Hamshahri corpus document

DOC ID : H-801013-53487S5

Date of Document: 2002-01-03

هشدار كارشناسان: پديده فرار مغزها به مرحله اورژانسي رسيده است رئيس دانشگاه صنعتي شريف گفت: كشور توانايي جذب همه متخصصان را ندارد و مهاجرت تعدادي از نخبگان به خارج دور از انتظار نيست. (سعيد سهرابپور ) در حاشيه چهل و چهارمين نشست رئيسان دانشگاه هاي كشور دردانشگاه صنعتي شريف، در گفت وگو با (ايرنا ) افزود: درحالي كه وزارت كار نسبت به صدور نيروي كار متخصص به خارج اقدام مي كند، نبايد از مهاجرت نخبگان متعجب شد. وي افزود: اينكه ما انتظار داشته باشيم در شرايط فعلي اشتغال و جمعيت و افزايش دانش آموختگان، هيچ نيرويي به خارج نرود، انتظار درستي نيست. ( سهرابپور ) گفت: يكي از دلايل مهاجرت نخبگان، مشكلات متعددي نظير اختلاف هاي سياسي است. رئيس دانشگاه صنعتي شريف خاطرنشان كرد: رسالت جذب نخبگان برعهده دانشگاه ها و مراكز علمي كشور است زيرا افراد نخبه علاقه مند هستند كه در محيطهاي علمي كار كنند. وي افزود: دانشگاه صنعتي شريف در جذب نخبگان علمي كشور موفق عمل كرده به طوري كه از چهار سال گذشته تاكنون حدود نفر 80 از دانش آموختگان دانشگاه هاي معتبر دنيا به عنوان اعضاي هيات علمي در اين دانشگاه استخدام شده اند. سهرابپور تصريح كرد: به اعتقاد من مسوولان مي توانند با برنامه ريزي مناسب و تاسيس مراكز تحقيقاتي و علمي در كنار دانشگاه ها، زمينه كار متخصصان و نخبگان را در اين مراكز فراهم كنند. وي از همكاري بين مراكز مهم صنعتي و دانشگاه ها به عنوان يكي از راه هاي موثر ايجاد انگيزه در نخبگان براي كار در مراكز علمي ياد كرد و گفت: مراكز صنعتي با دانشگاه ها همكاري نمي كنند. رئيس دانشگاه صنعتي شريف تاكيد كرد: بايد قوانيني وضع شود كه مراكز صنعتي ملزم به همكاري با دانشگاه ها ومراكز علمي شوند تا در كنار اين همكاري، زمينه فعاليت علمي و تحقيقاتي براي متخصصان فراهم شود. سهرابپور، استقلال دانشگاه ها و افزايش اختيارات مراكز علمي را در افزايش علاقه نخبگان براي عضويت در هيات علمي دانشگاه ها موثر خواند. تغيير شيوه فرار مغزها يك عضو هيات علمي دانشگاه شهيد چمران اهواز و مدير انجمن جامعه شناسي ايران در استان خوزستان گفت: فرآيند گسترش ارتباطات جهاني، شيوه فرار مغزها را تغيير داده است. به گزارش (ايرنا ) دكتر فرهنگ ارشاد در همايش سراسري فرار مغزها در دانشگاه اراك افزود: از اين نظر بسياري نخبگان به جاي مهاجرت فيزيكي، توانايي هاي علمي خويش را از طريق اينترنت و يا كار در كمپاني هاي چند مليتي به كشورهاي صنعتي جهان عرضه مي كنند. وي اضافه كرد: شكل جديد فرار مغزها سبب مي شود نيروي انساني پرورش يافته بدون مهاجرت از كشورش حاصل تجارب علمي خويش را به بهاي اندك بفروشد. ارشاد، پديده فرار مغزها را يك مقوله رو به گسترش ارزيابي كرد و گفت: كشورهايي نظير آمريكا، كانادا، استراليا و ژاپن به عنوان بزرگترين كشورهاي جذب نيروهاي نخبه جهان مطرح هستند و مي كوشند با ابداع اشكال جديد بر سرعت جذب مغزها از كشورهاي جهان سوم بيفزايند. وي گفت: براساس سرشماري رسمي سال 1990 آمريكا بيش از هزار 220 نفر خود را ايراني الاصل معرفي كردند كه از اين تعداد 170 هزار نفر از تحصيلات دانشگاهي برخوردارند. مدير انجمن جامعه شناسي ايران در استان خوزستان گفت: اگر به طور متوسط تربيت هر نيروي انساني 20 هزار دلار هزينه داشته باشد، سرمايه فكري عظيمي از جهان سوم جذب آمريكا شده است. وي شرايط نامناسب سياسي، اقتصادي، رفاهي و اجتماعي در كشورهاي جهان سوم، عدم توجه به خردورزي و فراگير نشدن علم در سطح جوامع، توزيع نامناسب قدرت بين افراد جامعه، ناتواني در بهره گيري از تخصص افراد تحصيلكرده، مدرك گرايي و نبود زمينه مناسب اقتصادي براي نخبگان را از عوامل موثر در پديده فرار مغزها عنوان كرد. بي توجهي به تحقيقات و فرار مغزها بودجه تحقيقات علمي درخصوص علوم انساني در كشورهاي پيشرفته دو درصد است درحالي كه در كشور ما اين رقم دودهم درصد را تشكيل مي دهد. دكتر ناصر