Hamshahri corpus document

DOC ID : H-801011-53455S1

Date of Document: 2002-01-01

نظام سازمان ملل در تعامل با امور معلولين جهان دردست هاي ماست * اعلاميه پيشرفت و توسعه اجتماعي، ضرورت حراست از حقوق جسمي و ذهني افراد معلول را به رسميت مي شناسد و رفاه و توانبخشي آنان را تعهد همچنين مي كند ساير سازمانها و برنامه هاي سازمان ملل متحد درباب توسعه رهيافتهايي را پذيرفته اند كه در تحقق و اجراي برنامه اقدام جهاني براي معلولين از اهميت زيادي برخوردارند. اگر چه قدرت انطباق و سازگاري انسان به عنوان هوشمندترين مخلوق، سبب بقا و استمرار حيات وي بوده است، ليكن بعضا در پويه زمان مقهور پيشامدهاي نامطلوبي گرديده كه از ديرباز، به دليل وسعت دامنه جهل او از رموز اسرارآفرينش، همچنان مبتلا به جوامع بشري باقيمانده است. به گواهي تاريخ و براساس ادله و قرائن متعدد موجود در آثار، وقايع و حوادث به سهولت مي توان دريافت معلوليت نيز اثر قوه قهريه يك پديده نوين و مختص به قرن خاصي نبوده و حتي در ضمن مطالعات جغرافيايي به اثر عوامل زيست محيطي در بروز و تنوع آن مي توان اشاره كرد. به تفريق رقم اعجاز و تشفي از دايره شمول معلوليت، وسعت جمعي معلولين، ضرورت پرهيز از معيارهاي اصالت نفع و مطابق مشخصه بارز و شاخص تمدن بشري يعني تاكيد بر اصول صلح، ايمان به حقوق بشر و آزاديهاي بنيادي، حرمت و ارزش انسان و ارتقاي سطح عدالت اجتماعي، اهميت طرح انديشه اي سترگ و تمهيدي همه جانبه براي مواجهه اصولي با اين واقعيت عيني و ملموس، به ثبوت مي رسد. تاريخ تحولات و مشاركتهاي بين المللي گوياي وجود درك نسبي از ضروريات و پرهيز از منازعات و مخاصماتي است كه منجر به شروع و وقوع فقر، ويراني، گرسنگي و معلوليت مي گردند. در اين رهگذر پس از جنگ دوم جهاني، دول متخاصم با حضور و مشاركت در سازمانهاي بين المللي تلاش براي نهادينه كردن چنين اهداف آرماني را آغاز كرده اند. اين فعاليتها در سازمان ملل متحد نمودي مختلط و جهاني يافته منشور است سازمان ملل با تاكيد بر اصول ياد شده، سعي در هدايت منازعات به سوي اهداف صلح جويان دارد و اعلاميه حقوق بشر بدون اعمال هرگونه تبعيض بر تحقق حقوق اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي اصرار مي ورزد و ميثاق بين المللي حقوق بشر، اعلاميه حقوق بشر در خصوص افراد معلول و اعلاميه حقوق بشر درباره عقب ماندگان ذهني به اصول مندرج در اعلاميه حقوق بشر، روحي تازه و ظهوري مجدد مي بخشد. اعلاميه پيشرفت و توسعه اجتماعي، ضرورت حراست از حقوق جسمي و ذهني افراد معلول را به رسميت مي شناسد و رفاه و توانبخشي آنان را تعهد همچنين مي كند ساير سازمانها و برنامه هاي سازمان ملل متحد در باب توسعه، رهيافتهايي را پذيرفته اند كه در تحقق و اجراي برنامه اقدام جهاني براي معلولين از اهميت زيادي برخوردارند. اهم اين رهيافت ها عبارتند از: - 1 فرمان مندرج در قطع نامه (XXX) مجمع 3405 عمومي سازمان ملل متحد در زمينه ابعاد جديد همكاريهاي فني كه برنامه توسعه سازمان ملل متحد را در حين پاسخگويي به تقاضاي دولت ها براي تهيه نيازمنديهاي ضروري و فوري كشورهايشان، آنان را وادار مي كند كه به فقيرترين و آسيبپذيرترين طبقات اهميت بدهند. - 2 اصول صندوق بين المللي كودكان سازمان ملل بر تحكيم خانواده و منابع جامع براي كمك به كودكان معلول در محيط طبيعي شان تاكيد مي ورزد. - 3 اداره كميسارياي عالي سازمان ملل در امور آوارگان (UNHCR) برنامه