روزان و هيات مديره خانه مطبوعات خوزستان، در يك فصل مشترك فكري، نياز جامعه و نسل جوان استان را به گراميداشت اين نويسنده نامي و تاثيرگذار بيش از پيش مصمم ساخت. در اين مراسم متني از محمود دولت آبادي توسط يارعلي پورمقدم قرائت شد; دولت آبادي خطاب به احمد محمود نوشته بود: دوست ارجمندم جناب احمد محمود، اعطا! از دور جبين تو را مي بوسم و عميقا متاسفم كه آنجا درشهر اهواز، شهري كه تو رادر خود پرورانيده است، نيستم... اگر مي بودم آنجا بي گمان در ستايش تو، قلم، پشتكار و نوآوري هايت در زبان و ادبيات داستاني معاصر سخن مي گفتم و از باب مقايسه، در جهت رشد و پالايش زبان در روزگار ما نسبت به آغاز همين قرن خودمان، دو بريده از دو كتاب انتخاب مي كردم و هر دو بريده را يك مي خواندم پاره، مثلا از كتاب احمد و يك پاره از رمان درخت انجير معابد. اين قياسي مي بود به منظور دريافت اين حقيقت كه نويسندگان ايران در مسير قرن چه كوشش ها كرده و چه رنج ها بر خود هموار كرده اند تا زبان دري به چنين پالايش و زلالي برسد كه نشان آشكار و بي گره خوردگي آن را در آثار احمد محمود بتوانيم ببينيم. دكتر مهاجراني مشاور رئيس جمهور و رئيس مركز بين المللي گفت وگوي تمدنها نيزدر اين مراسم گفت: همه ما وظيفه داريم نسبت به شخصيت ها، شخصيت هايي كه ماندگار فرهنگ ما هستند و به فرهنگ و زبان ما معني و جهت مي بخشند، توجه كنيم و قدر آنها را بدانيم و در روزگاري كه روزگار نامهرباني هاست با اين قدرشناسي ها زبان مهرباني را ترويج كنيم. وي ادامه داد: نخستين قصه اي كه آقاي محمود نوشت در سال مصادف 1333 با همان سالي است كه من به دنيا آمده ام و اين سابقي طولاني تلاش براي نوشتن قصه هايي همچون درخت انجير معابد تلاش طاقت فرسايي است و ممكن است خواننده داستان آقاي محمود، گاه اين آثار را چنانچه كه مي بايست قدر نداند و حتي فلسفي بداند و نخواند، اما واقعيت اين است كه نويسنده براي نوشتن هر عبارت و واژه، رنج هاي بسيار سنگيني را تحمل مي كند به ويژه وقتي كه اين واژه ها در بستر خلاقيت معني پيدا كند و يك ساماندهي جديدي را در زبان، انديشه، فرهنگ و هنر به وجود آورد. مشاور رئيس جمهور افزود: بدون ترديد نزديك ترين نسبتي كه انسان با خداي آفريننده دارد; آفرينندگي است و مهمترين بستر براي بروز آفرينندگي، هنر است. من گمان مي كنم بين همه هنرها عميق ترين آنها داستان نويسي باشد و البته عرصه داستان هم عرصه اي است كه خوشبختانه ما مردم ايران سابقه درخشان و افتخارآميزي از آن را پشت سر داريم. مهاجراني درخصوص ويژگي هاي داستانهاي احمد محمود گفت: من براي بيان سبك قصه گويي محمود از حرفهاي خود ايشان استفاده مي كنم. در قصه ها حركت، حادثه و واقعه را تعريف نمي كنيم بلكه اين تعريف در خود حركت اتفاق مي افتد و تعريف حركت نيست بلكه تعريف در حركت است. اگر ما اين تعبير را درست بفهميم و استفاده كنيم قصه هايي كه ماندگار مي باشند، مي توانند پشتوانه اي تمدني و پشتوانه اي تاريخي و فرهنگي براي ما باشند، پشتوانه هايي كه فراموش نمي شوند و ماندگارند. سخنران بعدي جلسه صفدر تقي زاده نويسنده و منتقد معاصر بود. وي گفت: احمد محمود به اعتبار كارنامه پربار داستان نويسي و رسالت آزادانديشي و منش والاي اخلاقي، شاخص ترين نويسنده معاصر ايراني است. او نه تنها در خطه جنوب و نه تنها در ايران كه در صحنه ادبيات داستاني جهان نيز سيمايي روشن و برجسته است. كمتر نويسنده اي توانسته است همچون او فراز و نشيب جنبش هاي اجتماعي و ماجراها و پيامدهاي مربوط به مبارزه هاي آزاديخواهانه و حال و روز مردم منطقه جنوب كشورمان را اين چنين جاندار و موثر بيان كند. تقي زاده ادامه داد: احمد محمود با رمان همسايه ها كه در سال 1353 منتشر شد