Hamshahri corpus document

DOC ID : H-801018-53571S7

Date of Document: 2002-01-08

ديدگاه نشست قاهره: شروع همكاري جديد توليدكنندگان نفت جهان ( ) 2 همكاري اوپك و غيراوپكي ها دكتر علي صباغيان درحال حاضر كشورهاي عضو اوپك حدود 41 درصد نفت جهان را توليد مي كنند. نفت توليد شده توسط اعضاي اوپك 55 درصد از نفت معامله شده در بازارهاي جهاني را شامل مي شود. اين ارقام اگرچه هنوز حكايت از تاثير قوي اوپك بر بازار جهاني نفت دارد اما از سوي ديگر جايگاه و نقش صادركنندگان نفت غيراوپك در تثبيت اين بازار را نشان مي دهد. بررسي هاي انجام شده توسط دبيرخانه اوپك نشان مي دهد كه طي سال هاي 1993 تا 1997 توليدكنندگان اوپك و غيراوپك همگام با هم سقف توليد خود را افزايش داده اند. طي اين مدت سهم افزايش توليد هر يك از اين دو گروه روزانه اندكي بيش از 3 ميليون بشكه بوده است. از سال 1997 تا 1999 توليد نفت غيراوپكي ها تقريبا ثابت بوده است. اما توليد نفت اوپك در سال 1998 افزايش يافته ولي در سال با 1999 كاهش شديد مواجه شده است. از سال 1999 به بعد سقف توليد نفت توليدكنندگان غيراوپك به طور مستمر افزايش يافته است به طوري كه كل افزايش توليد آنها از سال 1993 تا سال 2002 به روزانه بيش از 6 ميليون بشكه بالغ شده توليد است نفت اوپك بار ديگر از سال 1999 با يك افزايش محسوس روبه رو شد اما مجددا از سال 2000 به بعد به طور مرتب كاهش يافته است. به طوري كه كل افزايش توليد اوپك از سال 1993 تا ابتداي سال 2002 به اندكي كمتر از 3 ميليون بشكه بالغ شده است. مفهوم ساده اين تحولات به ويژه از سال 2000 به بعد اين است كه هرچه توليدكنندگان عضو اوپك به منظور حفظ قيمت ها از سقف توليد خود كاسته اند در مقابل توليدكنندگان غيراوپك بر توليد خود افزوده اند و ضمن بهره مندي از مزاياي ناشي از تاثير كاهش توليد بر افزايش قيمت در بازار نفت در كل تاثير تصميمات اوپك را نيز كاهش داده اند. وضعيت توليد اوپك و غيراوپك از سال 1994 تا 2002 در نمودار شماره يك مشخص شده است. عدم همكاري توليدكنندگان غيراوپك بااعضاي اوپك در حفظ قيمت ها و تثبيت بازار جهاني نفت موجب شد تا اوپك توليدكنندگان غيراوپك را متهم به سواري گرفتن مجاني كند. به منظور تغيير اين وضعيت اوپك از نشست يكصد و هجدهم، سياست خود براي كاهش بيشتر سقف توليد را تغيير داده و آن را مشروط به همكاري توليدكنندگان غيراوپك كرد. مفهوم اين سياست كه عمدتا به ابتكار ايران اتخاذ شد عبارت بود از اين كه اگر توليدكنندگان غيراوپك در كاهش سقف توليد همراه اوپك نشوند، اوپك نيز ديگر سقف توليد خود را كاهش نخواهد داد كه نتيجه اين وضعيت هم كاهش شديد قيمت ها و زيان غيراوپكي ها به همراه اوپكي هاست. توليدكنندگان غيراوپك كه اين پيام اعضاي اوپك را به خوبي درك كرده بودند به تدريج پس از نشست ماه نوامبر ( آبان ماه ) اعضاي اوپك به طور رسمي آمادگي خود براي كاهش سقف توليد خويش را از ابتداي ژانويه 2002 اعلام كردند. مجموع اين كاهش ها تا زمان برگزاري نشست قاهره در 28 دسامبر ( دي ) 7 /462 5روزانه هزار بشكه بود كه /روزانه 5 هزار 22 بشكه توسط آنگولا 40 هزار بشكه توسط عمان 100 هزار بشكه توسط مكزيك 150 هزار بشكه توسط روسيه و 150 هزار بشكه توسط نروژ كاهش مي يافت. پس از اعلام آمادگي توليدكنندگان غيراوپك براي كاهش مزبور اعضاي اوپك نيز در نشست مشورتي خود در /1 5قاهره ميليون بشكه كاهش سقف توليد وعده داده شده در نشست قبلي را قطعي كردند. همان طوركه مهندس بيژن زنگنه وزير نفت جمهوري اسلامي ايران پس از نشست قاهره اعلام كرده، اين نشست از نظر ايجاد همكاري عملي بين اعضاي اوپك و توليدكنندگان غيراوپك موفقيت آميز بود. يك تحليلگر نفتي در نيويورك نيز گفته است (همكاري اخير، بزرگترين كمك غيراوپكي ها براي حفظ قيمت نفت است چرا كه اكنون توليدكنندگاني كه 80 درصد صادرات نفت جهان را در اختيار دارند با هم براي افزايش قيمت كار مي كنند ). بدون ترديد تاثير مثبت كاهش اخير سقف توليد اوپك بر بازار جهاني نفت نيز در گرو استمرار اين همكاري است. شايد درك متقابل اين واقعيت از سوي اوپك و غيراوپك بتواند مسير پيوستن توليدكنندگان غيراوپك به اين سازمان را فراهم كند. اين امري است كه در درازمدت مي تواند به تثبيت بازار كمك كند و منافع هر دو گروه را تامين نمايد.