خاصي براي آوارگان معلول دارد. - 4 مركز اسكان بشر سازمان ملل (UNDRC) توجه خاصي به موانع جسماني و دسترسي به محيط خارجي معلولين دارد. - 5 فعاليتهاي سازمان توسعه صنعتي سازمان ملل (UNIDO) توليد داروهاي الزامي و حياتي و ديگر لوازم ضروري براي جلوگيري از معلوليت، تحت پوشش قرار مي دهد. - 6 اداره هماهنگ كننده هاي سازمان ملل متحد براي امداد و سوانح اصول خاصي را براي آمادگي در مواجهه با سوانح، جلوگيري از سوانح براي معلولين و ممانعت از معلوليت دائمي را كه در زمان بروز حوادث يا حتي در زمان درمان، عارض مي شود، مطرح كرده است. همچنين امكان مبادله تجارب بين كارگزاريهاي تخصصي نظام بين الملل با سازمانها و ارگانهاي دولتي و غيردولتي كه با امور معلولين مرتبطاند، وجود دارد. اهم اين تجارب عبارتند از: - 1 استراتژي نيازهاي سازمان اساسي بين المللي كار و اصولي كه در توصيه نامه شماره 99 اين سازمان به منظور توانبخشي معلولين در سال 1955 تدوين گرديده است. - 2 تاكيد بر ارتباط بين تغذيه و معلوليت توسط سازمان خواربار و كشاورزي - 3 ضرورت ارائه خدمات سازگار و نامتمركز به توصيه سازمان آموزشي، علمي فرهنگي ملل متحد (يونسكو ). - 4 تدوين برنامه تندرستي براي همه تا سال 2000 توسط سازمان بهداشت جهاني كه كشورهاي عضو اين سازمان را ملزم به پيشگيري از امراض و اختلالاتي كه منجر به معلوليت مي گردد، مي نمايد. - 5 پذيرش توصيه توسط كميته اجرايي اتحاديه جهاني پست كه به موجب آن كشورهاي متعاقد دعوت به ايجاد تسهيلات لازم به منظور دست يابي و استفاده افراد معلول از خدمات، گرديده اند. همچنين سازمان بين المللي هواپيمايي كشوري رهنمودهايي را براي ايجاد تسهيلات و تضمين سلامت معلولين با كشورهاي متعاقد به تصويب رسانده است. اما از مهمترين و شاخصترين اقدام جهاني درباره معلولين مي توان به مصوبه سي و هفتمين اجلاس عمومي سازمان ملل متحد مبني بر اعلام دهه - 1983 1992 به عنوان دهه سازمان ملل متحد براي معلولين به عنوان ابتكار عمل و ظهور متمركز اهتمام نظام سازمان ملل براي معلولين نام برد. بازتاب برنامه هاي اقدام جهاني براي معلولين در ايران سخن مفصلي است كه به برخي از جنبه هاي آن اشاره مي كنيم: در كشور ما نتايج تفصيلي آمار ادواري، وجود فرهنگ هاي غالب در بروز معلوليت و عدم وجود تناسب بين نرخ رشد مواليد و رشد تسهيلات، موقعيت ويژه اي براي معلولين ايراني عارض كرده است. بيش %از 25 از جمعيت كشور مبتلا به گونه اي معلوليت يا اختلالات حسي اند. براساس تحقيقات و پژوهش هاي انجام يافته بروز معلوليت رابطه اي مستقيم با بيسوادي يا كم سوادي داشته و جمعيت هايي كه درصد بالايي از آنان بيسوادند و متعاقبا آگاهي كمي از خدمات اجتماعي و معيارهاي بهداشتي دارند، بيشتر در معرض ابتلا به معلوليت هستند. اين در حالي است كه معضل بيسوادي يا كم سوادي مقدمه بروز عارضه اسفناك و حدوث و رونق انديشه متحجرانه اي است كه به شيوع و وقوع معلوليت دامن مي زند. - انديشه ننگ شماري معلوليت و قائل به ايجاد تبعيض و تفكيك شخصيت معلول از غير معلول. - نظر به وجود مضايق و تنگناهاي موجود در راه وصول به اهداف آرماني كه قطعاهويتي انساني و ملي نيز دارند. - نظر به وجود غناي فرهنگي - مدني كه در قالب تعاليم و وصاياي بزرگان و متقدمين ظهور يافته و در ادبيات و در تعاليم آسماني اسلام وارد است و از اين حيث مي توان مدعي شد كه در پاره اي از اعصار گذشته ايران كانون تدوين دستورالعمل