شهرت فراوان يافت و در جرگه نويسندگان تثبيت شده ما قرار گرفت. در رمان همسايه ها، ماجراهاي آغازين جنبش ملي كه سرانجام به ملي شدن صنعت نفت ايران انجاميد بازگو مي شود... رمان داستان يك شهر ادامه تقريبا تكامل يافته همسايه ها است. ماجرا به شيوه بازگشت به گذشته نقل مي شود. شرح زندان و شكنجه و اعدام افسران نظامي و بعد اوضاع غم انگيز بندر لنگه كه زماني براي خود شهري آباد بوده و اكنون به صورت جايي پرت و خاموش و محروم درآمده است. داستان يك شهر، داستان تباه شدن آرزوهاست. قهرمان براثر سختي هايي كه تحمل مي كند، در آرمان خود دچار ترديد مي شود. واقعيت تلخ شكست را مي پذيرد و مي پذيرد كه زندگي مي تواند غم انگيز و پوچ باشد و ازخودگذشتگي و مبارزه مي تواند حاصلي در پي نداشته باشد، با اين همه قهرمان سقوط نمي كند و نمي شكند. تقي زاده در بخش ديگري از سخنان خود گفت: احمد محمود در كتابهاي خود، با استفاده از درونمايه هاي كاملا متفاوتي نشان مي دهد كه نويسنده اي است با ذهني بارور و خلاق، قوه تخيلي گسترده و زباني كه متناسب هر درونمايه اي است. درونمايه هايي مثل تقابل سنت و مدرنيته يا زوال خانواده هاي اشرافي. احمد محمود حدودسال 50 است كه با پشتكار زياد زندگي اش را وقف نوشتن كرده است و نشان داده است كه بر رموز فني و ساختار داستان سرايي تسلط كامل دارد. وي گفت: زبان محمود، نرم و راحت است و خواننده را سخت مجذوب خود مي كند. فارسي غني و درست و قوام يافته اي دارد و از اصطلاحات بومي و محلي بجا و طبيعي سود مي جويد. وصف او از زندان و زنداني ها و شكنجه ها، كامل ترين صحنه هايي است كه در ادبيات داستاني ما وجود او دارد چيزي حدودرمان 14 و مجموعه داستان كوتاه نوشته است. فرزانگي و اصالت او همراه با فروتني است و در بسياري از كتابهاي خود تاريخ و روايت را با استادي درهم آميخته است و صحنه هايي جاودان از وقايعي مهم و تاريخي تصوير كرده است. وي افزود: گفت وگوهاي آثار او طبيعي، شيرين و دلچسباند و بخش مهمي از وقايع داستاني را همين گفت وگوها به پيش مي برند. احمد محمود در سال براي 72 رمان سه جلدي مدار صفردرجه جايزه اول داستان نويسي مجله گردون را به اعتبار زبان نيرومند، بافت پرقدرت و گفت وگوهاي درست و طبيعي، موضوع زنده و پرخون، طنزمايه دار اجتماعي و نگاه تازه به قشرهاي گوناگون در حوادث سالهاي 50 تانصيب 57 خود كرده و در اين دو سال اخير هم براي رمان درخت انجير معابد به دريافت جوايز اول پكا و جايزه بنياد گلشيري نايل بعضي آمد آثار او به چند زبان زنده دنيا ترجمه شد و مي توان انتظار داشت كه به دريافت جوايز بين المللي نيز نايل آيد. در ادامه اين مراسم پرشكوه كه با حضور جمعيت كثيري از علاقه مندان فرهنگ و ادبيات معاصر ايران در تالار فردوسي شهر اهواز برگزار شد، كاظم كريميان و دكتر عزت ا... قاسمي ضمن تجليل از احمد محمود به قرائت اشعار خود پرداختند. همچنين سيد محمود سجادي نويسنده در سخناني كوتاه و موجز كه توجه علاقه مندان را نيز به خود جلب كرد، به بيان بخش هايي از زندگي احمد محمود پرداخت. مصطفي مستور نويسنده جوان كشور در سخناني كوتاه گفت: اگر محمود همه هستي خود را باخته باشد، بار روح خود را برده است. ما احمد محمود را بزرگ مي شماريم چون او ادبيات يعني انسانيت ما را بزرگ شمرده است. از بخش هاي ديگراين برنامه پخش فيلمي كوتاه و مستند ساخته فيلمساز جوان اهوازي، حبيب باوي ساجد بود كه حائز نكته هايي قابل تامل و تحسين برانگيزنيز بود. در پايان اين مراسم هفته نامه روزان و خانه مطبوعات استان خوزستان ضمن اهداي جوايز نفيسي به احمد محمود كه توسط دكتر مهاجراني و دكتر نشان مديركل اداره فرهنگ و ارشاد اسلامي خوزستان به وي اهدا شد، به قرائت بيانيه خود پرداختند.