Hamshahri corpus document

DOC ID : H-801021-53579S2

Date of Document: 2002-01-11

نظر اقتصاددان يورو، ورود نابهنگام ژان دانيل / رضاعلي اكبرپور هر شهروند اروپايي با ديدن تلاش هاي گسترده اي كه براي مانوس كردن مردم با واحد پول يورو انجام مي گيرد، دو سوال در ذهنش نقش مي بندد: براي ساختن اين پول چرا بايد اين همه پول خرج؟ شود اصلا چه نيازي به انتشار سكه ها و اسكناس ها و خلاصه فيزيكي كردن اين پول وجود؟ داشت تولد فيزيكي يورو در حالي صورت مي گيرد كه تا پيش از اين بارها اخبار مربوط به ارزش برابري يورو و دلار منتشر مي شد، يعني يورو پيش از آنكه جامه فيزيكي، ملموس و عيني به خود بپوشد، به عنوان يك پول واحد وظايف خود را انجام مي داد. يورو درست مانند پول هاي كاغذي قابل مبادله بود و اين كار نه به وسيله اسكناس و سكه بلكه به كمك ارقام انجام مي گرفت. يورو كه نام آن برگرفته از كلمه اروپا ست، در حالت غيرفيزيكي آن جلوه اي از اقتصاد متحد اروپا بود، اما وقتي به تبليغات رسانه اي درون هر كشور توجه كنيم، احساس خواهيم كرد كه در آنها فقط شهروندان آن كشور مخاطب قرار مي گيرند و نه تمامي اروپاييان; از سوي ديگر هر كشور، يوروي مخصوص خود را خواهد داشت به طوري كه طرح روي سكه ها و اسكناس ها در همه جاي اروپا مشترك و طرح پشت آنها براي هر كشور مشخص و ويژه خواهد بود. لذا مي توان گفت يوروي فيزيكي در مقايسه با يوروي غيرملموسي كه تاكنون با آن سر و كار داشته ايم، در مقياس كمتري معرف و مشخص كننده فضاي مشترك اروپايي است. بدين ترتيب، اسكناس هاي يورو دو رو دارند يك روي ملي كه طرح آن مشخص كننده هر يك از كشورهاي عضو اتحاديه است، و يك روي اروپايي كه در همه جا يكي است و شامل نقشه اي از قاره اروپاست و پلي كه درياي شمال را به درياي مديترانه وصل مي كند. وجود پل در اين طرح نمادي از غلبه بر موانع طبيعي و جغرافيايي اتحاد ميان كشورهاست. شايد توسعه يورو از طريق كارت هاي اعتباري بهتر بود. مگر نه اينكه كارشناسان از محو تدريجي پول كاغذي سخن ؟ نگفته اند حتي متفكرين بزرگ اقتصادي مانند هايك و كينسز، غيرفيزيكي شدن پول را نتيجه اجتنابناپذير ماهيت آن اين مي دانند غيرفيزيكي شدن، يكي از پيامدهاي تحول جوامع اقتصادي بازاري است. آيا تصميم براي فيزيكي كردن يورو ناشي از تمايلات سركوب شده اقتصاد پولي؟ نيست آيا اين اقدام به معني انكار ماهيت پول نيست كه شكل عيني و كاغذي آن در جوامع مدرن امروزي كهنه محسوب؟ مي شود مورخين و قوم شناسان نشان داده اند كه پول نمي تواند منشايي كاملا تجاري داشته باشد. اقتصاددان هاي امروزي تاكيد دارند كه پولي شدن اقتصاد ناشي از الزامات داد و ستدهاي تهاتري نبوده است. مبادله تجاري، چه به صورت پولي و چه غير آن، فقط در صورتي قابل تصور است كه مبادله گران اعتماد متقابل داشته باشند. اگر نمي خواهيم اخلاقيات مبادله اي شهروندان مصرف كننده را تغيير دهيم، بايد ابعاد نمادين و نهادي پول را حفظ كنيم. پول از هنگام پيدايش، ابزاري در خدمت حاكميت ملي بوده و سياستمداران هميشه به روي پول به عنوان يك متحد حساب پول كرده اند كه نماد و ابزار كسب ثروت براي يك ملت است، همواره حاكميت ملي را تقويت مي كند، چرا كه يكي از ابزارهاي ايجاد اعتماد در جامعه است. حال كه فضاي حقوقي و اقتصادي جديدي در اروپا به وجود آمده است از اين خاصيت پول بايد در جهت حاكميت اروپايي استفاده شود. البته اين حاكميت اروپايي اندكي جاي بحث دارد، زيرا تنها جنبه اي اقتصادي نخواهد داشت. بانك مركزي اروپا با فيزيكي كردن پولي كه از قبل به شكل بالقوه وجود داشت، مجبور خواهد بود با سازمان هاي سياسي اروپا روابطي نامتجانس برقرار كند. در اينجاست كه ماهيت سياسي پول خودنمايي مي كند. با توجه به اينكه انقلاب اطلاع رساني امكان استفاده از كارت هاي اعتباري را توسعه داده است، فيزيكي شدن يورو اندكي نابهنگام به نظر مي رسد. در حالي كه انقلاب نقل و انتقالات الكترونيكي حتي پول را به گونه اي محو كرده است، حاكميت هاي ملي كه در اثر جهاني شدن دچار شكنندگي شده اند، براي حفظ خود به ابزارهاي سنتي متوسل مي شوند. پول يكي از آخرين ابزارهايي است كه در اختيار تصميم گيرندگان سياسي قرار دارد. كنترل جريان سرمايه هاي بالقوه، و مقابله با شكنندگي بازارهاي مالي، دو چالش بزرگي است كه اكنون پيش روي نهادهاي سياسي قرار دارد. فراموش نكنيم كه بازارهاي مالي شكننده، قدرت پول را به جنگ حاكميت هاي سنتي مي فرستند و آنها را بي ثبات مي كنند. اروپاييان مي توانستند تجربه استفاده از يوروي غيرفيزيكي را ادامه و آن را توسعه دهند. مقاومت آنها در برابر تهاجم پولي كه به كمك پيشرفت هاي تكنولوژيكي توليد مي شود تا چه زماني مي تواند ادامه داشته؟ باشد آيا سكه ها و اسكناس هاي يورو جاي خود را به كارت هاي اعتباري يورو يا همان يوروي غيرفيزيكي خواهند؟ داد