ها و مركزي براي تشكيل كالبدي آرماني از نظام اجتماعي بوده است. و سرانجام با رويكردي نوين به تعريف سهل و ممتنع سازمان بهداشت جهاني از معلوليت كه آن را نوعي فقدان و يا كمبود ناشي از اختلال مي داند كه فرد را براي انجام امري محدود ساخته و فعاليت وي را از حالت طبيعي خارج مي كند، ضرورت اتخاذ موازين و معيارهايي متوازن و متناسب با نوع، ميزان و منطبق با شرايط زيست محيطي و بومي را ثابت كرده و امكان جبران محدوديت ها را ممكن و موقوف به استفاده از برنامه و واسطهايي مناسب يا تلفيقي از هر دو برمي شمارد. در اين رهگذر و به منظور تحقق ايجاد فرصت هاي برابر براي معلولين كه در ضمن چهل و هشتمين اجلاس عمومي سازمان ملل متحد ( ) 1993 كه بدان اشاره شد و قواعد استاندارد سازي نيز مطابق با اين ضرورتها توسط اين سازمان تدوين گرديد، موسسه غير دولتي نهادگذاري مطالعات علمي و پژوهشي گويا به ايفاي نقش خود پرداخت. اين موسسه به منظور ايجاد تحولي نوين و كيفي در روند اطلاع رساني، تحصيل، پژوهش و اشتغال معلولين كشور خاصه نابينايان، دست اندركار به واقعيت رساندن برنامه هايي متضمن اصول فوق گرديد كه اختصارا تهيه و تدوين علوم و متون دانشگاهي در بيش از رشته 18 در مقطع دكتري بوده است. البته همه اين خدمات در طيفي ملي و كاملا رايگان و بدون وجود هيچگونه واسط يا فوت وقت صورت مي پذيرد. از آنجا كه وجود برخي از نواقص در حس لامسه، يا معلوليت هاي مضاعف امكان استفاده از آثار و رسائل مكتوب را با مشكل جدي روبه رو مي سازد، اين موسسه پس از بازبيني كليه روش ها، استفاده از تكنولوژي صوتي را راهبردي موفق و واسطه اي موثر در جبران كاستي هاي تحصيلي و اطلاع رساني تشخيص داده است و از اين رهگذر اقدام به تدوين كليه علوم مورد تقاضا در قالب برنامه هاي صوتي نموده است. همچنين به دليل وجود تفاوتهاي عمده بين آثار عيني و نيز علوم مبتني بر دريافت هاي بصري، اين موسسه ضمن حفظ و صيانت از اهداف مولفين، مصنفين و نويسندگان نسبت به الحاق و اضافه توضيحات و اطلاعات متناسب با محتواي كتاب، تاليف مجددي ارائه كرده و با اهتمام ويژه اي، اقدام به القاي آموزش اين علوم مي نمايد. از آنجا كه در دهه حاضر امكان تفكيك ولو نسبي علوم از يكديگر ميسر و ممكن نيست و با توجه به موفقيت گروهي ازمعلولين در ورود به رشته هايي كه ملازمت آنها با صحت جوارح و اعضا ضروري به نظر مي رسد از سال 1374 اين موسسه رويكردي نو به تهيه علوم پايه از قبيل رياضيات، آمار، جغرافيا و علوم زيستي نموده است كه به زعم صاحبنظران و متقاضيان در خور توجه بوده است. همينطور موسسه با استعانت از ايزد منان، موفق به ارائه متجاوز از هزار 140ساعت ارائه خدمات علمي به اقصي نقاط كشور گرديده است. اطلاع از رقم واقعي و نحوه توزيع معلوليت دركشور، استراتژي آتي اين موسسه است كه به منظور تهيه فراواني از معلوليت به تفكيك نوع و كثرت آن و متعاقبا تخمين نوع نيازها صورت خواهد ما گرفت معتقديم تهيه برنامه اي جامع در اين خصوص امكان تقليل و كاهش هزينه هاي دولت و مشاركت با معلولين در توسعه را دربرخواهد داشت. با كاميابي ها و درخشش بسياري از نابينايان در عرصه هاي پژوهش و تحصيلات عالي، اين موسسه اقدام به احياء و تقويت واحدي تحت عنوان مشاوره نمود كه دانشجويان و پژوهشگران نابينا امكان شور حضوري و غير حضوري و امكان برخورداري از مساعدتهاي اين واحد را خواهند داشت. شايان ذكر است كه اين خدمات در اكثر حوزه ها صورت مي