تكميل همايون، عضوهيات علمي دانشگاه تهران در ميزگرد پژوهش هاي فرهنگي در مشهد با اعلام اين مطلب افزود: تا زماني كه خودسانسوري در كشور وجود داشته باشد، تحقيق علمي و كاربردي در زمينه علوم فرهنگي و اجتماعي پديد نمي آيد. به گزارش ( ايرنا ) وي تصريح كرد: بدين سبب كشور ايران در زمينه فرار مغزها رتبه اول در جهان را كسب كرده است. دكتر همايون گفت: در كشورهاي پيشرفته تحقيقات فرهنگي براي بايگاني و خاك خوردن در قفسه ها، انجام نمي شود بلكه بلافاصله از آن استفاده مي شود. وي با اشاره به اينكه آنان در حقيقت برنامه ريزي اصولي در اين موارد دارند، افزود: مثلا در كشوري مانند فرانسه مي دانند كه اگر دو ميليون فرانك براي يك تحقيق هزينه شود با كاربردي كردن آن پژوهش 10 ميليون فرانك از آن بيرون مي كشند در صورتي كه تحقيقات در كشور ما عملا فايده اي جز صرف هزينه ندارد. دكتر همايون گفت: اين عمل سبب ياس و نااميدي پژوهشگران شده و محقق مي بيند كه براي كار او كسي ارزشي قائل نيست و انگيزه اصولي كار كردن او كاهش يافته و در حقيقت به قول شاعر (براي نهادن چه سنگ و چه زر ) يكسان است. وي با تاكيد بر اينكه دانشمندان گذشته علم را از روي عشق و علاقه دروني انجام مي دادند افزود: بايد فرهنگ علم جويي دروني شود و تفكر (تحقيق فقط براي پول ) كنار گذاشته شود. وي افزود: درحال حاضر كاپتاليسم مالي بر جامعه و فرهنگ ما وارد شده و علم و تحقيق و فرهنگ و هنر بر مبناي پول و تجارت شكل گرفته است. وي تصريح كرد: در برابر اولين پيشنهاد تحقيقي كه مي شود اين پرسش ها شكل مي گيرد كه چقدر؟ مي دهند صفحه اي؟ چند اگر چه حمايت هاي مالي يكي از اركان رشد پژوهش است، اما به وجود آمدن اين تفكر درخصوص پژوهش بي فرهنگي بزرگي است. فرار مغزها ونارسايي هاي اجتماعي يك عضو هيات علمي دانشگاه اراك نيز اعتقاد دارد: درحال حاضر پديده فرار مغزها به مرحله حساسي رسيده و قبول اين واقعيت كه هر روز تعدادي از افراد تحصيلكرده كشور به فرامرزها مهاجرت مي كنند بسيار تلخ است. دكتر حميدرضا دولت آبادي افزود: براساس آمار موجود پس از واقعه كوي دانشگاه تهران 30 درصد اساتيد دانشگاه هاي كشور براي سفرهاي خارجي تقاضاي مرخصي بدون حقوق كرده اند كه اين زنگ خطري براي كشور است. وي گفت: آمارها بيانگر آن است كه در كشور ما از 50 نفر برگزيده المپيادهاي علمي 42 نفر جذب دانشگاه هاي كشورهاي پيشرفته شده اند كه با توجه به هزينه هاي سنگين المپيادها اين آمار روند تربيت دانش آموختگان نخبه را با ترديد روبه رو مي كند. دولت آبادي افزود: باندسالاري و حاكميت روابط بر ضوابط در جامعه، وضعيت نامطلوب معيشتي تحصيلكرده ها، نبود شغل و عدم مشاركت افراد متخصص در تصميم سازي ها درخصوص نارسايي هاي اجتماعي و اقتصادي ازجمله عوامل موثر در فرار مغزها از كشور است. نماينده مردم اراك در مجلس شوراي اسلامي نيز گفت: بسياري از سياست هاي غلط و ناكارآمد اجرايي و اداري كشور طي 22 سال گذشته موجب شده است سرمايه هاي علمي زيادي جلاي وطن كنند. علي نظري افزود: پس از انقلاب به دليل بهاندادن كافي به سرمايه هاي علمي، سه تا چهار ميليون ايراني فهيم كه بايد پايه هاي توسعه را در كشور استحكام مي بخشيدند به كشورهاي توسعه يافته مهاجرت كردند. وي سياست هاي نادرست در (گزينش ) كشور را از عوامل موثر در پديده (فرار مغزها ) دانست و گفت: اعمال سليقه هاي كليشه اي در گزينش ها موجب منفعل شدن نيروهاي نخبه كشور مي شود كه مجلس ششم اين مهم را به عنوان يك معضل جدي در دستور كار خود قرار داده است. عضو كميسيون فرهنگي مجلس شوراي اسلامي اظهار داشت: به منظور كنترل روند فرار مغزها بايد به مساله اصلاحات توجه خاص شود، چرا كه اصلاح برخي سياست ها موجب كاهش هزينه فعاليت هاي علمي در دانشگاه ها مي شود. نظري گفت: پس از دوم خرداد و سفر آقاي خاتمي به نيويورك جمع كثيري از نخبگان علمي كشور قصد برگشت به ايران را داشتند كه متاسفانه با حركت هاي افراطي طيف مخالف اصلاحات با چمدان هاي بسته در فرودگاه ها از آمدن به وطن پشيمان شدند.