Hamshahri corpus document

DOC ID : H-801017-53549S10

Date of Document: 2002-01-07

بازتاب چرا نخبگان؟ مي روند معاون آموزشي وزير علوم، تحقيقات و فناوري ديروز در گفت وگويي، توسعه نيافتگي علمي را عامل اصلي فرار مغزها دانست و با تاكيد بر ضرورت جذب نخبگان، مدعي شد كه دليل اصلي خروج نخبگان از ايران طي سال هاي اخير نه سياسي، نه فرهنگي و نه اقتصادي بوده است. اين در حاليست كه چندي پيش يكي ديگر از مقامات مسئول اين وزارتخانه طي اظهارنظرهايي رسمي از پديده فرار مغزها به عنوان ابزاري مفيد جهت داد و ستد علمي با ديگر جوامع ياد كرد و با اشاره به افزايش تمايل دانشجويان به مهاجرت، گفت: ما نبايد خيلي نگران رفتن نخبگان باشيم، زيرا در كشور به اندازه كافي افراد نخبه داريم و حتي در جذب افراد باقيمانده نيز عاجز هستيم. مواضع مقامات رسمي نظام آموزش عالي كشور درخصوص فرار مغزها و مهاجرت نخبگان، در شرايطي كه آمارهاي رسمي موجود، ايران را در ميان 61 كشور در حال توسعه داراي پديده مهاجرت مغزها در رتبه اول قرار مي دهد، از دو زاويه قابل تامل است; موضعگيري ها و برخوردهاي گاه ضدونقيض مسئولان با قضيه و عملكرد كلي اين وزارتخانه در قبال اين پديده. اين كه در نگره هاي رسمي و مواضع وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، به عنوان متولي اصلي دانش و دانشگاه، پديده مهاجرت نخبگان علل و عوامل اصلي آن، سود و زيان ناشي از آن... داراي چه تعاريف و جايگاهي است و آيا اساسا برنامه ريزان نظام آموزش عالي كشور، به موضع گيري واحد و شناخت يكساني از اين پديده و الگوهاي خاص و عوامل محيطي آن در ايران، آن هم در شرايط كنوني جامعه ما، دست يافته اند و اصولا اظهارنظرهاي گردانندگان اين نهاد علمي درخصوص اين مشكل واحد بر يافته هاي علمي و مطالعاتي مبتني هست يا خير، موضوعي است كه بايد قبل از هر نوع برخورد فكري و عملي با قضيه حل و فصل و روشن شود. فرار مغزها به عنوان پديده اي پيچيده و چندلايه، درواقع زيانبارترين نوع مهاجرت است كه براي كشورهاي در حال توسعه اي مثل كشور ما همواره به جز خسرانهاي مادي و معنوي، دستاوردي بيش نداشته است. رويارويي با اين پديده كه معلول عوامل مختلف اقتصادي، سياسي، ايدئولوژيكي، علمي - آموزشي... است، قبل از هر چيز نيازمند برخوردي سيستماتيك، علمي و همه جانبه است، كه بايد به همت وزارت علوم، تحقيقات و فناوري آغاز شود و البته، با عزم ملي و اهتمام عمومي عجين گردد. بدون انجام حداقل يك پژوهش جامع، كاربردي و فراگير و بدون اتكاء بر شناختي واقع گرايانه از وضعيت حال و گذشته فرايند مهاجرت نخبگان، چگونه مي توان به حل اين معضل در آينده اميدوار بود و به امور كلان تري چون برنامه ريزي براي نگهداشت و بازگشت سرمايه هاي انساني؟ انديشيد فريبا صحرايي