گيرد. مولفه بنيادين ديگر در جمع خدمات اين موسسه كه به منظور بسط و تعميم انواع خدمات صورت گرفته، اقدام به تهيه و گردآوري متون علوم دانشگاهي به زبانهاي زنده دنيا بر حسب تقاضاست. اين زبانها شامل انگليسي و عربي است كه امكان استفاده از خدمات آموزشي هر يك از زبانهاي قيد شده نيز ممكن مي باشد. ساختار سنتي و عموما دولتي آموزش متوسطه كشور براي نابينايان، ما را برآن داشت تا در مجموعه خدمات و تمهيدات خود توجه خاصي را در مقاطع قبل از دانشگاه معمول نموده و فراخور رشته ها و سنوات و رتبه هاي مختلف دبيرستاني تلاش موثر و سازنده اي را به منصه ظهور بكشانيم. اكثر كتب مقطع دبيرستان به تفكيك رشته، موضوع و نظام هاي جديد و قديم، تهيه و براي متقاضيان ارسال شده است. تقاضاهاي به عمل آمده از وزارت آموزش و پرورش و فراهم آوردن زمينه هاي استفاده براي سازمان استثنايي كشور نيز گامي موفق در راستاي بسط و تعميم خدمات اين موسسه بوده است. در مجموعه پژوهشهاي اين موسسه جايگاهي نيز اختصاص به فناوري و ابتكار و ابداع در حوزه هاي تكنولوژي آموزشي دارد كه به صور مختلف اعم از مستقيم يا به صورت هدايت واحدهاي صنعتي به سوي طراحي و ترغيب فرزانگان براي ياري معلولين ظاهر شده است. همانگونه كه پيشتر اشاره شد، عامل بيسوادي عامل موثر در بروز و كثرت معلوليت و نيز حدوث انديشه هاي قبيح در جامعه است و اين تعريف مورد پذيرش جوامع بين المللي بالاخص سازمان ملل واقع شده است. موسسه با در نظر داشتن اين مهم و تفاوت فاصله فاحشي كه بين ترقي و گسترش انواع تسهيلات و نرخ رشد مواليد موجود است، اقدام گسترده اي را براي آموزش به افراد بيسواد به شيوه اي مبتكرانه نموده است. اين اقدام اختصارا مبتني بر يك اصل ساده يعني آموزش با استفاده از اندوخته هاي دانشجويان است، به اين معني كه با تدوين برنامه هاي حاوي اصول و موازين اساسي و كاربردي و متوازن با سواد تجربي افراد در قالب دروس صوتي، اين اختلال بزرگ كه در نوع خود نوعي معلوليت مضاعف اجتماعي تلقي مي شود، رفع و جبران خواهد شد. به اين شكل افراد با صرف كمترين هزينه و وقت و حتي در خلال انجام فعاليت هايي كه به هوشياري بالايي نيازمند نيست، قادر به بهره مندي از دانش اجتماعي مورد لزوم براي ايجاد و تغييرات مطلوب، خواهند شد و صد البته بدون آنكه خدشه اي به ماهيت علوم وارد گردد، در قالب چنين برنامه ها و تلفيقي از انديشه و تكنولوژي، امكان القاي مفاهيم و اطلاعاتي از هر نوع، خاصه بهداشتي ميسر شده و آرزوي سترگي محقق مي گردد. اطلاعاتي كه با دانستن و رعايت و به كار بستن آنها، امكان كنترل جمعيت، جلوگيري از بروز امراض صعبالعلاج، امكان بروز نواقص ژنتيكي و مادرزادي و از همه مهمتر فراهم آوردن زمينه هاي تعامل بين طبقات مختلف جامعه و مشاركتهاي مدني، بهزيستي و بهداشتي است. در پايان با نظر به اهداف و برنامه هاي بهره وري و استفاده مضاعف از اوقات، استفاده از جمع خدمات اين موسسه، توصيه موفق و موثري است كه بستري جديد براي راهبري و پتانسيل و استعدادهاي همه اقشار مردم به ويژه، مديران، مسئولين و كارگزاراني فراهم مي كند كه در ساعات كار موظف يا اضافه خود با كمبود و مضيقه تجربه مواجهند به ما آموخته است كه هوشياري انسان، حين انجام مستمر فعاليت ها، قابل به كارگيري، تفكيك و توزيع بوده و امكان استفاده مضاعف از اوقات به عنوان حياتي ترين ركن در فرآيند همه وقايع و حوادث و علوم، ممكن و ميسر خواهد بود. دكتر نجله خندق