Hamshahri corpus document

DOC ID : H-801027-53665S2

Date of Document: 2002-01-17

راه اندازي سينماها در افغانستان كابل پايتخت افغانستان /2 3با ميليون نفر جمعيت در سال 1357 كه يك سال پس از آن اتحاد شوروي اين كشور را اشغال كرد و جنگهاي داخلي درگرفت 17 سينما داشت و مردم اين شهر كه به تماشاي فيلم هاي فارسي و هندي علاقه زيادي دارند، همزمان با تهران و دهلي نو تازه ترين فيلم ها را بر پرده سينماها مي ديدند. اولين گلوله هايي كه در جريان جنگهاي داخلي در كابل شليك شد، در يك استوديوي فيلمسازي فرود آمد و جان سه هنرپيشه افغان، (يك هنرپيشه زن و دو هنرپيشه مرد ) را گرفت. گلوله هاي بعدي باز هم سينماها را هدف قرار داد و سينماها يكي پس از ديگري به ويرانه تبديل شدند كه از آن جمله سينماهاي فرخي، اقبال بري، كوت، بهزاد، ميروند و ميرويس بودند كه در خط اول درگيريها قرار داشتند. طالبان اگر به تلويزيون كابل اين اجازه را داد تا دو يا سه ساعت بعد از اشغال كابل برنامه پخش كند، سينماها را در همان دقايق اول ورود خود به كابل تعطيل كردند. طالبان با برقراري سلطه خود، سينماهاي كابل را يكي يكي يا منفجر كرد و يا تغيير كاربري داد به گونه اي كه اينك تنها 4 سينما در كابل فعال است كه يكي از آنها سينما شهرزاد است، همان سينمايي كه فرداي سقوط طالبان اهالي كابل براي ديدن فيلم به آن هجوم بردند و ميلياردها نفر درگوشه و كنار جهان اين صحنه را از طريق تلويزيونهاي خود ديدند. از استقبالي كه روز اول اهالي كابل براي تماشاي فيلم از خود نشان دادند امروز خبري نيست، نبود برق و گراني بهاي بليت در كنار فقر مردم و نبود فيلم مناسب باعث آن شده است كه شمار سينماروها در كابل آن گونه كه داود خان نعيمي رئيس سازمان افغان فيلم و متولي اداره سينماهاي كابل مي گويد، كم باشد و بيشترين سينماروها افراد بيكاري هستند كه عده آنها در كابل بسيار زياد است. وسايل نمايش فيلم در سينماهاي كابل بسيار ابتدايي است و سالن هاي سينما وضعي به مراتب بدتر دارند. در فضاي به شدت آلوده به دود سيگار در سينما شهرزاد كابل، جوانان زيادي را مي توان ديد كه دل به عشقي سپرده اند كه هنرپيشه فيلم هندي به دنبال او در كوه و صحرا و دريا و با لباس هاي رنگارنگ و توام با رقص و آواز مي گردد. فيلم هندي آن گونه كه نورآقا الياس ليسانس ادبيات دري از دانشگاه كابل مي گويد، خواسته هاي امروز جوانان افغان را بازتاب مي دهد زيرا سرانجام شادي دارد و در آن، از جنگ خبري نيست. داودخان نعيمي مي گويد: ما بنا داريم تا براي اعتلاي سليقه سينماروهاي افغان صنعت فيلمسازي داخلي را احيا كنيم و با توجه به اشتراكات زباني، فرهنگي و ديني، مشغول رايزني با بنياد فارابي در ايران هستيم تا از اين كشور فيلم هاي توليد داخلي و نيز فيلم هاي خارجي دوبله شده خريداري كنيم. اولين فيلمي كه پس از سقوط طالبان در سينماهاي اين شهر اكران شد عروج، نام دارد كه گوشه اي از مبارزات افغانها براي رهايي كشورشان از اشغال اتحاد شوروي را نشان مي دهد و با كمك فيلمسازان ايراني ساخته شده است. عروج همچنان بر پرده يك سينماي كابل است اما بيننده هاي آن به اندازه تماشاگران فيلم هندي انتقام نيستند. داود خان نعيمي مي گويد: ما بنا داريم به توليد فيلم هاي تربيتي و اخلاقي اهميت بيشتري بدهيم، مردم ما 23 سال جنگ را ديده اند و حتي از واژه جنگ نيز نفرت دارند. افغانستان تا پيش از شروع جنگهاي داخلي در اين كشور، داراي چهار استوديوي فيلمسازي به نامهاي شفق فيلم آريا، فيلم سحر، فيلم و قيس فيلم بود كه همگي در جريان جنگها از بين رفتند و وسايل باقي مانده از ابزار كار آنها يا به غارت رفت و يا توسط طالبان سوزانده شد. طالبان كه به ضديت با مظاهر فرهنگ و تمدن بشري افتخار مي كرد، آرشيوهاي استوديوهاي فيلمسازي افغانستان را يكي پس از ديگري در پل چرخي در بيرون شهر كابل در آتش سوزاند و ملا قدرت الله جمال وزير فرهنگ! طالبان مسرور از اين فرهنگ سوزاني، بر خاكسترهاي آن به پايكوبي پرداخت و مردم را نيز با زور شلاق به شادماني كردن در سوزاندن شيطان و عمله هاي آن واداشت. افغانستان از آن همه امكانات سينمايي كه در حد اين كشور زياد بود، در حال حاضر فقط يك لابراتوار فيلم دارد با دو شركت فيلمسازي افغان فيلم و آريانا فيلم كه هر دو دولتي هستند و دومي كارش فقط توليد فيلم هاي مستند از ديدارها و سفرهاي مقامات دولتي است.