Hamshahri corpus document

DOC ID : H-801018-53573S3

Date of Document: 2002-01-08

توسن نقدينگي، انبوه سازي و آينده تهران سياست انبوه سازي در بخش مسكن و اهرم هاي تشويقي براي سوق دادن سرمايه هاي بيشتر به اين بخش در خورتحسين است چون گشاينده راهي براي كاهش بحران و كمبود مسكن در كشور ماست. اما چون و چرايي انبوه سازي و محل هاي اجراي آن جاي بحث دارد. ظاهرا، سودهاي سرشار بخش ساختمان در تهران بزرگ صاحبان نقدينگي جامعه را بيش از پيش به اين بخش كشانده است ولاجرم، بالاترين سودها را در تهران مي توان بدست آورد و نه در شهرستانها. اصفهان، شيراز، تبريز و ديگر شهرهاي كشور در مراحل بعدي قرار دارند و هراز چند گاه مي شنويم و يا مي خوانيم كه وزارت مسكن و شهرسازي تسهيلات تازه اي را براي تشويق انبوه سازي و انبوه سازان تدارك مي بيند و اين خبرهاي مثبت با عناوين درشت در مطبوعات درج مي شود. اما در سالهاي اخير يا به عبارتي در دو دهه اخير يك بحث اساسي و ساختاري بنام آمايش سرزمين در دنيا مطرح شده است و برنامه هاي كلان هر كشوري را بر مبناي همين اصل مي سنجند. آمايش سرزمين بايدها و نبايدها را در بخش هاي گوناگون توسعه به درستي تعريف مي كند و تنها به حال و اكنون توجه ندارد، بلكه آينده را نيز در مدنظر دارد تا شهرها با مسايل و بحران هايي كه امروز تهران با آن روبروست، مواجه نشوند. آمايش سرزمين يك جهت گيري سالم و اساسي براي حفظ محيط زيست، منابع طبيعي، جنگل ها، آب، خاك و هوا مي باشد. مكان يابي درستي براي احداث شهرها و شهرك ها بدست مي دهد كه تا حدودي به گرايش طبيعي جمعيت انساني از هزاران سال پيش تاكنون مبني بر برپاكردن آباداني در كنار آب سازگاري نه دارد آن كه شهري در يك مكان بي آب يا كم آب ساخته شود و سپس با هزينه هاي بسيار سنگين و به قيمت شايد از ميان رفتن بسياري از مزارع، باغها و آبادي ها، براي آن تامين آب شود. بديهي است در ايران و به ويژه در شهر تهران براي ايجاد چنين زمينه اي، با موانع و كمبودهاي جدي روبرو مي باشيم، اما اين كمبودها به آن معنا نيست كه ساخت وساز مسكن در تهران به صورت يك تراكم غيراصولي و عنان گسيخته متمركز شود و هر سال جمعيت بيشتر و مهاجرت هاي ناخواسته تازه اي را به اين كلان شهر فرا بخواند. تهران اوليه در دشتي فراخ بنا شده است و شايد هنوز زمين ها و تپه ماهورهاي زيادي وجود دارند كه قابليت تبديل به بناهاي چند طبقه يا به قولي برج دارند، اما آينده تهران گرفتار چه معادلاتي خواهد ؟ شد تشويق انبوه سازي در تهران به صورت يك جانبه و نديدن پيامدهاي آن مي تواند در آينده نزديك بحران زا باشد. صرف سودآوري و اشتغال زايي ساخت وساز و يا انبوه سازي در تهران نبايد ملاكي براي رهاكردن عنان توسعه و ساخت وساز در اين شهر باشد. گسترش حيرت انگيز شهرك ها در پيرامون شهر در يك دهه اخير كه بار سنگيني از مهاجرت هاي تازه را به زيان روستاها و شهرهاي كوچك بر دوش تهران خسته و با هوايي آلوده و حمل ونقل بحراني نهاده است خود گوياي نشانه هاي اين بحران است. توسن نقدينگي جامعه دوست دارد، به هر سو كه سودآور است بتازد، اما خرد ايجاب مي كند كه در اين عرصه درنگ كنيم و با سياستي آگاهانه و هوشمندانه ظرفيت هاي ساخت وساز و انبوه سازي را به بيرون از تهران هدايت كنيم. تهران از هم اكنون از لحاظ كالبد شهري و جمعيتي به يك كشور شهر تبديل شده است و معضلات اجتماعي خود را بروز داده است. درباره تهران و آينده اين شهر بايد درست تر انديشه كنيم. جعفر آسيابان