Hamshahri corpus document

DOC ID : H-801028-53680S10

Date of Document: 2002-01-18

با نويسندگان و روشنفكران محمد خوانساري و ترجمه رساله ايساغوچي تمام كساني كه در هر يك از رشته هاي علوم انساني دانشگاه هاي ايران، دوره منطق را گذرانده اند، بي شك با كتاب منطق صوري محمد خوانساري مواجه شده اند، كتابي كه شايد تدريس منطق ارسطويي را در كشور با يك تحول جدي روبه رو كرد و نظامي جديد در تدريس اين شاخه از معرفت در افكند. در حال حاضر خوانساري مشغول ترجمه و تحقيق درباب دو رساله منطقي است. يكي از آنها ترجمه رساله مشهور ايساغوچي اثر فرفوريوس است، كه يك كتاب بسيار مشهور و مبنايي درباب كليات خمس منطقي است. اين كتاب كه به تشويق فريساريوس، از رجال سياسي روم باستان نگاشته شده است، در واقع كليدي است براي فهم رساله مقولات ارسطو كه اولين رساله جدي درباب منطق به شمار مي رود. گرچه عظمت رساله ايساغوچي در تاريخ تفكر به حدي شده است كه مي توان آن را دريچه اي براي ورود به حيطه همه مسائل منطقي دانست. به تعبير خوانساري، اگر كسي بخواهد به شهر پرعظمت منطق و فلسفه درآيد حتما بايد از باب ايساغوچي، كه خود به معناي محل ورود است، وارد شود. اين ترجمه از دو متن فرانسه و عربي صورت خواهد گرفت و در نهايت هم با زبان يوناني مطابقت داده خواهد شد. كتاب دومي كه خوانساري به ترجمه آن مشغول است، رساله مقولات است كه اولين رساله از كتاب ارگانون ارسطوست. در اين رساله از مقولات دهگانه ارسطويي يعني جوهر، كم، كيف، وضع، اين، متي، جده، اضافه، فعال و انفعال بحث مي شود و از همان زمان هاي قديم هم كتابي مرجع براي كليه فلسفه پژوهان و دانشمندان به شمار مي رفته است; كتابي كه شايد به زعم بسياري از متفكران تاكنون پيرامون هيچ كتابي به اندازه آن بحث و جدل نشده است. اين رساله به بسياري از زبان هاي مختلف دنيا ترجمه شده است و اخيرا هم چند ترجمه مجدد از آن به زبان هاي فرانسه، انگليسي و آلماني منتشر شده است. خوانساري اين كتاب را از دو ترجمه فرانسه و يك ترجمه عربي به فارسي بر مي گرداند. ترجمه هاي فرانسه از آن تريكو و پلوتيه است و ترجمه عربي هم از آن اسحاق بن حنين، سرشناس ترين مترجم نهضت ترجمه در دوران خلافت عباسيان است.