Hamshahri corpus document

DOC ID : H-801028-53680S4

Date of Document: 2002-01-18

نوبليست ها سرجوزف جان تامسون فيزيكدان بريتانيايي ( ) 19401856 Thomson John Joseph Sir فيزيك رسانايي گازها1906 تامسون در منچستر متولد شد و در 14 سالگي به كالج اونز Owens (دانشگاه منچستر كنوني ) راه وي يافت پس از تحصيل در مهندسي و علوم، برنده بورسيه اي از كالج ترينتي كمبريج شد و در سال 1876 تحصيلاتش را به پايان رسانيد. او با توانمندي هاي متعدد خود تا پايان عمر يكي از اعضاي كالج باقي ماند. پس از فارغ التحصيلي در آزمايشگاه كاونديش، زير نظر جان ريلي (J. Rayleigh) به كار پرداخت. او آزمايشگاه كاونديش را عملا به دانشكده تحقيقات آزمايشگاهي تبديل كرد و در سال 1919 ارنست رادرفورد E. Rutherford جانشين استادش در آزمايشگاه كاونديش شد. درخشان ترين و برجسته ترين كار علمي تامسون، بررسي پرتوهاي كاتدي بود. وي موفق شد با استفاده از يك لوله تخليه بلند سرعت پرتوهاي كاتدي را از طريق موازنه انحراف هاي ناهمسوي ايجاد شده توسط ميدان هاي الكتريكي و مغناطيسي محاسبه كند. او با سنجش سرعت پرتوهاي كاتدي و استفاده از انحراف يكي از ميدان هاي مغناطيسي يا الكتريكي، نسبت ميان بار الكتريكي (e) به جرم (m) پرتوهاي كاتدي را برآورد كرد. تامسون دريافت كه نسبت m/e به جنس گاز درون لوله تخليه و فلز كاتدي ربطي ندارد و مقدار آن كمتر از يك هزارم مقدار تعيين شده براي يون هاي هيدروژن موجود در مايعات الكتروليز شده است. وي بعدها بار الكتريكي شماري از يون هاي منفي را اندازه گيري كرد و مشاهده نمود كه تخليه گازي نيز به همين اندازه است. او سرانجام ثابت كرد كه پرتوهاي كاتدي همان ذرات منفي تخليه شده اند و اين ذرات از لحاظ اندازه از كوچكترين اتم هاي شناخته شده نيز كوچكترند. اين كشف دريچه اي به سوي مفاهيم جديد _ در مبحث اتم و بررسي ذرات زير اتمي پيش روي دانشمندان گشود. تامسون در آوريل 1897 كشف اجسام كوچكتر از اتم هاي هيدروژن را به اطلاع رسانيد. از جمله ساير كارهاي او، بررسي پرتوهاي كانالي يوگن گلدستاين مي باشد. وي اين پرتوها را پرتوهاي مثبت نام نهاد و در طي مطالعاتش در اين زمينه از انحراف پرتوهاي مثبت در ميدان هاي مغناطيسي و الكتريكي براي جداسازي اتم ها و مولكول ها استفاده يون ها كرد همانند نسبت m/e داراي نمودار سهمي شكلند و تامسون با استفاده از اين آرايش ايزوتوپ نئون 22 را تعيين كرد. بعدها فرانسيس دبليو آستون F.W.Aston اين كار را ادامه داد و طيف نگار جرم را به مرحله بهره برداي رسانيد. مقالات علمي تامسون به طور گسترده اي در دانشگاه هاي بريتانيا مورد استفاده قرار گرفت و زندگي نامه خودنوشت او با نام خاطره ها و بازتابها در 1936 منتشر شد. تامسون در 1906 جايزه نوبل فيزيك را براي كار برروي رسانش الكتريكي گازها از آن خود ساخت و در 1908 ملقب به دريافت نشان شواليه گشت.